<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="67" public="1" featured="1" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/items/show/67?output=omeka-xml" accessDate="2026-05-25T20:55:22+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="114">
      <src>http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/files/original/e92428467357847e78a003b80e2aefdd.pdf</src>
      <authentication>90f9f00ed36c4bfe10003365580b184a</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="5">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="52">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="566">
                  <text>= []
•oij p aa bis on = () (j)
'II 'X 'S6I P nP!P '„•^!
jap aiuavi8njjtt ens na siaig jod opi^npojdaj oixaj ¡ap opiAjas somaq boj^
•ojp a¡ ODnawyf anb oi^ajipai osjn^aip jap enuoj bj anj
oijjns anb oiqniBO roían ¡3 ipjai^uo aoaiad sooitdajjouj \a a^ opBAjasuo^ ojusj [g
•SBpBinj^j opis ubi{ o eeaiiBmaiqo^d nos BJoqs Bjseq SBpejnuuo^ siss^odiq sb[ i opBlBJi pp
JOjnB [B jBoijijuapi sjqísod opis Eq Of^ -bjs Bjqssnu sp ^] O[8ib ¡^p ODiuo)B]doaa ojosojij
'oonaHVf ap (wmt/dosojitjj po mjvuotjpy) soopdajiojj p na ssvig Jod so^jsiqnjs^p
aojanj '—o[U9 [a i ssapi sb[ jod jBSznf b 'osaaodoia^ [ap Buang S{ ap osuBjoduisiaoo—
oaiiuyuB ojoso[tj un ap o^iiijod-oaiia opBlojj jap sojusoiifBjj saiaam^is so-j (\)
sbj Á uainumpo
anb oois 'BpnajoAanaq uoa s^jja ap najqBq on i
sbj) opiqap 83 omoa napajd^ on sajqmoq soj anb ao^q anb
'BipiAua bj BAajqns ae on Bjja bjjuo^) -Bjp aa BzuBijuoa Bja^as
aaai) opnnin ja anb^od 'BjapBJnp emej A BJnoq ajrainbp^
'p uoo ojunf uopaajjad bj B;sBq opBjjouBsap Bq as A (a-iq
-raoq ja jod) ouBjdinai spezadma opis Bq anb Bjqo Bpoj sanj (g)
*ajqBUBAni a opinSas ozaanjsa un js^sq A nsAof jBzad
-tna aqap '(pBpijBaj aa) sa omoa pj asjBJ^som (japod) ajamb
A sajqmoq soj aa^ua o3p na buibj jjjinbpB apnajajd anb j^j (^)
'I '96 d

-Z

*3jqBJ3dnsai Bijnssj ajqinoq p Bjqo anb oj opo; (soiismbaj
so)83) sopoi ojadnia sopijdain[) •ojaajjad jas b anSajj oSp anb
ajqísod sa on vÁ 'ojos oun bijbj (sojisinbaj) sojsa sopo; ap ig (g^
•odraap oqonra ojja na jBJdAasjad A 'ajq
-tBod sainB oj japnajdB b jBzadma 'ozjanjsa jijirao on 'onanq
A ojjaq oj JBoanq :sa- aaqraoq jap ouBtn bj as Bjsa is anb
oj ojad íBun^joj bj ap sauop aos (sapnjijdB) SBjsa (o^jap
joj) 'sajBjn^Ba sauopisodsip jana^ ouesa^aa 83 oaatnxjj (^)
:saiaain^i8 eaaopBjapisnoa sbj noa opjanoB ap aejrnSasaoa
apand osa (,.) (opoj) —B^p ap aiJBd o pBpipio^ ns na pn^JiA
BJ B38 pnjJIA BJ O BpUailOOp BJ 'BIOnBJSUOD BJ 'BTJnpiqBS BJ
:nopoajjad Banijn bj b iBAajj aasap orni anb bsoo ^ainbpn^) (j;)

'€T 'S6 ^ ÍIFlsíd u9PíPa

t

utuuy -jq uosafoj^ jap ogaijg jap up

d)

sümamomv

�(3)No les gusta a los hombres elogiar a otros, pues piensan que
(haciéndolo) sufrirían una pérdida ellos mismos. Sin embargo,
rindiéndose, poco a poco, a la evidencia (3), acaban por ser
convencidos y, aunque contra su voluntad, al andar los años,
se convierten en admiradores.
(4)Y entonces (solamente) dejan de dudar si un hombre es en
realidad tal como parece o si acecha y caza la fama para
engañar, y presenta, con intención aviesa, todas sus activi
dades bajo un aspecto favorable.
Pero en un hombre de la índole que acabo de trazar, la
virtud practicada inspira confianza y origina buena fama.
(5)Pues los hombres convencidos (ya de su sinceridad) quedan
inaccesibles a la envidia y (ya) no creen ser engañados.
(6)Además, el (largo) tiempo, que acompaña todas las obras
y actividades, da más virtud a lo que se practica; poco tiempo,
empero, no puede obtener el mismo resultado.
(7)Si uno se interesa por la retórica y emprende su estudio, es
posible que, dentro de poco tiempo, se iguale a su maestro.
Pero en cuanto a la virtud, que se manifiesta (*) por múlti
ples acciones, no es posible llevarla a la perfección en poco
tiempo y empezando tarde, sino que es necesario haberse
criado y crecido con ella, absteniéndose de malas costumbres
y razonamientos y, (además), esforzándose y obrando con
mucho esmero y durante largo tiempo.
(8)La fama, empero, adquirida en poco tiempo, tiene mala ba
se (5), pues a los hombres no les gusta reconocer a los que
se han vuelto ricos, sabios, buenos o valientes de repente y
en poco tiempo.

3.

(4) Pero si uno hace mucho bien a sus prójimos socorriendo^

con dinero, se verá, sin embargo, obligado a obrar mal p
otro lado, pues de nuevo tendrá que reunir dinero i
Entonces (empero) ya no podrá, probablemente, amo
tonar bastante para que no se le acabe (el dinero), si sigi
donando y regalando.
Y este es el segundo peligro que sobreviene además d

(5)

Y si además de eso quisiera hacer regalos, cómo le serí
posible encontrar una fuente sempiterna de dádivas? (8)

(6) Hay (sin embargo) esta posibilidad y consiste en defende;
las leyes y lo justo. Pues esto es lo que reúne y liga a lo:
Estados y a los hombres.

p. 98, 17.

• -,v

cara la virtud sin hacer caso de su vida. Puto m mayoría de
los hombres fracasan ante esos dos peligros.
Se angustian por su alma, pues es el alma que los hace
vivir (10).
Así la cuidan atentamente por amor a la vida y por su
habitual relación íntima con ella.

p. 97, 16.

(1)

(2)

(3)

Si un hombre aspira a alguna maestría y, gracias a sus esfuer
zos, la lleva a su colmo, —la elocuencia, la sabiduría o la
fuerza— debe servirse de ella para lograr (un fin) bueno y
legal.
Pero si alguno se sirve de su ventaja para (un fin) in
justo e ilegal, esto es pésimo y mejor sería que no la tuviera.
Y así como el que posee alguna maestría, llega a ser comple
tamente bueno sirviéndose de ella para (conseguir) lo bueno,
asimismo, por otro lado, se deprava por completo el que
hace uso de ella para lograr un fin malo.
Pero quien aspira a la virtud entera, tiene que ver cómo
deberá razonar u obrar para tornarse el mejor (6); y el mejor
será el que sirva al mayor número posible de hombres.

(3)[vencidos por la obligación]
(4)[consiste en]
(5)[sufre daño]
(6)[por qué palabra n obra podría tornarse el mejor]
— 260 —

amontonar dinero: si el rico se empobrece y si el acomoda^
queda reducido a la miseria.
Pues bien, cómo puede alguno hacer bien a los hombres si
distribuir (su) dinero sino de otro modo y sin maldad y si
abandonar la virtud?

(3)

Y en cuanto al dinero lo codician porque hay cosas que
les causan miedo.
Pues bien ¿cuáles son estas preocupaciones? Son: las enfer
medades, la edad, las pérdidas imprevistas —no pienso en
los gastos que podrían resultar de (la aplicación de) las
leyes, pues, con cuidado, estos se pueden evitar— sino en al

(4)
(5)

go como incendios, muerte de esclavos o de ganado y en otros
siniestros que amenazan el cuerpo, la vida o los bienes ma
teriales.
Por todas esas razones cada uno quiere ser rico para disponer
de dinero en estos casos de emergencia.
Pero también hay otros motivos que, tanto como los dos arriba
mencionados, incitan a los hombres a adquirir riquezas: la
ambición, en la que los unos rivalizan con los otros, la envidia
y el poderío, motivos por los cuales aprecian el dinero, porque
los ayuda a (lograr) su fin.

(7)[volviendo a reunir dinero]
(8)[cómo podría tener la posibilidad sempiterna de regalar]
(9)[si no se preocupara por]
(10)—----- • •

— 261 —

�— I9Z —
ap uopaai i onnnisg (oí)
[jod BJBdn^oajd a on u](^)
ap Biuaiidniaa pspi^iqísod bj jaoaj sjjpod oraoa](g)
[ojanip Jianaj • opusiA[OA](¿)
•uij ns (jbjSoj) b Bpn^B soj
anbjod 'oíanip ja UBioaidB sajena soj Jod soApotn 'ouapod ja A
BipiAus bj 'bojío soj uoo ubzijbaij 8oun soj snb bj na 'uoioiquiB
bj :BBzanbij jiJinbpB b sajqmoq soj b ubjioui 'sopBuopuam
BqujB sop soj omoa ounn 'anb soApom soijo Am\ uaiqniB) OJta^
•BpnaSjama ap sosbo soisa na oiauip ap
janodsip BJBd ooij jas ajamb oun Bpsa sanozBj sssa SBpoi joj
•83JBIJ3J
-Bm sanaiq boj o BpiA bj 'odjano ja ubzbusuib anb sojisarais
bojío na A op^usS ap o soABjasa ap aiíanm 'soipnaaut omoa oS
-jb na oms —jbjia^ napand as soisa 'op^pino noa 'sand 'sa^aj
sbj (ap uoioBoijds bj) ap jsijnsaj UBjjpod anb soisb^ soj
na osnaid on— SBjsiA^idini espipjad sbj 'pepa bj 'sap^pam
•ja^na sbj :nog ¿sanopsdnaoajd SBjsa nos sajBna? uaiq
•opaitn
anb bbboo ^eq anbjod uBioipoo oj ojauíp jb oiusno na

(s)
••+•

[jofain

— 09^ —
Bjjpod Bjqo n jqB[Bd anb jod] (9)
[ogép ajjne] (S)
[noiDBSi[qo B[ jod soppaaA] (j)
'sajqmoq ap ajqísod ojaninn jo^bui jb bajis anb ja fias
Jofaní ja A t (9) jo fa tu ja asjBuioj BJBd iBiqo n jbuozbi Biaqap
oraoD J3A anb auap 'BJajna pnjiiA bj b BJídse n^inb ojaj (g)
'ojBta ui^ un jbjSoj BJBd Bjja ap osn aoeq
anb ja oiajdnioa jod BABJdap as 'op^j ojjo jod 'orasimisB
'onanq oj (iinSasnoo) Bjed Bjja ap ^sopuaiAiis onanq ainaraej
-a^draoo jas b B^ajj 'Bjjisaem BunSfB aasod anb ja otnoo jsb
(^)
•BjaiAnj bj on anb Bjjas jofam A omisad sa oisa-'je^ají a ojsnf
-ni (nij nn) BJBd bíbjusa ns ap aAJis as onnSjB ts oja^
A onanq (uij nn) jbj^o^ Bjed B^p ap asjiAjas aqap —ezjanj
B[ o Bunpiqes bj 'Biauan^oja B[— 'onqoa ns b ba3[[ bj 'eoz
-janjsa sns b SBiaBiS 'A ejjjsaBni BonSp b Bjídss ajquiou nn jg

(9)

saj

91 '¿6 d '

*ejja noa buiijui uoioBjaj
ns jod A BpiA bj b jouib jod aiuameiuaiB UBpmo bj isy

•ú)

A a^nadaj ap b^jusijba o sonanq 'soiqBS 'sooij
ojjanAoood
neq na
as
•odmap
anb boj b jsoouooaj BjsnS saj on sajqmoq soj b sand '(:) 98

aoBq soj anb boijb ja sa sand 'bihjb ns jod uBpsnáuB ag
•sojSijad sop sosa ajnB ubsbobjj sajqmoq soj
ap bijoá'bui bj san^ 'BpiA ns ap osbo jaa^q uis pniJiA bj bjbo
-snq A Biopsnf bj b BJBoipap as is A 'oprnim ja opo) b ^bubSu^
an-&gt; sajBijaiBm sanaiq soj ap (6) Bmpna Jod BjaiAnisa is ojias
tjjpod A 'omBim is ap oinjosqB ouanp Jas aqap ajqmoq Bps^ (^)

(Z)

-Bq BjBín anap 'odmap oood na Bpijinbps 'ojadma 'buibj B'j
'odmap o3ib[ a^usjnp A ojamsa oqonm
noa opuBjqo A asopnBZJojsa '(SBinapB) '^ soinaimsnozBJ A
sajqmniBoa sejem ap asopuaiuajsqB 'Bjja noa opioa^o A opBua
asjaqeq oiJBsa^an sa anb ours 'apiBj opuBzaduia A odmap
oood na nopaajjad bj b BjJBAajj ajqísod sa on 'sauoiooB sajd

¿I '86 'd
•Bajqmoq soj b jÍ sopBjsg
goj b bSij A aunaj anb oj sa o^ea san^ *o)Bnf oj A saÁaj sej
japnajap na aj^isuoo A p^pijiqísod Bisa (o^jsqma uis) ^bjj
^g) ¿sBAipsp ap Bnjaiidmas sjusnj Bun jBijuooua ajqísod
Bjias aj 01U90 'sojBaj lao^q Biaismb osa ap semape is j^

(8)

.pjnm jod (,,) BjsaijiuBín as anb 'pnjju bj b ojuBno na ojsj
•OIJ83BUI ns b ajen^i as 'odmap oood ap oijuap 'anb ajqísod
sa 'oipnisa ns apuaiduia A Boiaojaj bj jod Bsaiajuí as oun ig
*opBijnsaJ omsim ja jana^qo apand on 'ojadma
'odmap oood íBo^oeid as anb oj b pnjiiA ssm Bp 'sapepiApaB A

(9)

SBjqo sbj sepoi BUBdinooB anb 'odmap (o^jbj) ja 'sBuiapy
•sopBUBSua jas naajo on (vA) A Bipuna bj b sajqísaaaBui
nspanb (pepua^mB ns ap vA) sopiouaAuoa sajqmoq soj sanj

jas jod ueqBOB '(s) BionapiAa bj b 'oood b oood 'asopuaipuu
'oSjeqma nig -souisiui sojja spipjad Bun ubjjiijiis (ojopnapBq)
anb nesnaid sand 'sojjo b iBiáop sajqmoq boj b ej^nS saj o^¡

(L \ ojanip Jinnaj anb Bjpnai OAann ap sand 'opej ojio
jod jbui jBjqo b opeSijqo 'oSjsqma uis 'bisa as 'oiautp noa
sojopnaujoaos soraifoid sns b naiq oqonm aoBij oun is oia¿ (f)

ua'jÍnajjaiAuoa
as
'soub soj JBpuB jb 'pBjunjOA ns 'sajopeJimpB
bj^uoo anbunB
sopionaAnoa

¿pniJiA bj JBuopuBqB
nía A pepjBm nis A opom oijo ap ouis oiauíp (ns) iinqiajsip
ui3 sajqmoq soj b naiq Jaaeq ounS[B apand omoa 'uaiq sanj (5)
'Buasim bj b optanpai Bpanb
opBpouiooB ja 18 A aaajqodma as 0011 ja is :ojanip jbuoiuouib
jap ssmapB anaiAajqos anb ojSijad opnnSas ja sa a^sa j^
•opuBjBSai A opnenop
anSis is '(ojamp ja) aqsas aj as on anb Bjed a}UB;sBq jbuoj
-uome 'ainamajqBqojd 'Bjpod on bA (ojadma) eaouojug

•bhibj Bnanq buiSijo A BzuBijnoo Bjídsni BpBoposjd pnjiiA
bj 'jbzbji ap oqBOB anb ajopm bj ap ajqmoq un na oi&amp;¿

(9)
(S)

-ajqejOAB^ ojoadsB nn ofsq sapep
-iaijob sns sepoi 'bs^iab noionajur noa 'Binasajd A '¿Bire^ua
BJBd BUIBJf BJ BZBO A Bq030B 18 O 303JBd OIDOO JB) pBpi[B3J
na sa ajqmoq nn re jepnp ap UBfap (a^uamejos) saouojua j^

(t)

()

�se declararían contra un individuo como ese y que la muche

(6) Pero el hombre verdaderamente bueno no da caza a la fama
adornándose con lo que no es de él, sino (solamente) con el
apoyo de su propia virtud.

5.

p. 99, 18.

7.

(1)Respecto del amor a la vida se podría opinar como sigue:
Si fuera dado al hombre —siempre que no muera de muerte
violenta— no envejecer y no morir después, podríamos bien
excusar a los que se apegan a la vida.
(2)Pero como después de una vida prolongada, una vejez más
fea aún y no la inmortalidad toca en suerte a los hombres,
es faltar completamente de juicio y habituarse a malos razo
namientos y deseos, si uno salva sin honor su vida en vez de
dejar (como herencia) un nombre inmortal, y en cambio de
una vida perecedera, la gloria eterna que no muere.

6.

(5)

dumbre lo reprimiría y dominaría por ardid o fuerza.
Así resulta que hasta la misma fuerza —sea cual fuera— se
mantiene (solamente) en virtud de la ley y de la justicia.

p. 101, 11.
Pero acerca de la legalidad y de la anarquía vale la pena
darse cuenta del abismo que media entre las dos y (tener
presente) que la legalidad es el sumo bien para el individuo
y la comunidad, la anarquía, empero, el mayor de los males,
pues inmediatamente causa los más graves perjuicios.
Empecemos por demostrar las consecuencias de la lega

(1)

lidad.
Primero, constituye la base en que se funda el crédito, ver
dadero bienhechor de toda la humanidad, cuyos méritos pue
den reunirse así:
Gracias al crédito, el dinero se pone a la disposición de todos
y, aunque sea poco, alcanza, sin embargo, porque está en
circulación.
Sin crédito, empero, no basta (el dinero) aunque sea

p. 100, 5.
(1)Además, no debemos ambicionar la prepotencia ni tener por
un mérito la ventaja que resulte de tal prepotencia ni (inter
pretar) como cobardía el obedecer a las leyes.

(2)

Pues ese concepto es el que más perjudica, de él procede
toda oposición contra lo bueno, toda clase de maldad y de
daño.
. Siendo así que los hombres no pueden vivir aislados, sino
que se han juntado cediendo a la necesidad —pues toda la
vida y sus progresos le deben su origen a ella— la ley y la
justicia se han' impuesto entre los hombres bajo la presión
de esta necesidad y de ninguna manera pueden ser destitui
das. Pues están arraigadas reciamente en la naturaleza.

(3)
(4)

Empero vivir juntos y sin leyes eg una imposibilidad,
porque eso significaría mayores perjuicios para los hombres
que la vida aislada.
(2)Y si un hombre apareciera dotado ya de la naturaleza si
guiente: invulnerable, inmune contra las enfermedades, in
sensible, de talle gigantesco, el alma y el cuerpo duros como
el acero, sería de suponer que tal hombre pudiera fiarse de
la fuerza que le da su superioridad, pues un personaje como
él, aunque no subordinándose a la ley, podría quedar impune.
Sin embargo el razonamiento es erróneo.
(3)Pues aun si hubiera un hombre como él —pero no lo hay—
él no podría subsistir sino tomando el partido de la justicia
y de las leyes, consolidándolas y usando su fuerza (solamente)
para (lograr) este fin y para apoyar todo lo que les sea favo
rable, pero de otro modo no podría mantenerse.
(4)Pues es de suponer que, por amor a la ley, todos los hombres
— 262 —

(5)

mucho.
Además, las vicisitudes de la fortuna —buenas o malas— que
suceden a la vida y a los bienes, se resuelven lo mejor en
provecho de los hombres gracias al orden legal.
Pues los acomodados (pueden) aprovechar este orden
legal en salvo y sin temer persecuciones algunas, y ellos, por
su parte, socorren a los indigentes por medio del comercio y
el crédito, que están fundados en la legalidad.
Gracias a este orden, la vida de los hombres puede quedar
desinteresada de la intriga (política), y, en cambio, tomar
parte activa en el trabajo positivo.
Mientras reina el orden legal, los hombres se ven librados de
la más pesada de las preocupaciones y se quedan con el más
lindo de los intereses:
Pues la preocupación por los conflictos políticos es la
más pesada, la preocupación por su (propio) trabajo, em
pero, la más linda.
Y si los hombres van a dormir, (buscando) en el sueño el
alivio de sus penas, pueden hacerlo sin miedo y sin pensa
mientos lúgubres. Lo mismo les pasa cuando se despiertan,
pues nada les causa un susto repentino y ningún golpe de
Estado los obliga a contar con un día fatal (al), sino que,
libres de miedo, (pueden) concentrarse en la tarea de su
profesión y soportar más fácilmente sus penas por la firme
esperanza de que, en cambio, van a recibir alguna re
compensa.
Todo eso se debe al orden legal.

(11) Seguimos la lección de Diels:
ái)v tÍ)v ^f

.. oüS' !k

— 263 —

[. JtoXfciK?);] í¡8i)

�— S9^ —
— 9Z —
vn¿3 Axd^rit^ f.hí
:siaia P nopi i ommgag (tx)
•jsSaj napjo jb aqap as osa opoj^
•Bsnadmoa
-aa butiSjb Jiqiaaj b uba 'oiqureo na 'anb ap BzuBJsdsa
anuí} bj jod s^nad sns auiamjpBj sbui jBiJodos A uoisajojd
ns ap B3JB^ bj na asjBJraaauoa (napand) 'opaira ap sajqij
'anb onis '(IT,) J^íbj Bjp ^n uoa jbiuoo b BSijqo soj opcis^
ap adjo3 nnSum A om^uadaj oisns un BsnBa saj spen sand
'nB^jatdsap as opuBno Bssd saj omsim o^j 'sajqn^nj so^uaim
-Bsnad uis A opaim uis ojjaa^q napand 'SBuad sns ap oiaijb
J3 ouans p na (opnBasnq) 'jiuuop b uba sajqraoq soj is j^
•spuij S^ra bj 'ojad

(5)

sajqraoq eoj sopo) 'Xaj bj b joutb jod 'anb janodns ap sa san,]
•asjansinBm Bjjpod on opora ojio ap ojad 'ajqsj
-oabj bss S3j anb oj opo} ^slodB BJBd A uij ajea (jbjSoj) BJBd
(ainaniBjos) Bzjanj ns opuBsn A sBjopuBpijosnoa 'saiaj sbj ap A
Bpiisnf bj ap opijjBd ja opuBraoj ouis Ji^sisqns Bjjpod on ja
—X^q oj on ojad— ja onioa ajqraoq nn Bjaiqnq is nriB san^

(g)

'oanpxia sa o^nainiBnozBj ja oSjBqma mg
•anndnii: j^panb Bjjpod '^aj bj b ssopnBaipjoqns on anbuns 'js
omoa aÍBnosjad nn sand 'pBpuouadns ns sp aj anb Bzjanj bj
ap asjBij Bjaipnd ajqnioq jbi anb jsnodns sp Bijas 4ojaae ja
omoa sojnp odjana ja A BmjB ja 'oosa^uB^iS ajjB} ap 'ajqrsnas
-nr 'sapBpanuajna sbj bjjuoo annmuí ^ajqBjanjnAui :a)nain3
•is BzajBjn^Bn bj ap BjÍ opBjop Bjapajsds ajqnioq un is j^
'BpsjsiB BpiA bj anb
S3jqmoq soj Bjed sopmfjad Bajo^C^m buboijiu^is osa anbjod
'pBpijiqisodnn san sa sa^aj ms A sojunf jtata

-ma 'oÍBqBJi (oidoad) ns Jod n^pBdnaoajd bj 'Bp^sad sbux
bj sa soaiijjod so^aijjnoa soj jod n^pBdnaoajd bj san^
isasaja^m soj ap opmj
sbui ja uoa n^panb as A sauopsdnaoajd sbj ap spssad SBm bj
ap sopBjqij U3A 38 sajqmoq soj 'jB^aj napjo ja Bnpj SBj^uai^\[
•OAivisod ofBqBJi ja na bai^ob aiJBd
ismot 'oiqmea na iA '(^ai^íjod) b3ij^ui bj ap BpBssjaimsap
jspanb apand sajqmoq soj ap BptA bj 'uapjo a^sa b sspBJ^)
-pspijBSaj bj ua sopspunj us^sa anb 'oiipaja ja
A. opjamoa jap oipara jod saraa^ipm soj b najjoaos 'aiJBd ns
jod 'sojja A 'SBun^jB sauopnaasjad jama^ nis A oajbs ua jBÜaj

(g)

jbj na ainani^paj sBpsSiBjJB UBjsa sanj *SBp
jas napand BjanBni BnnSuia ap A p^pisaaan Bjsa ap
noisajd bj of^q sajqmoq soj ajjna o^sandmi UBq as Bppsnf
bj A A^\ bj —Bjja b naSuo ns naqap aj sosaj^ojd sns A BpiA
bj Bpoj sand— pBpisaaan bj b opnaipaa opBjnnf n^q as anb
ouis 'sopBjsiB jtaia napand on sajqmoq soj anb tsb opnaig •ouBp
ap A pBpjBm ap asBja Bpoj 'onanq oj bjjuo^ nopisodo Bpoj
apaaojd ja ap 'Batpnfjad sbot anb ja sa oidaanoa asa san^

uapjo aisa jsqaaAOjdB (uapand) sopBpomoaB soj san^
•jB^aj uapjo jb sbiobjS sajqmoq boj ap oqoaAoíd

sbj b jaoapaqo ja BjpjBqoa omoa (
) m Bpna^odajd ¡bj ap a^nsaj anb bíbjusa bj o^uam un
jod jana^ iu Bpnaioddjd bj JBuoioiquiB somaqap on 'SBmapy (j)

ua jofam oj uaAjansaj. as 'sanaiq soj b A BptA bj b uapaans
anb —sBjBm o ssnanq— Bunijoj bj ap sapn^ispiA sbj 'semapy
•oqanm

•S '001 d

Bas anbnn^ (ojanip ja) Bis^q ou 'ojadma 'oiipaja uig

91

up

na Bisa ^nbiod 'oSjBqma nis 'bzubo^b 'oDod b^s anbnns '•A
on anb Bujaja btjojS bj 'Bjapaaajad spiA Bun
ap oiquiBO na A '{bjjoiuui ajqmon nn (^pnajaq omoa) JBÍap
ap Z3A na BpiA ns jonoq nrs fa^es oun is 'eoasap A sojuairasu
-ozbj sojBm b asjsniíqBq A opinf ap a)naniB)ajdnioa Jbj[bj sa
'sajqmoq soj b a^jans na Bao) pBpijB^JomnT bj on A ntiB b^j
SBm zafaA Bun 'BpgSuojojd BpiA Bun sp ssndsap oraoo oja^

sopo} ap uotoisodsip b^ b anod as oiauíp p 'oupaio \e sbiobj^
:tsb asjtnna^ nap
-and soiuam so^na 'p^piuBianq ts\ Bpoi ap Joqaaquaxq ojapBp
-jaA 'oiipaja p Bpunj as anb na asBq b^ a^niíisnoa 'oj^inuj
-BSa| bj; ap SBiananaasnoa sb^ jreiisomap jod somaaadm^
'sopmfjad saABiS SBm so^ BsnBO aiuam^^Bipamat sand
4sa^m eo\ ap jo^boi p 'oíadma 'BtnbiBUB b^ 'pBpmnrao^ bj A
onpiAtput p BJBd naiq omns p sa pBpt^^a^ v\ anb (ainasajd

"BptA bj b u^Sads as anb soj b jBsnaxa
naiq ^omBjjpod 'sandsap Jijom on A jaaafaAna on —BjnajoiA
a^janm ap Bjanm ou anb ajdmais— ajqmoq jb op^p Bjanj ig
:anSis omoa jBuido Bjjpod as BpiA bj b jouib jap ojaadeajj

1^U^\) A sop sb^ ajina Bipata anb oinsiqB pp B^nana as^Bp
snad v\ a^A BjnbJBUB ^\ ap A pEpi^Sa^ b^ ap boj3ob oaa^

81 '66

'I
v\ ap A A&lt;3\ v\ ap pn^JtA na (aiuamep^s)^
pno Bas— Bzjanj Btnstra b^ Bis^q anb Bijnsaj tsy (g)

•pnjjtA Bidojd ns ap oAodts
\9 noa (ainamejos) ouis 'ja ap sa on anb oj noa asopneniopB
buibj bj b bzbo Bp ou onanq ajuaraBjapBpjaA ajqmoq ja oja¿ (9)

as — •Bzjanj o pip-iB lod BjjBmmop A BiJimtidaj o\ ajqmnp
-aqanm bj anb A asa ouio^ onpiAipm nn bj^uoo nBiJB^Bjaap as

�(6)Y en cnanto a la guerra, que causa a los hombres los más
terribles estragos, llevándolos a la destrucción y reducién
dolos a la esclavitud, se desencadena también fácilmente en
la anarquía i^2).

Pero es imposible que el hombre viva por completo sin
ley y sin lo justo...
(14)Por lo tanto, cuando los dos —la ley y lo justo— escapan
de las manos del pueblo, entonces su control y cuidado pasan
a un solo hombre.
Porque ¿cómo sería posible que el poder pase a un solo
' hombre, sin que antes haya sido derribada la ley, que obra en

(7)(Además de estas ventajas) el orden legal brinda muchas otras
que resultan un socorro en la vida y un consuelo en los
reveses que la vida trae consigo.
Los males empero creados por la anarquía son los si
guientes:
(8)Primero a los hombres les falta el tiempo para su trabajo
y (tienen que) preocuparse por lo más fastidioso, las con
tiendas políticas, en vez de interesarse en su (propio) tra
bajo. Atesoran el dinero por desconfianza y por falta de
movimiento y no lo ponen en circulación, y así sucede que
escasea el dinero aunque abunde.
(9)(Todas) las situaciones —tanto las favorables como las
malas— son contraproducentes. Pues en la anarquía (hasta)
la prosperidad no está segura sino que causa enemistades,
y las situaciones críticas, en vez de ser subsanadas, se man
tienen debido a la desconfianza y a la falta de circulación.
(10)También la guerra con el extranjero y la lucha intestina se
. producen más fácilmente por el mismo motivo, y, si no antes,
se desencadenan entonces.
Pues en las pasiones políticas (siempre) hay el peligro
de que estalle (la guerra civil) por el odio de los adversarios
que los obliga a mantenerse alerta y a acecharse los unos a
los otros.
(11)Sus pensamientos no son tranquilos de día (I13) y cuando van
a dormir no encuentran un refugio apacible sino (un sueño)
agitado; y su despertar lleno de susto y miedo les hace re
cordar de pronto su desgracia.
Este y los demás males arriba mencionados son las con
secuencias de la anarquía.
(12)Pero también la tiranía, aquel mal tan atroz y monstruoso,
tiene su origen en la anarquía. No faltan quienes opinen
—gente que interpreta mal (los hechos)— que la tiranía tiene
otras raíces y que los hombres oprimidos por el que se erigió
en tirano, son privados de su libertad sin que tengan la culpa
de ello. Pero están equivocados.
(13)Pues quien piensa que la realeza o la tiranía proceden de
otra cosa que de la anarquía y de la prepotencia no es ra
zonable.
(Solamente) cuando todos han perdido ya la moral cí
vica (I14) entonces la tiranía puede establecerse (15).

pro del pueblo?
(15)Pues el hombre que quisiera destronar el derecho y abolir
la ley, común y provechosa a todos, tendría que ser de acero
para poder sustraer estos bienes a la multitud de los hombres,
él solo a los muchos.
(16)Pero como es de carne (y hueso) y hecho como todos los
demás, no podría nunca llevar a cabo su propósito.
Solamente erigiéndose contra las leyes tradicionales po
dría usurpar la monarquía.
Así, esos cambios se producen sin que ciertos hombres
(puedan) darse cuenta de lo que pasa.

T

(12)[invade más fácilmente t los que viven en la anarquía y menos a los que viven
bajo lasleyes].
(13)[a los despiertos]
(14)[se han vuelto malos]
(15)[eso sucede]
— 264 —

— 265 —

�— S9S —
[SpaDns os](si)
[8O[Bm oijanA ubi^ as](^\)
[sojjsids^p boj b](1)
[sa^sjso( ofeq
O3AU snb so^ * sonara í vinbisna bj na usau anb 8O{ b ainamjraB} sem apeAui](^i)
• (st) asja^ajqe^sa apand bihejij bj saanoina (^Ij) bota
-id jBJom ej vA opipjad neij sopo} opnena (ainamejog)
'ajqenoz
•bj sa on Biouajodaad bj ap 'A BjnbJBne bj ap anb bsoo bjjo
ap napa^ojd ibjhbjii bj o ezajeaj bj anb Bsuaid nainb san^

(gj)

'SopeaoAinba ne^sa oja^ *ojja ap
Bdjna bj u^guai anb nis peijaqij ns ap sopeAijd nos 'onejij na
oi^ua as anb ja jod sopimudo sajqmoij soj anb A saajej sej}o
anai} bjubjij ej anb —(soqoaq soj) jem Bjaadjajuí anb a^na3—
nanido sauainb neijej o^ •BinbJBnB bj na uaSiJO ns anaij
-'osonjisnom A zojjb ubj jem janb^ 'ejuejí) bj uaiqinei oja^
•BinbjBUB bj ap SBiananaas
-noa bbj nos sopenoianam eqijjB sajem semap soj A ajs^
•BioBjSsap ns ojnoad ap jepjoa
-aj aosq saj opaim A oisns ap ouajj jBjjadsap ns A íopBjiSe
(ouans nn) onis ajqiaBdB oiSnjaj nn nejinanana oa Jiauop e
uba opueno A (SIj) Bip ap sojinbnej} nos oa soiaaimesnad sng

(^j)

•sojjo soj
b sonn soj asjBijaaae 8 A BiJaje asjanainem b BSijqo soj anb
soj ap oipo ja jod (jiAia ejjanS bj) ajjeisa anb ap
ja ^eq (ajdmais) SBaiijjod saaoisBd sbj na 8anj
'saauoina nBnapsanasap as
'sajnB oa is ^A 'oaijooi omsim ja jod aiaamjiaej sbui naanpojd
as Buiisajuí Bijanj bj A ojafuBj^xa ja noa Bjjan^ bj aaiqnrej^

•ssed anb oj ap Biuana asjep (uBpand)
s^jqtuoq sojjap anb uis uaanpojd as soiqmea sosa 'jsy
•BinbjBnotn bj jbdañen
-od sajBuopipBjj saAaj sbj Bj}uoa asopaaiSua aiuamejog
'oiisodoíd ns oqea b jba^jj Bonnn ejjpod oa
soj eopoj oíaos oqoaq A (osanq X) ^nje^ ap sa omoa ojaj (9^)
•soqanm soj B ojos ja
'sajqmoij soj ap pnjiijnuí bj b sauaiq so^sa jaBj^sns japod Bied
OJ33B ap jas anb Bupuaj 'sopo} b BsouaaAOjd A unnioo '^aj bj
jijoqB A ouaajap ja jenoj}sap Bjamnb anb aaqiaoq p s^n¿
na Bjqo anb '^a^ e^ Bpeqrjjap opis BjÍBq saine anb uis 'ajqiuoq
o^os nn O8ed Japod ja anb ajqísod ejjas ohiod? anb jo j

(q^)

•nopBjnajp ap bijbj bj e A eznBijuoasap bj b optqap nanap
-UBtn as 'sepenBsqns jas ap zaA ua 'searijja sanopBnjia sbj A
'sapeisimana Bsn^a anb ouis Bjn^as Bisa on pBpijadsojd bj
(BjSBq) BinbJBUB bj ua san^ *saiaaanpojdBj}noa nos —sejem
sbj omoa sajqejoAB} sbj ojub;— sanopeniís sbj (sepoj^)
'apunqe anbnns ojauíp ja BasBasa
anb apaans isb A 'nopejnajp na nanod oj oa A ojuaitniAoni
ap eijej jod A BzuBijuoosap jod oaanip ja UBiosajy -oÍBq
-bj^ (oidojd) ns na asjesajaim ap zaA na 'seapijod sspnai)
-noa sbj 'osoipnsBj sBm oj jod asjednaoajd (anb nanai}) A
Íns BJBd odraaij ja bijbj saj saaqmoq soj e ojamu^

(j)

¿ojqand jap ojd

-is soj nos BinbJBnB bj jod sopeaja ojadma sajem so^
•oSisuoo aej} BpiA bj anb sasaAaj
eoj ua ojansuoa nn A spiA bj na ojjo^os un asijnsaj anb
sej}o SBuanm epuijq jeSaj napjo ja (sBÍBuiaA seisa ap semapy)

•ajqmoij ojos nn v
nesed opepma A joj)noa ns saanoina 'ojqand jap sonem sej ap
nedeasa —ojsnf oj A ^aj bj— sop soj opnena 'ojubj oj io¿

* (zt) BjnbJBUB bj
ua atnamjpej naiqraBj Buapsanasap as 'pn^iAejasa ej e sojop
-napnpaj A uopanj^sap bj b sojopueAajj 'soSejjsa sajqijjai
sboi soj sajqmoq soj b BsnBa anb 'BjjanS bj b oiu^na na j^

• • • ojsnf oj uis A jíaj
nis otajdmo^ Jod bata ajqraoq ja anb ajqrsodnn sa

((,)

(g)

(¿)

(9)

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="7">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="304">
                <text>Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="305">
                <text>Facultad de Humanidades y Ciencias</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="306">
                <text>Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="307">
                <text>1947-1989</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="308">
                <text>Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="309">
                <text>Español</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="51">
            <name>Type</name>
            <description>The nature or genre of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="310">
                <text>Publicación periódica</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="37">
            <name>Contributor</name>
            <description>An entity responsible for making contributions to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="903">
                <text>Lic. Pablo Darriulat</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="567">
              <text>Anonymus Jamblichi (Traducción del griego del Profesor Dr. Armin Schlaefrig</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="568">
              <text>Los siguientes fragmentos del tratado ético-político de un filósofo anónimo -contemporáneo de la guerra del Peloponeso, a juzgar por las ideas y el estilo- fueron descubiertos por Blass en el Protrépticos</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="48">
          <name>Source</name>
          <description>A related resource from which the described resource is derived</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="569">
              <text>Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias /Universidad de la República. Montevideo : FHC, UR , 1947, Año I, Nº 2 : p. 259-265</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="570">
              <text>Facultad de Humanidades y Ciencias</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="571">
              <text>1947</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="47">
          <name>Rights</name>
          <description>Information about rights held in and over the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="572">
              <text>Facultad de Humanidades y Ciencias</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="573">
              <text>Español</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="51">
          <name>Type</name>
          <description>The nature or genre of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="574">
              <text>Publicación periódica</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
