<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="346" public="1" featured="1" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/items/show/346?output=omeka-xml" accessDate="2026-05-25T13:03:57+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="579">
      <src>http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/files/original/7bcb96cdcae2b65f3866f9cc5738c403.PDF</src>
      <authentication>abab5dca0a810bd14b6cf6fee978e43e</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="5">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="52">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="3805">
                  <text>OS6I

Z37VZNOO "A
jod

VHH^IHd VOCnOH VI NH HO^V 1HO VKDOQ ^3
vVOOlOH VI A OSV1IDHVO H1NV

svídnhid a SHavdiNV^nH aa avnnDva

�Oí 6 9
O^6I ^

^••••/'

zeivznod a vqieh
jod

VHHíNIHdí VOO1OH VI NH HO^V IHd VWOOd ^H
:VOO1O3 VI A OSV1IDHVO 3ANV

s3iNvmnis3
svidnhid a saavaiNvwnH aa

�&gt; ^-.V-V

;

'••'&lt; *'••

V •'^-"'• ;-^- •''• •'"• '• {: ^ •": '.•"• \.;^ ••••:: ••.
. V
La publicación de estos trabajos no
v
compromete la opinión de la Facultad
^acerca de los temas tratados en ellos. , '

. ;.\ -

�'BIQ iJol&amp; BI 3P
epipaui v\ .'osa jod 'OAnj^ 'sojp sopo4 ua BqBJ4Uooua as ¡a
:oduiap pp sopoaaj souiisnpnuí ouisiui is ua ptqpaj
bj ap osB¡pjBQ 'O¡no^4daaai ouiAip 'a^oaai o\ anb
¡ap S9AB14 b SB{[a ap Bun BpBO úa Boiqn as 'sapBpa sb| SBpo^
^od opBSa^ •ojiqduma b opiuaA Bq anbiod 'opBq oidoíd ns b
SBpBiB^ojJBsap as a ziq B^ aA 'jas p ouioa 'o^ubo jg
;iBp4n4 Bptjsiui B[ ap O4iiBiqanb p xod
SBauBJoduia4uoo sauópBiauaS sb^ b opipad ou uppiad p bj4uod
U94SOS BJBd SB^a b oiJBsaoau Á 'sbü^b sb¡ ap pBpiui^tn bj ua
bpiua4uoa sotq ap A. ojbzbuubs ap X oiji^ji^V 8P ^oqBs [a uBq
-BJ4SBIJB SBUBI4SU0 sb||tjo sns sBJ4uaiui 'ajduiais ouisiui is b
asJBJquiou anb OAi^anb ojj un ua opa4uoaB aanBa ns opoj^
'opBjnSij ^^¡b sbui p u9pnqiJ4uoo ns ^nj BS9 X 'oupsap ns
ap zn¡BJ4uoo pp oi4uap B4SBq pjn4uaAB as 'opBziUBBd 0UB14
-SU^ -jas opnj \(fn^n oJtsubj4 ns isy "(aijns as opoi p anb
B4aod p aqBS uaiq) 'o^iíps X ojibikIsb BJBd unB X('o|JBOsnq
BJBd 91AIA 'otjbj4uoo p Jo^ *opoj ns ap 'anbuuBj/^ ouioa 'pXnq
ou osB^pjBQ rsopBJd sopap ojaÍBSBd opBjquiosB a4sa b sbu^a
sbj ap oiJBjaupi p ppuas aj sosaaoJ43J uis BqojBiu BUf^
•jiaia jaoBq
odns B4aod p anb 'Bidojd Bpipp Bun ap saJopB4Jod X '040US1
l ^P ^i^ísod buijo^ BDiun ^\ jod 'jpap sa 'opiaouoa o^ ap
OAanu ajiB un jod sopBqixnB uapnoB sa4ojq s(yj 'oai49od spd
ns b souBip4j so^ ap upiauBO BpB4uaui UB4 bj JB4UB^dsBJ4
8 'ouispisBp pp SB4St4uaoBuaj sapBpqiqísod. s^\ ap JopB4
-ua4 'auaiA osb^iojbq '041U14U1 pp u9pipBJ4 B| jod buisiui
pBpiuja4a B^ ap jo^ b opBÍOJJB a4uaiAiAajqos un ouioq

vooioa vi Nía hopvv aaa v^ooa
'voo^oa v^ x^svuDavD ^xmv

�cronológica del antiguo infinito, del infinito que le precedía,
y lo extravertió en ,su música, para retratarlo en el infinito
que le sucediera.

La ruta escogida -GARCILASO DE LA VEGA Y LA
ÉGLOGA— restringe mi acción anímica en el terreno de las
palabras, pero he de procurar tomar un punto de la dirección
del poeta, y, entre contactos tangenciales con algunos de sus
comentadores, viajar por sus lágrimas desde la vía eglógica
en que están situadas.
Tantas sonámbulas trayectorias hah sobrevenido a esta
misma ruta, que seguir bajo todas significaría, • además de la
ociosa repetición, la tentativa del imposible. No obstante, las
líneas venideras caminarán por la guía que al "Canta, oh
Musa" del autor español atribuyeron, además de sus propias
raíces, las incursiones en su sueño de Lápesa, de Azorín, de
Navarro Tomás, de Margot Arce Blanco...

Probada la mediación del siglo del gran padre de los
paganos, Virgilio, y fecundada la sombra grecolatina en eflu
vios pastoriles, la poesía popular y la culta, la islámica y la
provenzal, concertaron su reunión en el Renacimiento,^ y Pe
trarca fue su primer signo. Nada nuevo podría agregarse a
tan obvia solución poética al amor renacentista, pero lo que
puede hacerse es traer al mismo Garcilaso a su lugar de
reunión e interrogarle, aisladamente, por sus "dulces pren
das", dejándole sólo sus reminiscencias, como si el mito pla
tónico se le hubiese hecho carne en 1 instante de su alum
bramiento por la atmósfera, y todo el rastro vivido fuese una
insondable consecuencia de su natalicio poético.
Pero el Príncipe de los poetas tiene conciencia de su
actitud reminiscente. Pudo, entonces, sustraerse al influjo. Sin
embargo, su sensibilidad estaba de aquel lado de su credo
intrínseco, y le fue preciso describir un vuelo de amplitud
colosal.
Ahora bien: este vuelo no hizo potente su voz, para su
^felicidad poética. Tal vez es que él mismo era impotente.

—4—

�-S7
sopipu90U9 sosonq sns op
BJ JOd B9UI0¡nQ ¿p 9jqiU0U p UOO BipU90SB SBPU9IUI 'S9U0JS
-Bd sbj SBpo4 u9S9ip 9nb BU9J4 op ouBuii^q ns BU9nb ouioo
'jpj^UI 9p S9U0ISBd 9ldlU9IS UOJ9nj *• éUOJ9lAn49p OJ S9UOJS
-Bd OUIOO 'UOJ9IAIPSOS OJ —pBpJ9A 9p 0ApiSU9S Un BJ9 9nb
-JOd— S9U0JSB&lt;J •OJ9XI9n JoSBJJ p U9 OpBpps 9p BAJA 9UJB0
ns JBjjqB 9p JBÍ^p ujs 'sbuijj9[ 9p opjjip 'Bip un 9qBOB
ouisjui jg "JJJOUI BjJBÍ9p ou BJBd p^s ns JBÍjqoo'9nb 0An4 X
'BpBpsiuj BqoíBUi ns pjA B49od jg 'Bp^nbsnq BS9 Jod uojbj
-90BJ 9S p X SOJJ9 ]^ 'BJOqB Un UOO JB4U00 9JSUB OSBJJOJBQ
S9nds9p un uoo JB4U00 uojbjsuB 'oqojp jofaui o '¡
un uoo uojb4uoo soq9 oí^g sooj4siui soj 9p bj ouio3
'ttBUOpJ9d JBUIB 04BUIB OJjnU
bm 9nb oSjv 9puop jod 9njs onb B0S9juBp b^ujj Bjj^nbB
mbB o2u o^i '\f U9 BJBSipojd 9s ouisjui jouib p js jouib
ug Bjpojd 9s 9nb ¡9nbB bubzubojb 9nb pBpj9A bj 9p BpBJ
-nSj^ u9buij 'opquB 'upjOBqdsB '49 94ub 'J9S b bzubojb ops
^nb X '^0B s^ui booauj ^s9nb 'ojojo 0J40 XBq osbjjojbq ug
OpjO p JOd SOpBUnOB S0JUJS9p SOJ OUIOO JB9J X O4JB UB4 'BJJ
-9j4 bj 9p ojuSjsop p jjjduino BJBd 'ojjbujSbuij ^nbunB *o9
J94JB p BuiBpgj 9nb *&lt;&lt;jb4U9uibj 9oppM fts 'jopp ns S9jbjo4
-sBd sbiuo^ujs sns 9p S9J9S soj b bi^uoo opuBno unB s^^^
•^jbuib 40 9JBUIB jsju 4BqB4O9jop 9iu ponb pj^ pjnb 4gM
1

0- •rupsnSy U^S 9P sojqBj soj jod

gjquiou ns U9 Bjjjp os 9nb p rojjduiB X ^puBjS 'opo p 'jouib
ou^nb^d p 9jqos jod 'u94juisbp sbSoj9 SBg 'soopsjuí soj
9p Bpj4JBd 9p O4und p OApjsu^s oui^px^ ns uoo 9004 'oop
-siui Bounu opjs J9qBq uj -Bis9od bj 9p ouBuu^q opBJ ns
B4SBq opjnS^sj^d [B4O4 joqiy Ia ua 'BÍoSuoo bj 9ps9p BpBjp
-Ojd BJOJJBO B[ U9 'OpBpp O09 [9 U9 JBUIOS^ 9nb BIU9J,
•l^O^TTTTV^
1f\x&gt; o
^TI do
^C ollL/
11*1 P^ d^ldLll^l
\ T^T1TTT VT
^^ €W\
Trt TS
gil oLLlLAvJ*iU.t&gt;
el ^^\f
\J\\^Jj
Id
94UB 94U940dlUI •SBUIJB SBJ 9p JOpB4Jod U9pun9S 9p OUJ4S9p
ns 94UB 94U94OduiJ •(|BA90jp9UI U9jqUIB4 J9S B 9ZUBOP O4S9 U9
X) ^0pO4 BqBp 9S JOUIF U9 9nbunB 'JOUIB J9 94UB 94U94Odllll

�Los huesos de Garcilaso son sus escasos treinta y tres
años, señalados como las huellas que él mismo hubiera que-^
rido llevarse en la hora final al terruño definitivo,
El trono del dolor no es, sin embargo, el torcedor omni- potente, el imposible de resistir: no; los versos lo levantan
al valor estoico, y lo retienen en un tono que no es, a me
nudo, el desgarrado, sino el melancólico. Por eso es dulce
• y es delgado. Por eso corre suavemente por las arenas y los
ríos de la memoria, mientras se retrata en los ríos que la
naturaleza determina.

ÍLa Égloga I es el camino de la espontaneidad logrado
en una queja pastoral inolvidable:
El dulce lamentar dfe dos p'astores,
Salicio juntamente y Nemoroso,
he de contar,, sus quejas imitando;^
cuyas ovejas al cantar sabroso. •

.

estaban muy atentas, los amores,
de pacer olvidadas, escuchando. ^-• •
\ Comienza el lamento con la adhesión de la naturaleza.
No importan ahora las dedicatorias a príncipes o a Duques.
Quiero decir que me desentiendo del problema de los per
sonajes a quienes fueron dedicadas ésta y otras composicio
nes. La razón (y más aun la sinrazón, como podría decir f
Don Quijote) • de la poesía está en el contenido de la poesía}
misma, o sea, está en la palabra, en su vida, en su marea, ¡
en su signo, en su acontecer de sílabas.*
Ahora el dulce lamentar de dos pastores es un silabeo
a saborear entre la sensación más próxima al sonido de
la flauta, con uña ráfaga silvestre de añoranzas, de cosas
soñadas, más cjue imaginadas, de estados vividos, más que
existidos, en la estación anímica del poeta en sí mismo.

De ahí que el eco exhalado a través de los labios de los
i

'

'— 6 —'\

�--.'••'Bjja ap pas bj ua BjjuapBjBd X bjjbz
-og 'BzajBjnjBU ap asJBuijoo ajqísod ^jas aj jsy 'upisnjj bj ua
ouis Bas ou anbunB 'opunuí jap opini jap 'ajqunpsoo bj ap
upinq Bidojd bj anb 'sBuiugiq susa BJBd 'saouo^ua 'opts joíaui
an&gt; "SBuiug^j ap ajuamoo X BpBgjap unge 'japod'bp zapijud
BpugiBJJB ns ap 'Bioua^oduii jbjtpbu ns ap aouq X 'opiiu jBirep
-unuí jap jmq apand ou anb jap BigjBjsou bj sg jBpiA Bpus
-UBOsap 9n^)!^ -BzajBjn4Bu bj b O4unf osBd Bp^o b bajbs oj X
jap oja^ua ajqtuoq jb BAajj as Bjauíud Bgojgg B4sg
•sa4UBAja^ X adog ouioo souiisqouBdsa
[B JBpsouiap ap UBuqBq oj ouioo 'tíij jb BjouBd
-sa Xnuí 'pupijiqisuas bj ap BAanu buijoj Bj 9UBduiooB anb
'sosjaA sns ap jbuijoj ouisiuBqB4i opiqBS jap JBsad b o^sg
#B4aod sá X osbjiojbq sa BUBdsg ^ qouBdsa
sa X B^aod sa osbjiojb^ ^ 'oúBuinq oj JBjadns b buisiui is
b bj4sbjjb as opuoj ns ap opuo^ ja ua opuuno 'a^oíin^) uoq
jas BUBdsg agija ouioo :jpap sa an) 'a^obn^) uoq jas pig
-ija ouang ja ouBÍin^) osuojy uoq ouioo (Bjsaod bj ap jojba
ja ua 'asjBJngij ou X jas) jo^sud ias 9igija osbjiojbq isy

j

•ouisiui is ap opuoj s^ui opuo^ ja Bjsuq pBpijBaj bj BAaja
anb B^aod jb osuosa Bas —'sBjp soj ap sauaAfBA soj b opij
-amos UB4 'ajduiais jBnpB UB4 'jbuijou ub^— ouBiunq 34uaui
-BAisnjoxa oj psBoy *ouBuinq oj JBjadns poijiugis anb 'ojub^
asjBziuBuinq 'ouisiui oj sa anb oj o 'aisjBziuBuinqsap ^nj
buijoj Bg -BUBiunq BgjBO ns Bpo4 uoo 001^9' JB11411 jb asjBuop
-ireqB BJBd 'ouBipi4ono JB1141J ns JBpiAjo X *j9 jas ou b asjBjq
9tjijajd osa jo^ -ojubo ja jas ap pu^unjoA bj Biua^
¡qBjuBO anb jg 'o^ubo asa osjaAjoA BJBd SBjja jas ap
jBÍap ap pu^unjOA jaua^ ap 'Btoijap JB4 b asJBuopuuqB ap sao
, -uo^ua saoBduo 'sb^oao sbj b jBApnBO Bjs^q BosaJj X BApiuiijd
'BJaoiqoaq BiouB4sns ns X ajquinpaojnp Bidojd ns opuaioip
^^sa oj 'auipsBj anbunB 'Bfnpsa óu 'Bsad ou o^ubjj ja an^&gt;
,vu9ioq)BJ4 ns jod opioanbuua B4spiB a4sa ap sbí
-aiA'X sBAanu soubuj sbj ua oapo ^P o^í^1 Ia ^AiABaj sajBg^z,

�. Por eso dice el poeta:
Saliendo de los montes encendido,
rayaba de los montes en altura
el sol, cuando Salicio, recostado
al pie de una alta haya, en la verdura,
por donde un agua cla^a con sonido
atravesaba el fresco y verde prado, ,
él, con canto acordado(

•

. &gt;

'

al rumor que sonaba,
se quejaba tan dulce y blandamente,
como si no estuviera de allí ausente,
la que de su dolor culpa tenía;
y así, como presente,*
razonando con ella, le decía,I

Tal vez sea lícito juzgar más anténtiea, o por lo menos,
más deliciosa, por más dulce, esta poesía que la del resto
de las églogas, y que la de las canciones y los sonetos. Por
que aquí hay más lo sentido que lo pensado. Parece como
si el escultor, de las rimas las hubiese dejado deliberada
mente, así, sin retocarlas mucho, para que brillaran más por
su natural caprichoso de defectillos dulcísimos, paradojalmente valiosos por serlo. Estarían aquí aquel duende y aquel
ángel que no pueden faltar en estas reuniones puras del
. alma consigo misma, es decir, con su cuerpo primitivo, el
incontaminado, el salvado de la sabiduría. Es claro que di
cho estado ha venido a lograrse, en este caso, deliberada
mente, pero, ¡qué regusto el de aquél que consigue el aban
dono de sí mismo en el "fresco y verde prado"! Es fresco y
verde porque ha querido resistirse a las pisada% del ruido
del mundo, de la civilización que no quiere pastores, por
que se complace en inventarse otra poética.
Salicio ahora canta sus tristezas, y el plañido llega a los
aires incontenido:,..

—8—

'

•

�mi-11. ^5 .
'ppB4sa ¡B4 ud ounSuiu
ara anb aq
:Bzuan3idA ipuas ap i^JBÍap B¡¡a ap
'pBpa¡os b¡ iod opiAOp^ -opBuopuBqB ¡ap uppBinSp
-subx^ b¡ iBpuasaid anb ^jpua^ aipB^q -oupsap ns ap bijoui
-aui b¡ b jbSjo^o ap UBtiqBq sbuiii sb¡ anb oduiap
jb asiBpBfSBp BJBd —a^uasnB p a^uasaid! 'BUBOjaa o
ns ap c^isaoau BqB^uBp a¡ anb buijb ¡a anbjo^
ap ^aqBsj ^aq ns b SB.tanb sns opuaiSmp zaA
Bun o^eqoíd b ouia B¡ouBdsa BSo^Sa B{ ap iogag ¡3 :uaiq
san^ "soduiap so^ sopo^ ap paa ¡a oXns opuapBq soiSau soío
soj ap oopuBuioi \9 apjB^ s^ui BijreuiBpxa ouioo '^Bsouuaq
ia[nui Bun B)sixa SBpuaiui^ ^jpsixa anb Bf^nbB 'BjapBpiaA
Bisaod Bun ap a^uBqnsai bj Bp so^ui soquiB ap buibS^buib
BsoqiABiBui X BUBJ4X3 *opBziuBBd aauBo^ ns apsap pBpi^aj
BAanu Bun Baia B;aod a^s3 -^Bas anb BJBd jiaia p p uis ÁBq
N I^ soía aP os^JBd lB BHíPÍP ouBpsua B4aod u[\ *pBpi|
-Bnsuas ap B^uaxa ou Baui^ Bun ua opBnupuoa a^uasaid ¡ap
aoo3 ¡a o¡ap ¡a BiBd opuaipid X 'inb^ ¡a X BioqB ¡a opuBJ
-iui Bza¡pua3 b¡ ap Bopaod Bun sa :buisiui bpbuib b¡ Buanp
sa o¡ap asa ap oía^ '(as ^nb BiBd itaia ¡a p uis XBq ou
anÓJ '^P^u1^ ^l 9P oqna ¡a ua bziioSta as anb ¡BAaoipaui

o^sai un lod o¡ap ¡a BpBq opBipsa (ouispisB¡^) ¡ap '¡^ uoo X)
oiuamipBua^ ¡ap BpiA ap o¡dos ¡a'iod BpB^uauíqB 9aia B¡¡a j^
*b2o¡^ b¡ ap pn¡iua¡d b¡ uaoBq BioqB anb sb^ou sb¡ osb¡pibq
B^SBq opB^odsuBX^ BjqBq BsanSn4iod-ooiB¡B3 u^pip^p Bq
•oosanbiBpad oiauopuB3 ¡ap B4¡anA b¡ u^iquiB^ ouis
ap ouBÍa¡ opsBi ¡a o¡9s ou 'oqoíp Bq as ouioa 'inbB Xb{j
•Bas ^nb BJBd jiaia ¡a *p uis 'X^q ou anb
íSBfap aui ^4 sand 'upzBJ uoo B¡oup4
íouia4 BpiA b¡ uriB X 'opuaiinuí X04S3 ,
jBa4B¡B^ ^aAaiu anb BpB¡aq s^iu
ouianb aui anb ua o^anj opipuaoua ¡b X
^ *SBÍanb srui b ¡ouij^ui anb Binp s^ui

�de tí desamparado,
y de mí mismo yo me corro agora.
¿De un alma te desdeñas por señora,
donde siempre- moraste, no pudiendo

della salir un hora?
Salid sin duelo, lagrimas, corriendo."
Es un llamado a la poesía, rendida a la mujer como a
un templo. Parece un efluvio medioeval traído al seno del
Renacimiento por un destino irresistible . del amor. Ahora
éste es más personal, más humano, más vivo. Así la dama se
despoja de su "gracia divina" hasta aparecer ante el amante
con ojos y oídos y sangre, y con el alma capacitada para la
crueldad. La intimidad sinuosa del desdeñado acaba en su
cesivas curvas, con su interrogante a cuestas, donde encuentra
un cauce el "Salid sin duelo, lágriftias, corriendo".
Ahora el gemido'que ha de repetirse es esperado por un
ritmo inconsciente de la sensibilidad que se va tejiendo una
estética con sus elementos emotivos. Entretanto, el parénte
sis de naturaleza entregada a la conmoción infatigable como
al remedio más pío. Es un instante, nada más, de ofrecimien
to total al llamamiento^ exterior, y aun ese instante es el de
la imagen del dulce lamentar multiplicada en el intenso, po
deroso juego de los espejos comunicantes de la lumbre del
sol (testigo al fin insobornable) sobre los valles y las cumbres.
Y siempre lo conmovedor está. Está porque se mueve.
(Lo que no se mueve no existe). La dirección, magistralmente, se deja adivinar, mientras se gana el horario de la suge
rencia. Por eso, su ritmo no se detiene, comprendido acaso
nada más que por las "corrientes aguas, puras, cristalinas".
De su pasaje queda, por cada momento, la música, es decir,
el tiempo del latido, al lado de una sensación próxima a lo
inasible, a lo finísimamente perfumado por la fugacidad de
la anécdota..

'.'•- 10 -•

'/ '••;,

�- TI
b\ ap^sauapsap so\ b B^sandsai B[ dpisajd
ua anb aqooadaí p ras anbunB 'sop^Suopid ssáb
soj b Bot^ong u\ b¡ ua opBSaxpa 'oqiSjj^ ^p U9puo3 [a o
o^uopaj, ap oraajqoj ¡a jod opBajdraa oai^booa {a uoa bdiuiiub
upinnuioa a^uapiAa Bun uBsnDB oiad 'uppBr^is ns BJopaAOiuuoD
s^ui unB uaaBq opi^s ap saqooidaí scr[ -o^auío^u ¡a jod 's^ui
-apB 'Bp^BiBd 'Bi^naoBuuBq^ b¡ ap 'oBpsaj^v ^ a9UIBa saÍBuos
-jad so^ uoo opBaiji;uapi opis Bq ouisiui oiDqBS'*sauopB^uauiB[
sb{ ap o^aiunoanbijua p op^siSB aBq s^ui sopB^uoa soqa
-nui 'BpBSaq ap o^und p osoiouia^[ X opqB ua opBo
-iqn Bq as is ^ 'Baipanq Bisaod b^ ap upxsBOO B^sa BJBd
baisixu ns JBÍap ap uojaiqnq oq)po ^ IIí^j?A 'opBiojj
•sBuiiiS^j sb^ ap ^a4UBsaout brSb p oÍBq sBuadB opB^ninis
-ip ^opnp pp jaqBq p na X 'iouib pp oBd ua opoj, 'BÍanb
B{ ap'^opuaasaia^ p apno^s bj^ 'so^ouiai sbui scq^is sof ap op
-Bpaiaq oauoi) ns apsap souBip^sBa sojauopuBD soj uBqBtBs
-ajd bX anb SBiqBp^ -saiduiis a^auíBsoqiABJBui s^ui SBiqB[
-bcI na oiauipsB| ub^ ooa im iBi^uoaua apisod Búas o^

opuaiuoo 'sbuiiiS^i 'opnp ras pi{B
¿oSiraaua p BJBq ^nb?
'opuaunra Xc^sa oX joraB pp oS^d ua ig

-ip) '^opp a^uaraBiopBjJBSsapw oaonqpq un uoo 'oSanj

¿Bjaiqap jra b ops
BpBpiBnS las anb a^ b¡ X joraB p
o^uaiA ¡b 'Bppouoosap 'jBAa^ SBÍap
'Bianra a^stjj opipg ^ jod anb ap
o^udira^uas ouanbad un ibusoui ras
bX BpiA ira B^sap 'n^ jj
raiambui anb B^oj^sa b¡ ap 'opBoqap '
-ainbra 'jouara ouo^ p ua saoaA SBqonra apisai

�Inmediatamente, continuando la negación gradual al pla
cer del alma, el silencio de ésta —densísipio silencio— bajo la
elocuencia de la naturaleza. El poeta, entonces, la contempla
en su presencia triste, y se retrata y se queda en el cuadro de
la ausencia, es decir, en el recuerdo, que es en Garcilaso el
elemento de-las venas.más fecundas: • ••
En el recuerdo hay el silencio pleno, extraño a ese
silencio de la lejanía, mudo en la periferia de su con
tenido enlutado de gritos como cantos perdidos. Ellos dicen
que•

\'

por ti el silencio de la selva umbrosa,

por ti la esquividad y ^partamiento
del solitario monte me agradaba;
por ti la verde hierba, el fresco viento,

el blanco lirio y colorada rosa
y dulce primavera deseada.

El amor fue el prodigio en que el amante aprendió la
belleza. Ahora ella no importa ni en el monte ni en la hier
ba ni en el viento, que son a la belleza menos de lo que
la amada es a la vida. Entonces, faltando ella, asist|r a la
escena de lo bello será vivir en vano. Grandiosa y acaso glo
riosa afirmación de la poesía en sí misma por el camino ama
torio, por encima de toda filosofía.
El rastro petrarquesco, señalado aquí por la crítica co
nocida, alcanza una altura proporcional a la latitud en que
se encuentra, que es la latitud de lo sublime, tan querida y
encontrada pof el poeta a la hora de su incursión voluntaria
en el mundo del suspiro. Su sitio está donde el sufrimiento,
ante la convocatoria de la sangre, socorre al alma ansiosa de
intensidad. El precio es el del llanto, bendecido como un fru
to redentor al que se ha perseguido por la "selva umbrosa"
tan semejante a la del pecho solitario del Petrarca.
He dicho vpecho solitario. En efecto, también es solitario

el pecho del creador de Salicio, ya que su ritual a la soledad
-•' '

"

-12 - •

:

•

,

;

�~ 81 -

¿o^uaiuipouoa p jui ua 9^pjf a;
¿appauoqB o;saad ub; inj 34 011193?

¿a^sBpnuB sozBiq sosouuaq siq ap
'BuapBa ua ouioa 'anb o^ana ¡a sa
o^ ipmb b? 'soío soiBp
¿Buans B.faio BXna ua? 'íqq^q aapp nj^

.:bjp Jod JB^unSaid b 'opBuaí
-Búa un ouioa *tsb oufy\ #opjanoai pp uaiq \e upisiaAuoa ns
BJBd 9i8ooai so^ Boisnuí ns X '^opiuiaS sopuBjq ua saqaoíd
-9i sns jpjaAuoa 9181x3 a^ jo^s^d ap aÍBi^ ns zaA B^sg
•BpBsodsap BuaÍB ap uppipuoa ns Buinjd B| ap bjuoji
b¡ uoa iiíaq X 'sboijiibs sB^doa a^iSiiip ap z^dBO ópis Bjq
-Bq aiXaijj ap pqBSj ap opBuapsap ¡a saoaA sbj^q 'P^uib b^
uoa iu ojBpm p uoa iu B)uana ou bX anb pBpiuiput Bun ua
oaiu9 p sa anb BioqB 'Bpiaid as anb a;uauiBpBiadsasap jb^

-lAa anb X^q X 'jouib p opBAps fcq a ¿b8o^9 B^pnb^ 9n^
anb p^o^ jouib^ pp 'aoqBS ungp 'o;ipq unp 'oSp BjiBp
-anb? 'oiJBxjuoa o\ ap anbiod 'Bpauapi aiain^) ^opuBio^ BAjas
-uoa b^ X Biup ns BJ^uoa 04UB4 Bqoai^sa bj osa JOjj "BÍoSuoo
ns ap BJopB^uauíip a^JBd Bun ops ua aj Bsa ap soíodsap
so¡ aSoaai osbjpjbq *oj8b^iui p ua X jouib p ua ouióa 'BpS
-bz ns ua aj OAnx *^^ ns ap p^piu^q b^ iod 9paia orreps ^p
oursaduiBO p ói9^ ¿soduia^ so^ sopo; ap sopio so[ uoiaXo
anb SB80189 sbj aABp BJ40 ap jpjBd uoiaipnd osBay?
•sozíjpui ap sBua ouioa sa^uaip X Buaj

-oui pid ap B^iuiBps B{ b (94UBO X) 94uoa Bqqig B[ ap io;sBd
p anb o;ajaas p apsap BpBipBiJi BuiduiBa ouis 'oubq ap
B^pq Bn;B4sa b^ ou'j^ ua Bia B;sa '^&lt;baia auiBa^ Bsa 9¡qopsap
as anb ua saio;sBd so^ ap p ouioa ouBinq jas anb Bua; sb;
-ma sns ap oai^^iSoaS oipaui p anb jqB aQ "opuBajaa UBqi
01 sBjoi;sa sb{ anb Bpipaui b OAi;aa^ s^ui opuaio^q Bqi as

�¿No sabes que sin cuento•
- buscan en el estío

mis ovejas el frío
de la sierra de Cuenca, y el gobierno
del abrigado estremo en el invierno?
Mas ¡qué vale el tener, si derritiendo
me estoy en llanto eternol
Salid sin duelo, lágrimas, corriendo.
Ha vuelto el estribillo a enriquecer el canto donde se

hace posible el influjo órfico del llanto sobre las piedras,
que pierden su dureza^ y sobre los animales, que se rinden
al llamado de la mítica lira. Tanto más adquiere forma la
bandada de lágrimas, cuanto que jamás se detiene, ya que
en su acontecer hay la recordada víspera de la corneja,
con todo su sabor a primitivismg a cuestas. Es la mis
ma religión rudimentaria que hac^ existir, con su savia
trasnochada, pero legítima en el orden sentimental, el háli
to que en lo más oculto supo guardar este poeta para sus
rincones vírgenes de experiencias convencionales.
'. Todavía después de esta transfiguración queda la me-.
lancolía del yaho civilizado imposible de extirpar, al com
probar la vulnerabilidad del aire de la selva, que al fin tie
ne que caer, él también, bajo las armas de lo convencional,
aunque un no sé qué prodigioso le salve la entraña.
No sólo viene al lugar la tradición virgiliana, sino todas
las tradiciones de la eternidad retrospectiva, posible de de
jarse llevar, acaso, por los hombros de Hornero, o más aún,
por los de Atlante.?
La renuncia final, conmovida y heroica, significa una
generosidad digna de su culto a la amada, un rapto hijo del
dar sin pedir nada, tal vez derivado^ como dice Lapesa, de
la renuncia que llevó al poeta a irse lejos de Isabel de Freyre a su salida de Toledo.

14

�^" \) I" tí ^^

iouib pp b^ ouioo 'pBpiiBp ouis aiainb ou osBpaiBQ ^ p^p
B^ (ZU[ B\ O^lSUOO BX^SBIJB BZipAOUI 9S 3llb BZapiUpU
'B^amb biiSb pp ^as ap JBÍap p Bj^uoa (opuBzruoB)
a^uauia;uB;suoo oiad &lt;(^)POH ox^sanu. BLiip) &lt;ca^uap
-siiooui so[ ap piuaS oupw p uoa saaaA sBqonuí 'opuais
'ipap sa 'opaauíoo BA^isuas aiSuBS b^ ^sa aiduiai^
i"sauopirea sbj ap *SBi3a[a
sb[ ap 'sopuos so[ ap sosiaA sns ax^na opipunjoíd jopBaia
^ ns ap p;iA Biuaod pp pBpip^o^ v\ jod X 'osoiouia^ ap a^uaX
-rqj B^ b^ iod JBnu^uoa BJBd opip U0D ^zuaiuioa anb ou
-B^opoauB un BinSij ooiuiiub osiaAiun p^ ap saXa^ sb¡ ug
•sapipi^ sb^ ap opiasod a^a ap
iBppa uppB^oi b^ ap sapisuas safa so[ opuais UBqBOB opoj
X BOisnuí 'jaoauBuiB 'soduiaix 'Boisnuí b\ ap JBn¡ p 'jioap
ouioa sa anb 'jouasini pp jBn^ p opB^odsuBJ^ iinq osmb
ou osBpDJBQ anb pp opoi ouisiui p sa 'soduia^ so^ ap jao
-auBuiB ¡a lod BiABpo^ BpBiooi 'Bpauínq- Bxiap b JoqBS p j^
'soSap sopaB so^. ap o^ui p uoa sBAanu sauoi^ai b dApnA
- 'o^ubo pp ojb{iui pp zoAB^iod d^uapsuoaui un SBuadB as
-anj jo^ubo p is ouioa 'sBsnuí sbj b Biq b¡ jBSax^ua a^sg
iui jaoa^bB^[ua o^uais anb
'oso ra oX opand ou
0^UB^ anb ísapu^t^ 'soa o^pap
opa sbj^ p^ubd anb oq
:o3an¡
*osojo¡[ uos p apuodsai apiaiuaapp
'Bppoui upisBduioa b X
^PÍPP ouioa isbo

-opg BOUB^q b^ opuBno 'puij Bjoxpa v\ ua ^^sa Buiaod pp
sopBiSoj a)uaiUBua^d s^ui soopsqjB sanbo^ so¡ ap ou^

�en los ojos de la amada, como la del agua siempre amiga y
cristalina, siempre ajena a la oscuridad, como su espíritu. Y

el credo desarrollado así, en la imposible detención del sig
no naturalístico, cumple con este principio en su más hondo
alcance..
Lo dice el propio Nemoroso en la segunda faz del des
doblamiento del tono elegiaco:^
Corrientes aguas, puras, cristalinas;^
•

árboles que os estáis mirando en ellas,
verde prado de fresca sombra lleno,
( aves que aquí sembráis vuestras querella^,
hiedra que por los árboles caminas,^
torciendo el paso por tu verde sano;

La frondosidad del panorama acompaña la frondosidad
de las sílabas en el metro más rico del habla castellana, el
del endecasílabo, con el que el senario latino selló su resu
rrección ya lograda en otros países. Aquí se pone admira
blemente al servicio de la sensibilidad del pastor, a mi juicio,
más conmovedora en esta segunda égloga que en la primera.
Aquí hay ternura y nada más que ternura. Ya no tiene por
qué existir,el rencor, porque el motivo del llanto es ahora
la muerte, y el rumor, para subir hasta el sitio de Elisa, tiene
que ser tan suave, tan iluminado, que puedan con él los
suspiros y las lágrimas.. El otro canto gravitaba en la tierra.
Este es como una ascensión lastimera: Es demasiado el va
cio, y las palabras en él no pueden tener peso. De su pre
sencia vital no queda sino un vestigio: el recuerdo.
Pero el vestigio, ¿qué es?, ¿qué lleva en sí? Ante él el
alma no se. atreve sino a interrogar cómo, cuándo, por qué,
adherida a su tortura onírica:•
••i

jOh tela delicada,
antes de tiempo dada^
^ 16 -

•••.?•.-.

�^ ¿I so^ ua oj^sbj X^q ou 'a^i^d bj;o lod 'pna bj ap 'Bua^B U91S
-Bd B| ap oíapaj p Bas 'osb^iojbq ap Biun[d bj ap 9pjq anb
opBuoisBdB X piuap s^ui o¡ sa anb 'osojouiafq ap uppB^uaui
-b\ BUTAip b\ anb 'Bjambis apisod iu 'puiisoaaA sa o^M :aojp
oXB|a&lt;j X zapu^ua]/^ anb o\ aiqB^iqnpui sg *pBpipunjoid b\
ap osiaAiun p apsap buisiui pn^majd b^ b sopipaouoa sisa^
-n^jBd souiisiAdiq sns ua Boisnuí b^ lod sopBuapjo sopuaps
so{ ap oun BpBO ua ouioo 'sBqBps sb¡ ap Bun BpBa ua ic^nB
pp BpuaAiA B{ ap a^iB^sui un asiBpnp apand ou isb 'o^^
^•a^Bipauíaiit o\ ap 0^
-uaiuiBpuBui un Biapsixa is 0U103 • • *opana pp Buuinpo bj X
'oqaad oouB^q p X 'is ua Boipod ub^ 'sofodsap X so^uaiuip
-uaA ap Buaq oubui \B\ :ooibui las b aApnA SBuiap b^
',

-Buap b¡ ap opunuí p apsap

oziq o^ ouioo 'BpaouaA BJBd b^bdoí b BuaAax^B as *japod ns
ap BjpiBqoa b\ apsap B^ua^píaduii 'BSOAap ^^tanuí b¡ anb
s^ui aipBU anb BiiaaajBd anb 'sa o\ o^ub^ -pS^j^ o\ ap o;uaiui
-púas p rs^ui unB X 'pt?ij O{ ap oppuas p B^nSnBUi
-qap B¡a^ bj 'oiauiu^ 'Bisaod ioXbui jipad apand as o^
¿Biua^sos bsoiobjS upiounsaid uoa

oqaa^ opBiop p anb Bunpa b\ 9Q?
¿oqoad oouBjq p apuppy? ¿^sa apuppB?
'oíosa^ jouaiu b ouioo
'ojo p oioaídsap ubjS uoa
ubja anb sopaqBa soq
¿UBjaajp a\ soppuas siui jui ap anb
soíodsap X so^uaiuipuaA ap Buap
BpBOipp OUBUI BOUBjq B^ ^^S3 OQ?
¿ubjapa as sopa jambop Biup iui
*BpB8pa ouioa *is sbj^ UBqBAap anb
soto sojBp sopanbB bjoSb u^sa oq?

B[ ap sopj sopnSB so^ b

�versos del poeta a quien se le ha atribuido: Boscán. Garcilaso ha puesto en aquellas estancias todo su corazón, y habla
allí en nombre propio, no en el de su amigo, y mucho me
nos en nombre del marido de su dama".
Toda esta serie de leyendas basadas en la nada, pudie
ron tener como pretextos el que "Nemus significa bosque"
o que "Nemus significa Vega" pero no concluyen en ningún
sitio. Y el hecho de los contactos con *Sannazzaro y con Retrarca, así como con Virgilio, tiene validez únicamente hasta

donde empieza la originalidad del poeta, que está dada por
el grado anímico de su lamento.
Es cierto lo que señala Lapesa respecto al rastro dejado
por la muerte de Dafnis sobre la de Elisa en el retrato poé
tico. También lo es la huella de aqueí poema: .. ."Muri eran
d'alabastro e'l tetto d'oro". Y la casi traducción del citado
Sannazzaro, en uno de los momentos más sublimes de la

égloga: el que habla de los suspiros y las lágrimas que vierte
el amante sobre los cabellos de Elisa. Pero todas estas ra
zones no se bastan a derrotar la sensación que cada uno
puede experimentar al primer encuentro con la palabra garcilasiana, porque es una palabra de verdad. De verdad, por
que nace de ella misma, a pesar de todos los vestigios. Y
porque la alimenta su propio sostenedor con sangre de su
sangre.. •
Que lo diga la imponderable tristeza de estos versos:

Aquesto todo agora ya se encierra,
por desventura mía,
en la fría, desierta y dura tierra. ' • ^ . •
Y de éstos:" •

¿Quién me dijera, Elisa, vida mía,
cuando en aqueste valle al fresco viento
andábamos cogiendo tiernas flores,
"•- 18 ^-•;'

'

�6T

'opunpjd *opB4BqajJB 04uaui
-oui ns ua 0U04 pp p^poABi^ B[ u^puoqB OqB[isB4daq un X
soqBfisBoapua sop ap Bjopsa c^anbB 'sa^uB ojaq 'BnuaBux zapq
-bo ns uoa 'apappui Bpanb sojpqBa soj b Bpuaiapi B7
-bui ap O4sai ns jod sapn^pB^ SBqoíp ua asiBpanb b aau^ap
ou anbunB 'oopu^nB oiusppuBuioi ap BjadsiA Bun anb bsod
Bjpo sa ou Bzapjnpu ns X osb[iojbq ap BiuBoiaa bj anb Bmp
A '^Í^SiBd ¡a uoa oido^d jo^op jap Bopu^uioi uoisnj ts\ Bp
^s ou osb{ioib) ugw ¡uno B^. unSas 'BÍB^j zbiq ap upiuido B[
'[9 b u^iquiB^ BpBSapua, 'jojop &lt;^ upianqu^uoo ns uoo opuaia
-ipBijuoo 'jouib pp ouopuBqB \9 iod jas b opBa^¡ Bq bjs^
•onb oj opo^ aoip 'Bzapin^BU ap sisa4U9JBd un 'oSan^

• ' VO4UB4 OUBUI BJ 9SiBO
saiopp siui ua opio qg
:Bin3iBUiB ap opBSiBa aqooidaí pp Ap
-ouppi sa —opp p— aon^a ns B4suq saaaA b ^ 'OubisbpojbS
oiuouiipBd pp ou sa ou 004^7 ¡g '84ubq ua ouioa 'ojJBp
-TAp BiBd o|^ •04TUIJUT ozo so Biiap b^ ua anb Of jB4pnsaj
BJBd opipiad jas p 04un[ sopupioqu iBasap anb X^q 'sopunuí
souBJ4xa UB4 ua jpstxa apand B^a ap oí^psaA un is X 'bijo^S
b¡ ap U9puau Bun sa 'bjjb s^ui p osuaosB ns 'osa joj uouib
p rsauopBixdsB sb[ ap BUBuinq s^ui B| uoa 'aiduiais b^íbz
-uBDp ap bisub p X opianoai p 'ouiisisoiioj^ souisoa ns bib^
souaui Bp^u isa anb o\ sa Bjjg "jaínuí ^\ BJBd sBiSopquns
ap iu sauopaBpsqB ap BpB^^ 'inbB ap o\ b 'ouBuinq oj b BpB4
-jodsuBJ4 B17 Bun sa p^piaA ua oaa^ *oosa4UBp opunuiBJ4¡n
p ua saiop opuai^oa B17 p4Jouiui b¡ mb^ aoajBd

¿sajouiB stuí b up oSjbuib asaip anb
Bip opnpips X 84sip p jiuaA
i

04uaiuiB4JBdB o3jb^ uoa joa ap ^jqBq anb

�No, me podrán quitar el dolorido
sentir, si ya del todo.

.

,-primero no me quitan el sentido.v

Hay, además del goce en el propio ^dolor, tan garcilasiano, el comentado juego de palabras que, al repetirse ner
viosamente, evocan al Ausias March de las guías eglógicas de
la época, mientras se independizan de sus notas en el sentido
de reliquias que adquieren como nombres del sufrimiento.
Eso es lo que no podrán quitar al poeta los profanos a su
alma. Por eso, en seguida refugia en su receptáculo de an
gustias, y abriga, como a sus lágrimas, la única parte que
de. la belleza de la amada le quedó para sí:
t•• •
- ,• '

Tengo una parte aquí de tus cabellos,
Elisa, envueltos én un blanco paño,
que nunca de mi seno se me apartan;
descójolos, y de un dolor tamaño
enternecerme siento, que sobre ellos
nunca mis ojos de llorar se hartan.
Sin que de allí se partan,

*con sospiros calientes,
más que la llama ardientes,
los enjugo de llanto, y de consuno
casi los paso y cuento uno a uno;
juntándonos, con un cordón lo^ ato.
La belleza de estos versos se defiende por sí sola,
pero hay algo que obliga a la demora espiritual sobre
su dogma del amor a lo pagano, con algo más de llamas
puesto encima de la queja, y hay algo también que lleva a
gustar,. como gritaría Unamuno, ese ^vaho de selva" que
barre con los versos de "sonsonete dulzarón, con que se re
crean las señoritas que saben aporrear él piano". El vaho de

- 20 -

�-biS ap oiSbjiui un ua ouioa aÍBnSuaj aojnp ns ap BiopBj
-lod X upp^siadns bj ap ajoxqunj pBpmuagui ap aiiB un
.SBjoxjsa sbj ap oppuas jb ^^p ojipaSns ap BpBoqap buiiqj Bq
•pBpiuia;Bui BpBqBOB jbui bj ap {a sa ax^sBsap ja Bjoqy
•ttOBjauaj/^ ap so^snui
sosouuaq so^^ puqno ajguBS b^ opuBna ouio^ 'a^quioa ^a ua
sopiBO saoj^q soj ap o soqaauBUi soj ap sosouuaq soiquiaiui
soj ap ax}SBsap jap upiSBOo ua a^ianuí bj ap BiauajoiA bj jod
^pBiji bj ap sauoioB^uauíBj sbj Bpianoa^j -aiduiais ap Biouag
-ia ns JBsajuoa BiBd Buiaod jap Bioq bj b opBDOAUOa O^jno
un &gt;ap o^uaiuiqduino ja ouioo s^ 'a^uB^sui ojos un ua oiaui
-Ofj b B^Bx^ai &lt;tBzajjaq jb^ Biiaiq. Bqoaq jaA ou jodw asg

.' -Bzajjaq jb^ Biiai} Bqoaq jaA ou lod
opio 'upisBduioo b opiAOuiuoo 'anb
'Bzaptuo jbj b JB^SBq opnd bso^?.
¿opiuuop Jo^sBd un ua oiub^
^

¿s^iaij sbj jingasjad ua o^ub)
¿s^qB^sa apupp? 'Bsoip Bopsru 'ri^ Á
*• BuiAip zoa Bjjanb b X
'Buionq ap aouBJ^ omp janb^ ua
aoaiBd aui bioSb a^uasaid
:aoip anb ouisad

-uibo jap sBuouiaui sbj ap bj anb apuBig a^uauíBjjpuas s^ui
Biniua^ asiBp ap ^iq^H? ^o^nB jap sbj ap. o^sai ja lod ajqBi
-adnsui upioisoduioo B^sa b 'oioiní iui b 'aoBq anb pj sg
•inbB b^jbj anb oj sa 'oqoíp Bq
as ouioo ^oosanbiBx^ad a^iajB jg 'jBKqsBd ojjiuib jap sa^sui
sopiuos soj ua X 'BOUBjq X BpBiop X apiaA Bitquid bj ua
^ ^opai otdiomid asa ap ajqBdjBduii oj ua B^iqBq o^uBoua
jg -zoa bj ap sauoioBjno^iB sbj ap 'sauopBUBU sbj ap 'sb^ou
sbj ap opBuiadsap oj ua ^sg "(joiia^uB a^BSBd ja ua Bzaj
X^q ou a^uauíBspaij) BzajBJiqBU bj ua ^^sa ou BAjas

�cia imposible de lograr por el camino de la retórica conven
cional. La nota de Diana enamorada del pastor Endimión
acentúa el llamado a compasión frente a la crueldad del
hado, y logra paralelamente la culminación del instinto es
tético de Garcilaso en uno de esos designios de la memoria
tatuados en ella desde la muerte'de-su amada.^^Más aun,
cuando el gemido continúa sobre la invocación:
... no ver la tristeza
en que tu Nemoroso'
queda, que su reposo
era seguir tu oficio, persiguiendo
Yde tus sagradas aras los despojos?
¿Y tú, ingrata, riendo,
dejas morir mi bien ante los ojos?
Es ía invocación a algo, a una "fuerza" extrahumana que
se necesita siempre cuando se vive una vida rudimentaria y
pintoresca. El sentimiento se hace más una cosa innominada,
una cosa honda, porque no tiene los giros rebuscados de la
sabiduría. No es una consecuencia de la abstracción intelec
tual; es la huida de esta abstracción por la vía de lo mara
villoso. El poeta, luego de su inmersión en ese terreno, quie
re palparlo, sentirlo, porque sabe que siendo él pastor, su
amada sólo podrá tener su morada en la de los dioses pre
sentidos por él, que son los llamados por el mito. Alcanzarlos
en un latido, en una mirada, implica llegar a los "otros mon
tes y otros ríos", es decir, a la repetición de éstos, de los
de ahora, de los que persiguió el afluente de la sangre viva
con la esencia clavada en su base de tierra.
El tiempo, como siempre, es el dueño de hoy y de lue
go: él los cambia y los desliza con tal poder, que es preciso
que la propia Elisa sea su viento rector: Elisa también aquí
adquiere el impulso del milagro, del mito, del espacio abier
to a la posibilidad del destino.' Así, ella impulsará el amor
v•
i'• •,.
. •••
.-•.'. •.- 22 -

�'0S6I a
snua^. ap Bqauoa B{ uaw 'aid
-uiais BJBd Bia X 'aiquiou ns Bja oidpuud p u^ •upioBaio bj
ap Bioq b¡ apsap l^oouoo lod X Bpioouoo 'souoi^ ap
Biua^ B^ aj^U9 B^iaiqB bsuuos Bun jod 'aqBS u^mb
ubuiuibo so^uauoA^d so{Sis ox^Bno 'saouo;ua
\d SB]^ ^OA^od \9 'OpBS9ABJ4B SBqUIB Jod cBUBBd
-siio zn^ B| ap aiqrqosipui upisnj Bun ua ^ 'soiq
souiaidns sopap so¡ a^ua B^uiBpis B| ap ouans ye
BiABpo^ 'a^s? ouic^ *BUiaoj ^ap sBiuaod uos s^uiap so^
•BOi^i9 Biq bj ap ouanp B^aod
^p ^bduiuo oiad 'BAisBd upiaBiduia^noa b¡ o^^q 'oauqodB *ou
-ajas O4OB0 o^anA oais^p opo qap ooa {a :asjBdisip ua BjJBp
-iB^ anb X 'BiABpo^ JBxioq opipod BiqBq ou j^\x ójSis ¡a anb
opas a^qipnpui p angis o^uB^ pp a^uB^suoo im^ ajsa y
¿a^apiad ap o^Bsajqos X opaiui uis
'soiui soío so^ a^uB
Bpand aaduiais X asuBasap apuop
souquios X sopiiop sa^BA sopo
^sou sopo X sa^uoui sopo souianbsnq
'ouB^ opo souianbsnq
oubui b oubui o^puoa
Bpaní Biaaia^ B| ua X
^Bpand ajqq auuaA X 'odiano p Bduioi
opA a^sa anb ua oduiap p aiBdas anb
sapid ou X SBpiAp a?, tui ap ^nb jod?
'Bpanb opuB^sa 'saA BzuBpnuí ns X
'sapiui X SBsid said sap^ouiui uoa
opio ¡a bjoSb sand
e\ b opuB^
-ubo aoip O'i •opuanaua p ^^uii[ un uB^iuuad 'opBq p iu
v\ iu apuop 'snua^ ap opojp p ua opis ns

�Impresora LJ.G.U. - Carrito 740

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="2">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="31">
                <text>Biblioteca Virtual de Humanidades en el Uruguay</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>The topic of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="138">
                <text>Repositorio de ensayos en las Humanidades publicados originalmente en el Uruguay</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>An account of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="139">
                <text>&lt;p&gt;&lt;span&gt;La Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación se ha propuesto contribuir a rescatar y poner a disposición de los lectores la escritura ensayística del Uruguay a lo largo de su historia. Esta Biblioteca Virtual de Humanidades en el Uruguay pretende reunir en un solo lugar más de dos siglos de textos de reflexión y pensamiento, dentro del amplio campo de las humanidades, producidos en conexión con la universidad. La mayor parte de esos textos han sido originalmente publicados en revistas universitarias o periódicos hoy difícilmente accesibles. A menudo nunca recogidos luego en libro—o recogidos con sustanciales modificaciones—, son textos que pueden contribuir a recuperar y mostrar las dinámicas de pensamiento y representación en el país, tal como se realizaron en tiempos de centralidad de la escritura.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;La a veces fina y sinuosa línea entre Humanidades y Ciencias Sociales hace que textos de historia económica, de estudios sociales, de ciencia aplicada a la antropología, puedan tener cabida en esta colección, aunque el foco está en el núcleo tradicional de las humanidades. El Derecho (con la excepción de Filosofía del Derecho) queda, por su especificidad técnica y profesional, por el momento fuera de este grupo. &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La colección será un trabajo acumulativo, con entregas bimensuales. En el tiempo, los textos se irán organizando de acuerdo a posibles lecturas de la historia de las ideas en la región y el continente. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Aldo Mazzucchelli&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span&gt;15 de octubre de 2017&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="37">
            <name>Contributor</name>
            <description>An entity responsible for making contributions to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3695">
                <text>Pablo Darriulat&#13;
Gonzalo Marín</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="3696">
                <text>Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3797">
              <text>Ante Garcilaso y la egloga : el dogma del amor en la egloga primera</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3798">
              <text>GONZALEZ FERREIRA, Nelda </text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="48">
          <name>Source</name>
          <description>A related resource from which the described resource is derived</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3799">
              <text> González Ferreira, Nelda V:&#13;
Ante Garcilaso y la égloga; el dogma del amor en la égloga primera /Nelda V. González Ferreira.    Montevideo : FHC, 1950.   23 p.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3800">
              <text>Facultad de Humanidades y Ciencias</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3801">
              <text>1950</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="47">
          <name>Rights</name>
          <description>Information about rights held in and over the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3802">
              <text>Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3803">
              <text>Español</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="51">
          <name>Type</name>
          <description>The nature or genre of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="3804">
              <text>Libro</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
  <tagContainer>
    <tag tagId="19">
      <name>CRITICA</name>
    </tag>
    <tag tagId="144">
      <name>LITERATURA ESPAÑOLA</name>
    </tag>
    <tag tagId="354">
      <name>SIGLO XVI</name>
    </tag>
  </tagContainer>
</item>
