["item",{"itemId":"245","public":"1","featured":"0","xmlns:xsi":"http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance","xsi:schemaLocation":"http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd","uri":"http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/items/show/245?output=omeka-json","accessDate":"2026-05-14T10:02:05+00:00"},["fileContainer",["file",{"fileId":"464"},["src","http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/files/original/1a247849bb57176ee069664a18962494.PDF"],["authentication","8d3f5fcb6350f2df6082709af45f35b2"],["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"5"},["name","PDF Text"],["description"],["elementContainer",["element",{"elementId":"52"},["name","Text"],["description"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2760"},["text","— 16 —\n\nsuopuajuaj snou no suas tib 'aiSopiaos ap saBJAno sap }uos\nsaa ap nad uatq anb iio5.iadBts no saad ap juBuituBxa sa[ u^ sibiu\nsaaiu aiuBnbuia ^uaa sanbjanb ajamnua *ST[aHDij\\[ '^ ^\\^il ^? XSojopog\nfo smn) ans iBSsa uos subq *auiad b ajsixa ai^o^oiaos B[ —ajsaj np\nsana^iB jno^JBd auiuioo— 'aqsjj ua ^uasajd Btnbsnf anb ioui un4p 9Jip\nsuojnoA sno\\[,, :a;uaxnSis uoiutdo b^ a^p opipod Bq as 'HDXiAan^)\n••^ jod BpBjipa 'XX 1^}S Ia ua djSojoi^o^ vj Bxqo ^\\ ua opnqaut\nOMIXWVXSMO^ ^p vumjvji vi^^ojoioog ajqos o^Bsua ^ u^ \"soa\na soai^o[oiaos ajuauíBonuajnB sofBqBjj so^ Jod Bpinjpsuoa B[\nBxadns opo^ara ^p b^bj^ anb Bjn^BaajT^ b^ anb asjBuuijB apan^\n•SBiauax^ sb^ ap Bjjoa^ b[ o 'BaiSo'q b^ '^BJaua^) bijosojt^ b^ ap uoidb^\n-naadsa oraoa ^Á 'sBuqdtastp SBsa ap Bun Bp^a ap BoiSp^opojaui boi^bui\n-ajqoad ouioa Bas ^Á 'BjSojoiaog B^ ap btjojstjj b^ JBpuqsap ap ojuaj\n-ui [a BajuB^d anb SBuia^qojd so[ 'o^duiafa jod jsy \"Bapjja ap ssina^\nso^xaia ap oipnisa p Basd sauoiaipuoa SBiupdo B^uasaad Bipjj anb\nasjBniJTjB apand anb ojund ^b 'sapiaos ssiauaia sb^ ua aanpoad as anb\nossasa ^nui o^ Baadns BiSoppoiaui ap sofBqBjj so^ ap pBpipa B>q\n•SBuqdia\n-sip SBquiB ua soAijuBjsns sofBqBJ^ ap Bzajqod bj b ajuajj soai^ppp\n-o^aui SBraa^qoxd soj aaqos BjnjBjai^ B[ ap BiauBpunqB b^ :ajuBjjao\n-uoasap oqaaq un ajuapiAa sa 'BiSopiaog Á bijojsijj ap Bija^BUi ua\nbubi[B}i Bn^ua[ ap ajuaiaaJ sbui uoiaanpoad B^ BuiuiBxa as\n\n'OJ.U&IWIO\nns 'sojja vjvj 'sopn-ipnjs^ souví^vjj sauoinn soidoud\nsoj uojno jo ajuaiuDSo^anaS oponjpof umj anb svuoa Á saw\n•jofut 'sDjsmajtua snj ^tpvjia vtfvjSojjqtq nj ap sajwi^ajmu\nsoj ontoa pnpijim vjuoí ap isva opis iioq upiovjndaud ns w^\n'siuoj ap ajtsuaajufj^ ap sajfia'j sa unajaoQ ap ojnjji\nja vxod (iaauvua%nos^> vj ua i(smamuawajdwoa sauopsanan\nsoj ap jouaw vj ouioa ^ajmanf) aSuoa^ 'fouj jap otmaouiDd\nja oíoq Á, 'a^oj^ sjcIb su^i^eii sanSo[opos saj ja suaiaojsiq\n^a\\ zaqa apoqjaui e^ ap 'oaisaudxa smu xa a jo% 'ojnjp ja uoa\nPS6I 3P líJ<lD ua ouuoquo oj o opoiuasaad anf oíoqv^% ais ^\n\nSO0[OTOOS Á\nU9\nvwv^ n sot^vd\n\n�En forma similar se expide en una obra del mismo tipo Howard\nBecker diciendo: \"En el capítulo sobre la sociología inglesa dijimos\nque en la compacta islita los profesores de sociología son más raros\nque las serpientes en Irlanda; lo mismo podría decirse de Italia...,\nsólo existe actualmente (1938), una cátedra de sociología... En la\nactualidad se publican en Italia poquísimos libros que lleven el título\nde sociología\" (1).\nLa Sociología no tiene raíces profundas en Italia, donde encon\ntramos sólo muy recientemente tres cátedras universitarias de la disci\nplina, una producción —como hemos visto— poco abundante y un\npequeño número de autores de primer orden, como Gaetano Mosca,\nVlLFREDO PaRETO y CORRADO GlNI.\nEste último llega a afirmar que las grandes escuelas sociológicas\nextranjeras \"han despertado ecos más o menos profundos en Italia e\ninspiraron a menudo obras interesantes, pero que no aportaron a la\nciencia nuevas contribuciones verdaderamente fundamentales. Más\nimportante —continúa GlNI— ha sido muchas veces el aporte de adep\ntos destacados de las ciencias sociales especializadas: filósofos,\neconomistas, juristas, médicos, etnólogos, demógrafos e historiado\nres\"... (2).\nSe podría anotar que la situación es análoga, en cuanto corresponde\na las Ciencias Históricas, y que también se registran figuras de valor\ninternacional, como son Guglielmo Ferrero, Corrado Barbagallo,\nGaetano Salvemini y Federico Chabod.\nLas razones del escaso desenvolvimiento de las disciplinas que se\nocupan de la vida social son múltiples y muy particulares a Italia.\nPor otra parte, la polémica metodológica se ajusta a ese cuadro, se\nexplica por sus mismas circunstancias, pero es, además —y esto es\nimportante destacarlo— una promesa de un mejor futuro, por la elu\ncidación de los problemas sustantivos que corresponden a la Historia\ny a la Sociología.\nSeñalemos primeramente que \"le développement de la sociologie\n—comme des sciences historiques— en Italie s'est trouvé retardé du\nfait aussi que la pensée italienne est profondément enracinée dans\nla culture philosopbique, dogmatique et religieuse qui a si longtemps\nprévalu en Italie\" (3), según los términos de Panunzio.\nDe ahí que sea frecuente encontrar en la consideración de temas\nsociológicos referencias a conceptos anacrónicos, o elementos de Moral\ny Religión, como ya no se estila en el resto de Occidente.\nMás importante es la franca negativa a ocuparse de la Sociología\nconsiderada contraria a la \"libertad cristiana\" por su pretensión de\nleyes sociológicas, o una estéril polémica contra el historicismo por\n(1)La Sociologie au XXeme. Siecle, Georces Gurvitch, París, Airan, 1947, t. II,\np. 644 y de Harry Elmer Barnes & Howard Becker, Historia del pensamiento social,\nMéxico, F.C.E., 1945, t. II, págs. 225-6\n(2)L'Évolution de la Sociologie en Italie, p. 228, París, Bulletin International des\nSciences Sociales, vol. II, N. 2, Été 1950.\n(3)Ibidem, p. 656.\n— 92 —\n\n�— 6—\n•Bqaaj bj b 8f6T aP8^P 'suapojsi^tp sapuvutaijv-oauBjf sajjuoauag so[ '^a Jod 'otaoa\nsaxosajojd ap sapBpai.ios sb¡ ap sbaueju^i sb[ osnpm 9 'sajtruuy saq 'anbpojsig anaag\nvq 'aiHojopos; ap xnvuauvuuajuj suaiyBj so[ ouioa sauoiaBagqnd ap ^sa[BuopBUjaiui somb\n-o[o.) X sosaa^uoj so¡ 'oasaug B[ 'sa^ioog saouapg sap ajiuio^ ja 'sanbi-ioisijj saauaiag sap\n^Euoi]BUjajuj aiiino^ [ap sa^qBjapuod sozjanjsa so[ aaaouoasap BOijiuárs ou ojsg (g)\n•isiH3(j X iAivjjiVj Jod sisai Bisa apuaijap as 'gg X ^^p '8^> 'f\"\"Z '^^\n*66I oiaua 'oub[;j^[ 'fjDpo^ azuapg ip apuoizmiiajuj vjstai^ ug -bubijsij.) pBiaaqij B[ b\nBisando Bp^nsqs Biauaia BjjBjapisuoo jod 'Bi^o[oi.)o^ ap EjpaiB^ b[ ap uoisajdns E[ auodsip\nas anb ua 'oub[ij^[ ap aaon^ ojjBg [ap b.h^oje;^ pBpisaaAiuQ B[ ap auijojui [ap jauodsip\nopipod souiaq oj^ 'IS6I '3hbi[bij aqaijiiuaia^ ¡uoizipg 'i[odB\\[ 'ouuapow osoiSip^ ouais\n•uad jap ispa vuntp nuautof^ •otusiopoi^ a otuisaaijono^ 'i(Jiiavj\\[ aaaasíii^) X ^S6[ 'vo^og\n'oub[ij^[ 'vpojs vjpp vigojoaj vun ip psoddnsajd j 'maxsv^ OJiavg í S6T 'BUBi[[aajoj^[\n'Biasaag 'vpoj^ vjpp viSopai a vifosojij 'iNVAOavj -y oiaaawQ ¡€^6I 'BUBigaa-ioj^ 'Bjasaag\n'Zí'6I '^1DJB]]v^ 'pvjisjaaiujq possafojj ,vui tuDíjsp^ ptfosojtj jpnjg ip ou^a.iuo'j ¡¡¡^i JPP\n'vij.oj vppp viua^qojd jj sananin[OA so[ sa^iuauíBpunj sauoiJBisajiuBiu uos anb ap -BijEjiíoijq\n-iq Bsuaixa B[ as^a^ '^Z '^ '''! o'u 'S^1Í:>OS s^ji/<>;3 sap puoprnuajuj upajjng 'sijdj 'aijDjj\nua sappos saauaps sap tuawaddojaaap aq 'i^ii^jívi^ oaavag okissvj\\[ ap sa biio Bg (f)\nbtjojsijj B^ b Bsu^dsip ^s sasjBcI sojjo ua anb saaa^uí jap ajjBd Buanq\njoabj ns b bi[bij ua opBz^BUBa Bq anb 'sBanqo^ SBiauai[^ sb[ ap otp\n-njsa ^ap BiauBjaoduii ubj^ B[ sa ^ao[ a^uauíjBiiái uptaBnjis bjjq\n•sBioiajBduioa saaopBiJojsiq o soSo^piaos\nsns ua ajuauíBAisnpxa UBSuaid '44buoisijj wj^ o ^Bjáo^oiaog B^,, ubu\n-oiauaiu SBa^uaiui sand 'uB^jaiauoasap sBiauaaajaj sns opnuaui b 'sou\n-BqBix saJoinB so[ opojaui p aaqos uBzituajod opu^na apb iqB 3Q\n•(5) SBUBiuap o SBpuBdsa sapBpaAou sb[ ap o^uauuiaouoa p\najiuio as BiauBj¿j ua anb BaauBiu buisiiu b^ ap 'stjb^ ua Bj^opiaog B|\nap sosaa^ojd so^ uaaouoasap as buio|j u^ 'sasi^d SBuiap so[ ap sauota\n-Bzipaj sbj jbjou^i opnuaui b ua^iuuad as so^opiaos Á sajopBuo^siq\n'sapan^B^^ SBpuai^) sb[ b umaisodo ao^ •BUBiauíAo.id buijoj ua\nb Bpuapuaj BpBajBUi Bun uauap 'BauBdoduiajuoa pjuapiaaQ\nB^ ap unraoa OAjaaB 'sapuotaBuja^ux SBuqdtasTp uos 'bijo^stjj\naouaui ua Á 'BiSopiaog anbun^ anb JBu^isuoa pjtdBa uaiquiBj s^\n•sojuapi Á sozaanjsa ap aqaojjap ap uois\n-Bao ouiSTuiisB anj 'sjBd pp Bapqod Btauaiauoa v\\ b oprajjsa un optj\n-U3S ojaaia ua anj oursiasBj p BJ}uoa Bqan^ b¡[ xg 'píaos Biauaia b^ ap\nBaiuaaj upiaBzipunjoad ^\\ aBpinasap b uojBAaq B^Bipauíui Bqan^ v\\ ap\nsauoiaBdnaoaad sb{ bj3ubui anb ap oxusiuiisb BJjsaniu 'BjiuapA ns aod\nouioa pBpqBuiífrjo ns aod oaiun '330^3 oxx3d3M3g 3p ojuaixuBsuad\nouisiui p bjsbjj *souBqBji sapnjaa[a}ui sojjuaa X sapBpisjaAtun sbj ua o\\\\\n-ojaBsap ^xqq ns oipiduii anb X 'sBuqdpstp SBjsa ap saxojnB so^araidd\nsoj ap ajjBd Buanq b paa^a b^ o ojjatisap p ouapuoa anb 'S^ól B\n0^6T 9P ouispsBj pp BjSBpu uopaB B^ jBpjoaax piuauíBpun^ s^\n'[f) 44sjuBjuasaadax sas ap aaqiuou anod\nqduioaaB ^tbj un isa sxnof sou ap inb [naaj 'saisipapi suotqsod sa^\nxns issnB in^ Bqdax as \\i i(^f^\\) apjdB inj p-sajpa ap xossa4^ pu^nb\nsibj^[ 'sapiaos saauaias sap suoiduiBqa siuapjB sn[d sap unj\nb inj auisxaqoqiBa b^ 'aisqBapt auisipuuoj a^ a^iuo3^^\noxa^ 'oduiBa aisa ua ouisxaqoiBa pp saiuapaaaiuB soAiiisod so[\n-oxd BJBd 'Bisipapi-oau aiuaixxoa buisiui tb\\ X ouisiasBj p BJiuoa\n-oíaos b^ ap Bsuajap bj ouioa isb 'o^oimox '^ ^- ozanxg %r\\ ap saaqiuou\nsoj JBpjoaax BjJBisBq sand 'jBniaB uoiaBnqs bj b soiuixapx so^j\n'so^oi^ijaj sajoiaas\nuBzxuoaaad anb 44ouiAip uapao^ jap uoraBau Bun ojjapuaiua\n\n�•9 \"d ''ji^ 'qo 'vumjnji apttuajjaittt vita tp pmvjuvnbut^ (ti)\n\"0261 'BzjaiB^ 'iJBg 'apiotu vitpapt a vtfviSouoig\nX í T6I 'BZJajo^ 'ta^g 'vaptjod a vapq -606T 'Bzjajirj 'tJBg 'ojnrf onaauoa jap\nvzuatas atuoa vatSoq í^lól 'ziaiB^j 'tJBg 'ajojotu vita a amijn^ a^oH^ ap asBa\\ (gt)\n\"2t6I 'BOinipno^g Bjinjtn^ ap opuoj 'oatxaj^ 'pviiaqtj vj\nap vuvzvy ouioo vtioisty vq ap OAijsa^^ns ajuautjEnát o^njí} \\a uod txiaMV3 zaig Jod jouBdsa\njb Bp^npBJi \"86l 'BZJ3JB^ 'iJBg 'auoizD atuoa a oiatsuad atuoa vtiois vq aseaj^ ((,)\n\"2261 'IPJBF:>ÍH\n'oiiBjipj 'otuojg -vtsaoj -mfosojiq u^iun|OA pp -s8ts X Qt2 '^ opinpuj '(^f>61) ottonu otustatjois\nojjDp oumjaSatf otustatjojs ojjap vztiajafftQ atuaiaai sbj^j '(¿161) 9jstaia a tattuapoaao tj%t>\nut oijojs tp p^tias tiijn vp ojtnSas 'pSajj ojjns oi88d ap opijij ja uoa opEjipaaj '(9061)\n'p^api tp vtfosojtf vjpp ofiotu a aya qp a oatci a aya qt^ JBjp apaodsaajoa aooa^ 3Q\n'^bijosojij a b.ijo^s tp Bittuapt^jjap ojjanb ^aaoj^ jap ojatsuad jau BzuBiaodin;\najB]tdB3 ip oinuaAtp a aqa 'oidtauíid un(p auotzBizunnaj ajijuo^ jb aAap ig,, : (^9 'd 'j *)\n'0261 '^uBijEij aqatjiiuatag -pa 'ijodB^[ 'ijoijjbj\\[ ajaBjjBg a luojuy ojjb^ ip BJno y \"oiJBSjaA\n-inuB ouiisatusnoj Jad a.^oj^ onapauag ip ajouo ut uiíJ^g '9f6l'968l ^uvtpit ajimnajpíttt\nvita tp tuuvjuütibutj) iNoxüy o^av^ opBAjasqo Bq ojamud jbq -ajíoaiaj oíaioj a\n1.VMVA013 ap B|^ijBapt-oau ojuatuiBSuad ja Buota^ajjad X Buttujna aaoa^ anb sa jiBpj\n•BzjajB^ '¡JBg 'DtfoiSotiois vppp vtiois a mioa^ ap -pa ^-j bj b apuodsajjoa Bqoaj vq (g)\nB[ jad a oaaisuad ojjsou \\i Jad ot^Sbjuba ounj ip ajBjs oubis 9\najip ond is uon 'ajjanS anp a^ bjj ba ai{a opoijad |aa oaodBssajd ^oia\na 'oiUTinopajd ons ^ap oporjad jt ajuBjnp oubijbji oopstjBapi ozztjip\n-uijjap iiuB^uasajddBJ TjoAajoinB nxd i ojjoatj ouuBq BapstAijisod bt^oj\n-oíaos bj a oiusiAijisod ji ojjuoa aija aiuajoiA a ajdsB aijaxjija a^^, anb\naaip sou saAaax oxvxra^ ^p ^jjbj bj ap o^ojptaos un 'oiqxuBa ug[\n'(ti) 44B3ílíIO(^ 3 ajBJOiu bjia ip oidiauíjd ip ipuinb a B^jaqij ejjap\nbijojs aiuoa bijojs Bjjap auoiSijaj ip Bjiuíáip Biuajdns bjjb BjjnssB a pa\nip a BaisijBjam tp onpxsaj ju^o opuBuiuiija 'bijojosij bj ajuara\ní ojxqjossB Bq bijbjí>oijojs Bjjap BiSojopojaiu o Bijoaj bj ina jad\n't4ojnjossB orasiaiJojs,, ons jb ojuniS a aaoj^ ji ojoaas ozzara ip ojjojjaj\n-uiui oijSbabjj un osjaABjjjy,, rsBjqBjBd SBjsa uoa aaoa^ ap ajjods\nja aransaj 'iMOXMy oaav^) 'Jo^(l I^ 'JopBnuijuoa Á ojndjasip uj\n•SBjuijsip uatq\nuos oubijbji ojuairaBsuad ja BjBd aaoa3 ap s^api sbj ap jojba ja ajqos\nsauoiaBiaajds sbj á 'sBSjaAip ajuaraBjnjosq^ uos sauoiaa^aj\n•saauBajB sojjoa Á sojBiparaui ap BtJBipisqns A\nBuxjdiasip Bun o 'aaaxiadS A axiMO3 ap sBjnSij sbj ua XIX I^ÍS PP\nopBSBOBJj ojuajuí un oraoa bjsia sa Biiáojoiaog bj 'bijosoji^ bj ap upia\n-josqB bj b sbiobjS pBpijeaj bj ap opunra ja jsaijdxa ap A jBjBjaj ap\nzsdBa oraoa BpBJapisuoa BJoqB bijojsijj sun b ojunf 'BAijiuijap ugj\n•(Ol)oaxj\n-ojsiij ojjojjBsap orasira jap sojuaraora A sauoia^njis ouioa SBraajsis\nsns sopipuajua tbA ^(5) BijBj^oiJojsiq bj ap uoiaBJoqBja bj ap ojuara\n-ora un oraoa BpBJapisuoa vA 'biSojoioos bj ap oai^ojopojara sraajq\n-ojd jap —0S6t B BHoaJ Bnan^B ^P89P— sojijasa sns ua opBdnao Bq as\nanb ua sauois^ao SBSjaAip sbj JBSiaajd ojafqo ojjsanu sa oaodraBj^\n•(8) bijojsijj bj anb jBiaos pBpijBaj bj jaaouoa ap buijoj bjjo saauojua\nAbv[ ou jBna bj b opjanas ap 'oaixpjsiq ojuaimiaouoa jap Bjanj ojuaira\n-laouoa ojjo iu 'bijojsiij bj ap Bjanj pBpijBaj bjjo ^Bq ou anb ap uois\n-njauoa bj b BqiJJB BUBijaSaq-oau ajuaijjoa bj ap opuaijjsd '9J6t Jod\n'aDoa^ oxxaaaNag BjauBiu anb ap JBpjoaaj jnbB apuodsajjoa o^[\n•BpBiaajdB ajuarassjaAip ojad 'BAisiaap opis Bq so^ojoiaos\nA sajop^ijojsiq ajjua ojio jara jap uoisnasip bj ajqos uoiodb ng\n\n�nostra cultura. Queste critiche, certamente, hanno servito a destare\nnegli studiosi italiani una salutare diffidenza per l'applicazione di\nnietodi naturalistici nello studio dei problemi sociali e hanno consigliato una maggiore cautela nell'utilizare certi schemi e nell'applicare\ncerte rególe per la soluzione di tali problemi, ma con ció banno\nindotto anche questi studiosi ad appartarsi dal lavoro intenso e fecondo che in altri paesi veniva compiuto nel campo della sociología e li\nhanno spinti a mantenere verso questa materia una indiscriminata\navversione; una awersione che non distingueva cioé la sociología positivistica da quella che, specialmente in Germania, si andava sviluppando su basi assai lontane dal positivismo\" (12).\nEs difícil trazar en pocas líneas el panorama del pensamiento ita\nliano después de Croce, en cuanto al problema del método y de la\nlegitimidad de la Historia y la Sociología, aunque es posible precisar\nalgunas grandes corrientes.\nHay una corriente que podría denominarse prc-crociana en la que\nfiguran buena parte de los grandes historiadores italianos como E.\nCicotti, Cobrado Barbagallo, G. Volpe y Gaetano Salvemini, empa\nrentados en el contacto con las ideas que a principios de siglo difun\ndiera Antonio Labriola desde Roma.\nEl caso de Gaetano Salvemini es especialmente interesante, pues\npocos autores tienen hoy en Italia tan saneada fama y merecido pres\ntigio en el ambiente universitario. Autor de obras tan conocidas como\nMagnati e popolani nel Comune di Firenze, La rivoluzione francese,\nMazzini, Storia della tríplice Alleanza, etc., ha actuado también en el\ncampo político con su semanario L'Unitá (1911-1921), y más tarde\nprocesado con Carlo Roselli y Ernesto Rossi por la publicación\nclandestina Non Mollare, en 1925 abandona Italia, para vivir hasta\nla caída de Mussolini en Francia y en los Estados Unidos.\nEn 1938 dicta un cursillo sobre los problemas de la Historia y\nde la Ciencia Social en la Universidad de Chicago, que aparece bajo\nel título de Historia y Ciencia (13).\nSu caso es muy interesante y demostrativo del valor práctico de\nestas preocupaciones metodológicas. Salvemini no es un filósofo, y\ntiene la probidad de decirnos que \"Nel discutere il problema se la\nstoria e le scienze sociali siano scienze, rinuncio ad ogni pretesa di\nelevarmi sopra l'umile terreno del senso comune alie alte sfere della\nfilosofía .. .Negli scritti di molti filosofi dei giorni nostri, non ostante\nil massimo sforzo, io non capisco niente. Le loro opere sembrano a me\nfabbriche di nebbia.. . Nei loro profondi pensieri io non riesco a\nscoprire do ve abbiano ragione e do ve torto\" (14).\n(12)Interpretazioni sociologiche del fascismo, estratto dalla rivista Occidente, Torino,\n1953, p. 371. Las opiniones de Renato Treves son especialmente importantes, pues es uno\nde los escasos cultores de las ciencias sociales en Italia, que partiendo de bases filosóficas\ndistintas ha procurado explicarse la situación de la Historia y la Sociología en el pensa\nmiento de Choce. Muy importantes sus obras Sociología y Filosofía social, Buenos Aires,\nLosada, 1941, y Sociología e Historia, Tucumán, Revista de la Facultad de Derecho y\nCiencias Sociales, 1943.\n(13)Hay una edición en inglés (1939), hecha en Chicago, pero hemos seguido la\nprimera italiana Storia e Scienza, Firenze, La Nuova Italia, 1948.\n'\n(14)Ihidem, p. 24.\n— 96 —\n\n�— ¿6 —\n'66-86 \"d \"P 'Io 'ozw^ps\nvtaoi$ (gx)\n•sSis X ^6^ -8b 'g 0*n 'apipuotu vuuanS vpuoaas Djjau\noijSopvg '^S6I-^S6I 'azoeJi^ 'a/t/o,/ // bjsia3j bj ua X (g^6I 'bajíS 3d OUHX 'tu^ossn^\nip oajjDuoduoa ojvjs cj 'ouisiasüf jap aunas v\\ ojjo) 96I Í31JOA M3M 'tuswso/ /o aacD a^j\nPuHlBD sub<j '9Z6VZZ61 !?/ Jmauuai v^ oiduiafa jo< (¿x)\n\"01-6 'd 'mapiqi (91)\nouos aip UBjjnsij osja.\\ Bjjopuoo Bidojd B{ ajBzziJipui boijiuSis aji8y *aji8B\nbjijiuSis ajaAi^ -aJaAiA ouiBiqqop BiABjjnj^, :b83j8b ^xi 'd U3 '¿t 'd 'uiapiqj (gx)\n\n'(81) Í\nxap 9uoizBuipaooD B^^B 9 ooi^TJO oiu9inipaooxd oxnois nid un pB oubo\n-nput 9i|D isa^odi pa x^^a^ otquiBa ui ajauajio ond asea Bp a ijBjjaoaB\najuauíB^BjnaaB pjBj ip asBq Bun ipnaos azuaias a^^B ojnqijjuoa a[Bnb\najíBp ond Bijois Bq[ '^p^j ip xuSap nid a nqqnp ouaui i^Bj[nsij ajau\n-aj^o assBjapisap oduisa oíado^d pu ounasBia as iqtuBjjua b Buiíssqijn\naqqaaapAi^ is o^o^xaos \\i a oaiaojs o[ bjj BaijBuiajsis auoizBjadooa\nBUíl \"9PaJ buiiuiui B[ aqqa^ajsajd auiou ojsanb ip ouíoap oaixojs ouns\n-sau ina b tjuoj Bp BsnjuiJ b[[b a^oaaBJ moizBni^ojuí ns uou a oaijtja\nosuas uoa a B^na uoa iiBjaaaaB tubj ns o^q Baadoj ajBpuoj ip Biissaaau\nBjpp oiuoa ouBpuaj is ipnb i iSoptaos ip aaoioiÍBUi oqoui oaatunu un\nip ouSostq a4a ^ qaijojs tjibj iBp ajBiáSoddB ou o oubis isajodi i\\vi as\naiiadoas ip ouiqa^aa a ojoab^ ojo^ pp piajBJidsi isajodx ipnb ouiadopB\n9\\ 'xáoppos iBp ajBpiuuoj iSSa[ a[ ijuasajd ouBSuai aqa pijojs ip\naaoilo^Biu oqoui o^aiunu un ip ou^osiq at^),, \"ojund ajsa ajqos a^uana\n-op Xnuí afBSBd un Ávi\\ opuBjuauíoa souiiuaA anb ofBqsjj p u^\n•soaijo^siq soqaaq so[ ua BpBXodB BjSoppog Bun\nap BpuaiuaAuoa b[ anb odiuau p 'sBDiuaaj sns a^fauBui ap sbCeju^a\nsb^ opipuaaduioa Bq Á 'BjSoppog B[ aod sajajuí ajuaiuBAtA opijuas\nsq sauopipuoa SBjsa u^ \"(¿i) soqaaq so[ ua Bjsa Bppnpoad ap sasaui\nsoaod b BiJOjsiq ns opuapBq 'oxnspsBj p a^qos BJtqtaasa apjB^ sbiu\nÁ 'o^Sis pp soidpmjd b 'sj^d ns BJBaSaiui anb '^zuBqy a^diJj^ bj\naaqos aqiaasa 6X61 U3 \"O^Bipauíui a^uasaad ap uopBdnaoaad Bun opBu\n-iniop Bq ax Bjsa ap oajuap une Á 'BauBaoduiajuo^ Baod^ B[ ap asop\n-UBdnao JBUiuiaaj BJBd 'souBqBji o;uauupBua^f Á ^ipaj^ pup^ b[ ua\nasjBsaaaiui aod opBzuauíoa Bq iNtii\\¡aA^Vg snb JBpjoaaj auaiAuo^)\n\"(91) 44Bun TP Pí^ uou ossads\n'aiaaBj ans ax[ap auno[B ojuBqos auoizBjapisuoa ui osa^d ouiBiqqB ijjbj\ntjqB uoa ox^BaijissBxa a ojaiuijap jau aqa a apaBj aixoui uoa opqos\nun pB a^iuiis a o^jbj; uiáo aqa ouibiaojj ijjbjjsb i[[apoui ijjsou i ojuuj\n-soa J3AB odoQ •••taijBjd m^osiq xons i jad ajuaxu BX^Bp ijBaia ij^ap\n-om aqa ouos uou aqaaad asojoapad ouos iuoizBaijissB[a a iuotziuijap\nBjqB4Q • • -ijiaooo XX^ap ojuijaqBx ^au oiuauíBiuaiJO ip pund ions\naAap ajuaui Bq--- -asoxoapad aqauB ouos bui 'qíclBSU9^sípui\nouos iuoizBaijissBxa 9 xuoiziuijaQ^ souopuapip uoiauajuí ns BiABpoj\nBspa^d 'ajJBd bjjo u^ ' (Si) 44^1Í9ÍI9J BI 9 aaassauaq \\i 'Bizijsni^ v\\\najtJOABj jad puozzijo lAonu Bjapos BqB ajijds Bssod oSoxopos xap a\noaijojs ojpp Bjadoj as auopsanb ^qBp ojuauíBpuoj 3bjj ^ss^ -ajBzzq\n-ij^os ip oijapisap un Bp ojUBqos Bjija^Sns a uou auoissnasip Bjsan^)^\nqBJoni— ouBqBji ojuaituBsuad xap oaidjj Xnuí uaiquiBj sa ojsa A—\notuns o[ e o BapaBjd a^uauíajuauíuia saauoxua sa pBpix^uij ng\n\n�Nos queda por ver de qué manera Salvemini define su quehacer\n(la Historia), y cómo lo distingue de la Sociología, que prefiere casi\nsiempre llamar \"Ciencia Social\".\nLa Historia, es \"ogni sforzo tendente a ricostruire avvenimenti\npassati con l'aiuto di ció che ne é rimasto o delle traccie che essi\nhanno lasciato nella memoria degli uomini\" (19).\nRechaza expresamente la arcaica separación entre Historia, dis\nciplina que se ocupa del pasado, de Sociología, como ciencia social\ndel presente inmediato.\nA su parecer debe incluirse en \"ciencia social\" \"tutti gli studi\ntendenti a determinare le leggi della condotta degli uomini... independentemente dalla questione se appartenga al passato o al pre\nsente\" (20).\nDe acuerdo a esto la Sociología se ocupa indistantemente del\npasado y del presente, mientras la Historia tiene por campo exclusisivo el pasado. Sin embargo el mismo Salvemini —historiador— se\nha ocupado, como hemos destacado, repetidas veces del presente, o\npor lo menos de un pasado histórico inmediato, difícil de distinguir\nde la noción corriente de presente. El tema no resulta claro en la\ncitada obra del maestro italiano.\nEl lugar que ocupa Croce y sus ideas, en el seno del pensamiento\nde Salvemini es mínimo. En todo su libro hace una sola referencia\nal filósofo napolitano a propósito del problema de la historia como\nciencia. No parece muy bien expuesto, y Salvemini subraya su aver\nsión por los filósofos, ironizando nuevamente, pues le llama \"un filo\nsofo contemporáneo che qualche volta riesco a capire\" (21).\nEn la práctica la tendencia histórica ha tenido en la Italia con\ntemporánea un amplio desarrollo, y hasta puede afirmarse que ha\nexpandido sus fronteras. La aceptación crociana de la historiografía\nha acercado a sus lares a numerosos autores de mérito, como se apre\ncia examinando obras como Cinquant'anni di vita intellettuale italiana,\ne incluso manuales del tipo de Soronzano Avviamento alio studio\ndella storia.\nPor otra parte se ha impuesto en los medios intelectuales italia\nnos durante los últimos años la consideración histórica de los temas\nde las Ciencias Económicas, a menudo tratadas docentemente como\nHistoria de las Doctrinas Económicas e Historia de la Economía (G.\nLuzzatto, E. Sapori, A. Fanfani) ; las relaciones internacionales bajo\nel nombre de Historia de las Relaciones y Tratados Internacionales,\ny la misma Ciencia Política que ha adoptado el método histórico al\npunto que se le conoce por Historia de las Doctrinas y de las Institu\nciones Políticas.\nPero si los \"historiadores historizantes\" y los \"historiadores sociologizantes\" como Salvemini —según decía a principios de siglo Bou(19)Storia e scienza, ob. cit. p. 2.\n(20)Ibidem, p. 7.\n(21)Ibidem, p. 59-60. No es osado creer que todo su punto de vista sobre la\nfilosof'a —expuesto up supra— se apoya en definitiv^ en su consideración del pensamiento\nde Croce y su acción sobre la vida intelectual italiana.\n— 98 —\n\n�66 —\n'LLm9L '•^ 3P 'm 'vuvijntt 3jDm)a¡jatut ojia ip tuuvjuvnbui^\nu^ BUBI0OJ3 Bjqo B| ajqos BijBj^ouoin Bsopnuiin '^j \"asBj-^ix onaB '^S6I 'HodBN 'ouvijvtj\nvojjojg Djsi.uy B[ ua oppaaedB 'ojijojs 3oojrj (qnoijjB p 83 souissuad anb n^ aoavH^ \"j[\nap ofBqBJj [^ '¿f>61 'Bz-iaic^ 'pBg <D?-ÍOíS 77^p muajqo^d 71 a mfosojif 07 vioovxaj aivvg\nX ^5i 'BzjajE^ 'pcg 'oijojs i^/ap vwajqo^d 71 a vonwo Doiíáoj vjj^p ojuuwdji jj a¿N3U\n-vj oaaa^^y \"8t6l *!JínZ 'Ba8opg 'ítv^oj$ vjjau ajLopxi //^ 'vnov.Lj.vg aona^ (ZZ)\nanb^od 'soipms^ so]r 9p ooijbj^ououi aajoBJBD ^ j3U3)ubui\nI{^ 9S 9puop 'UOl9B[ldO99J B^ 9p Ojnjl} [9 OldoadlUI J399JBd\nB^pod soipnin b iMOXKy ouisiui p un^gg #jbuoi9U9ui 9qB9 9nb Bjqo\nBI 9P In^Jl I9 9JqOS S9UOl9BX9piSUO9 SBUn[B U99Bq 9S 4U9innpA p U9\n^Bjn^ij 9JU9UIBJ9BX9 u^p^jaui ou 'Mn^^qp^ ozins p Á VGMizmjj s^p\n-UB[Oq p 9nb J90OUO99J 9p 9JJBdB '\nxvj\\[ 'a^iD3Miai\\[ 'Hasaaoax '^aHxaiQ 9p ofBqBJi Á\n9p OipnjS9 p SBpB9ip9p i'lOniMUJLd^) fP^í^ B^SIA9X B^\nU9 8BpB9i^qnd sbjjbjSououi 9p U9pBjido93J Bun S9 X buio^j U9 6g6I ua\nBpBq99J BJS9 Bjqo B^^ 'ttUBUI9[B OtUSpiJOJSiq pp SISIJ9 B[ 9p Bdll9O 9S\n9nb U3 BjjBxSoixojsiq ^\\ 9p o[nijdB9 unw ouio^ Bppipiurpp '44bi\n9p Bixojsiq,, 9p BIX9JBUI U9 SBqo9q S3uopBoqqnd sb[\nvj v oius^^iuoísiy ^bq 9^uBjxoduii Bxqo BJduuad ns 9Xnpui\niMOXNy ouisiui p 'opu3in^is souiiu^a 3nb ofBqBxj ouisiin 9js9 u^\n*4Jpd99Stp ip ipUláXBlU 9SSO^^ 9 9JBJU99B IUOIZIS\n-odS9 9^p O IJBSJ9AAB p9 piJIJD ip !9UU9pd liunds Ij^b 9JBJIUII[ 9A9p\n98 p bijojs B[pp BIJO3^ ^^pp oiuiuiop oixdoxd p\\[,, 9nb jsb s^\n' (Z) t4OSS9 ÍP íJnJ íP IB OinidlUOO OJBJS 9 9JOA9JOU OJU91UBZ\n-ubab unss9u oduiBO oixdoxd ons o}S9nb ui 9qo 4oiuiuiop9xd 3 Bzu9jod\n9^B^ UO9 BIJOJS B^pp opOJ9UI ps 9Ul^BpUIJ[9p oduiBO OJ9JUI^ 9S ip\nOJldtU9lJ Bl[ OUB9pOJ9 OJ9I8U9d [J9? 9nb BS9ddX9 9S OtUSlUI p Ug[\n'wifvu^oiuoisiii 2 ap v-iuojsii^ a\nVtJOdjr '33OH^ 9p BiqO BSOUIBJ BUn 9p OUISIUI p O[njl} Jod 9U3IJ 9nb\n4opoj9iu pp Biuapojd [B opBoipap oXbsu^ ooiun p aXnput as ouiiqn\n9js9 9q 'iMoxKy oaav3 X noixxvj/\\[ aaavaav^j 9p\n39Bq 9S sofBqBxj sop X Bjupji 9p uopB[ido99J bjs9 'gp6TmS68l '\nafun)djjdjui v%m ip luuvjuvnbuij 9p Bisipjj^duii o^ubj un opij) [9\nofBq 4aDOH3 oxxaaaMag 9p oixbsj9aiub B^u^qoo pp xouoq U9 4499oj3\ns3ÍoUBpj^9 so{ uBoqqnd 9S 9^6X U9 opusn^ \"iMOXMy oaav^ 9p sojposg\nSO^ 9p S3ABJ1 B 9}U9IXIO9 BJS9 9p SB3pi SB^ JBipnjS9\nODiaaaa^ 'JOJ[tI 'sooijo^sijj soipnjs^ 9p ojnjTjsuíj ^9p joj^aaip oidoxd\n^9 491U9X9Jip 9JU9UIB9IU99^ OIJ9^IJ9 un UO3 •VID^VXaj 3XMVQ X OOSVI^\nonNvj\\[ 'ixtvsiaay iHDiaay 'axxiaavj oaaaaay 'vn^vxxvg aana^ oiuoo\nS9xojna b X 'iMoxMy oaav3 'Biuog 9p pBpisj9Aiuj^ b[ 9p bijoisijj b^ ^p\nBIJOSO[Ij[ 9p JOS9JOjg p 9^U9IUpp9dS9 SOUI9jp 4opOJ9UI pp SBUI3^qOxd\nso^ Xoq uBAi^no 'ouBpojo oju3iuiBsu9d ^9p ox}U9p 49nb so^ 9J^u[q\n*B[nsuiu9d\nB^ 9p SOSOIllS9Jld SBUI 8OJ1U99 SO[ U9 OpUBUIUIOp 9n18 9nb OJX9p\nSOU0UI 89 OU OJ3d 4S9^qB}OU XnUI SBjqO SOpdlOSip SnS 9J)U9 -BJABpOJ\nX^q ou aaoa^ op s^nds^p 4opo^9ui ^op Bui^pojd p o^uBno ug\n•SOUBipjI 8OSOipmS9 SO| 9^IU9 BUIIUOpOxd OU B^SIA 9p O^Ulld 9S9 3nb 89\npBpj9A B[ '9JU9UXO9 nS X 3303^ B JIJIUIO U9 Opj9n9B 9p UBJ89 333\n\n�— xoi —\n'2S6t '^^uuB •i3¿ 'IIIX *IOA 's!JBd '^jSlojoioo ap\nxnouopvujaju¡ suatifo^ lg6 \"d 'asatj^ wo.i 'fojj no ajjaano auna^ -anbpiÁa aun asuoday\nH3iiAH:i^) aaaoa^) ^a^ -sa^Eiaos sodij so[ ap seijoaj seuiap se[ ap uoiaBjapisuoa bj .—ubui3[b\noj;áo[o¡jos oiuaiuiBsuad [ap Biauapuai bi-ijij BiiedmoJE ojsa ua &.— ojuuo seinap o[ joj\n•B.idns jn 9g^ \"d 'ttBiJOjs\nB[[au ajuatu[Bjo^ 3A[osu is Bi^o[odii B[ in^) -boijois Biaadoas Bun biu 'E3i3o[o;.ios euadoas\nBun a uou (Biáo[odu B[) ajuaupuoa OAonu untp BiJadoas Bjsanb,, anb eiuajsos i^oíííV\n'aaaa^ xvj\\[ ap opuB[qBi[ pepuouaiiiB uoa anb asaAaas([Q -^^f -d 'uiapiqj (o)\n•g^f' -d 'niapiqi (62)\n•auiDjiodiuajuoa\napuütuajjo aiSojotaos wj Aioay \"^ .t 'vi^oioioo^ njjap diuo¡ o^i>idvj\\[ -g ap SBaqo sc| oÁBsua\najsa eaed 3]uaai[Bi¿adsa opBzi[i)n jaq^q BisaijiuBiu i^oxiíy 'z^t 'd \"lia '^0 (82)\n\"(0) tJDí^íl iiu^uíBjjodiuoD ip\n9UOIZBOI^ISSB[D 9 9UOlZrJDS9p BUI1 BJBJU9Aip 9 BSS9 'BAI^^t^OD BIXIIUBJ[9p\nOJCUI ^I OpUBJIA9 p9 49^BI9OS odjOO [9p lUIíy^n UU9UI9[9 I[^ O toa^\\ 9[\n-IC[B1S ip 9S9J9jd 9[ OpUBUOpUBqqy -Bl^O[Odl^ BUn 9JU9UqBlZU9SS9\n-U9Aip 9 Bláo^OlOOS B[ 4J9q9^ ^9p 9^B9pi odp pp BIJO9J ^|^[9p O}}^Jj^\n9ju9uqiqBqoa<j,^ 9nb 99ip sou 89nd 'Bpipj^d Bs^jduig Bun B 9{qisod\no^s9s un opBp uBq S9ubui9[b s^jojnB scq 9nb 9jiuipB ouins o^ y\n•B9i^iU9JSIS Bjáo[OI9Og B^ BJBd 9nb BIJO^\n-SIJJ B[ Á BOUJPtJ BJUIOUOOg B|^ BJBd SBUI OIDIllf ns B UOS S9JOpB9J9 S9J\n-jo5b so[ '(-9i9 'H3sx^aoax 'xaNv^iaai^ 'aaaay^ xvj\\[ 'asai^ moa 'aa^\n-IVÍIg OUIO9 S9JOJ11B BUIUIBX9 9pUOp) BIUBUI9[y 9p OSnpui OJ9^\n•ttBtUBUIJ9^) UI TSO9 O^y^ *nid O[JBd IS UOU BIO[\n-otóos ip odjoo ip tsBnb ^qoa^d '9ju9pu9.1d.10s 9 o9ubjubjsi nj ojj9jpj 9\n'9[IJ^3^) pp 9. 90OJ[^) pp BJ9do J9d 9UU9AAB OJS9nb BipjJ UJ 'ipjnjBU\ngzuaps o^|9p iiu^qos q^ 9JBoqddB BA9pu9j9dd 9[BnjtJids bj[B9J BqB 9qo\n'BZUOpS BUn^p 9UOIZB^9U 9OI[dui9S B|^ BJBJS 9qq9JBS BUBS IJld 9 OpOtpBJ\nnid 9uoiznps B^í^ 9nb B^n[ouoo 9nb jbubjjx9 oooduiBj 9p9nd o^[\n't4BpjnSSB 9JU9UIBJS9JIUBUI 9 9piipiAiput 9qoisd\nB^[Bp BSJ9Aip BAIJJ9|[OO 9ipisd BUn^p BZU9JSIS9Jpp IS9J B^^ 9nb 9Uldo\n'BAIJIUIIdd pBpqBJU9UI B[ 9p OipnjS9 [B OJUBII9 U9 BSOIJBA UOI0B1U9IJO\nns 90OUO09J 9nbunB 'iMiaH^aQQ op ojispdodd b 9itb 9^qBoqdx9 s^\n*(6^) 4tBAíl3IIOD ^ppos BiJoopotsd aoaj is Bi^o[otoos B[ 'Biáopoisd ^^pp\n9Op 'lá^9| ip 9 ISSB[O tp BAIJISod BZU9pS BUn^p OJJ9JoO BJ9 BUIIUBJ OUI\n-SIAIJTSOd \\l J9d OJ9d ^qOIO^ #BA9JSIS9 BlUIUBtJSOnb 9ip OUOJBpjOOIJ IS\nláoppos i 9qouB ojund ojBp un py 'bubuiii buiiub BqB OUJ9JS9 BJ9 oio\nojjnj :9qoisipj9tu o 9qoil>o[oiq 9siibo 'Boiiuiqo Bq^p 'boisij ^qgp 'Bi^\n-O^Oiq B[pp l^á^^^ 'BIU[B 9p Ojd90UO0 p :S9[BIOOS SBI0U9p SB[ U9 BOIU\n-O^OBUB B9pi BUn B Bl^opiOOS B]^ 9p BOIJJJO IIS U9 9JjnO9J IMOXMy\n• joijqod ijiJ^Bd pp 9JBJ9do ip bj9iubui b[ 9 Bxnjjnjjs b^ 9Jideo jb^ b 9\n9IZBJOOJSIXB O[{9p 9UOIZB0IJIJSni^ B[ 9 BOIJOJS 9UOIZUnj V\\ 9J9pU9JUI JBJ\nB OJinqUJUOO Bl[ BSS9 'B0IJBJ0OUI9p OJJBd ip BlJBJ^OlJOJS BJJBJJSB BJJ90\nO.IJUO0 OpUBZZllUOp^ -B91JOJS BJ[B9J B^pp BZU99SOUO0 BJJB OAIJJ9^J9 Ojnq\n-ijjuoo un 9n 'sgjip sb^ 9jqos oxaaV^j-vasoj^ ap bijo9j bj 9nb suido\n^ aazxv^ 'xva^ a^ a uopu^ui Bun Bipoq zoa bu^j\nBun oiuonjjou BA9uod 9jono pp o^onj ui :Bood94untp bjiubiu\n-nUIJJ9p OJJSIUIS OJOqiUIS JI 'BUJ9pOlU 9JJB BJJOO 9UIOO^^ S9 '90ip 'BlSoj\n-opos BXno 'oxaavj b BqpjB ^aav3 A aMivx 4xoMano3 'aaaMadg 'ax\n-JV03 ap sis^j S9puBaS sbj 9ju9uiBijBiuns Ántu jbuiuibx9 ap sondsoQ\nBjapos bj 'ipnjs tons pp ojj^S^oj ajiuij^p b oanddou Bjiosnij 9 uou\n\n�Reconoce sin embargo, de valor el método de la encuesta esta\ndística, pues \"Esse possono avere qualche utilitá pratica nella previsione dei movimenti dell'opinione pubblica e delle reazioni delle masse\npopolari nel campo della politica e magari del mercato. Ma questo é\nanche il limite di questa sociologia. L'errore comincia quando si pre\ntende di fare di questa descrizione schematica una scienza dell'uomo,\ndella suo vita e della suo storia\".\nEs justamente la Historia —en el amplio sentido que la definiese\nCroce— quien puede estudiar \"l'autonomia spirituale, il prodigio\ndella liberta, Foriginalitá, che sonó le qualitá per le quali l'uomo ha\nun valore\", e interpretar el alma humana, y la vida espiritual.\nSi los puntos de vista de los historiadores (ej. Salvemini) y de\nlos filósofos crocianos (ej. Antoni), son tan lejanos como incompa\ntibles, por las exposiciones que se hicieron, se comprenderá desde ya\nlas resistencias que levantan ambas corrientes entre los escasos soció\nlogos italianos. Estas divergencias resultan todavía más explicables\nexaminando el otro citado trabajo de Carlo Antoni sobre La ideología\npolítica.\nEn el mismo sostiene que \"Vi é nella nostra época un'incongruenza che si puó considerare caratteristica e rivelatrice\", es la oposición\nentre Idea e ideología (\"formóla dottrinale, che funge da strumento\ndi penetrazione e di lotta e da una compatta disciplina ai seguaci\").\n\"L'Idea puó compiere la funzione di mediatore tra la conoscenza\nstorica e l'azione... É quello stesso universale, che illumina il giudizio storico e lo rende possibile, cioé il predicato\" (31).\nEn cuanto a la definición de la Idea, sería \"il concetto dello\nspirito, dove si incontrano la coscienza di sé dell'uomo e la coscienza\ndi Dio\". En cuanto a la Ideología en la realidad histórica \"disconosce\ne rifiuta il núcleo stesso della realtá umana e della storia, sicché é\nantistorica quanto e piü della mentalitá, che critica\" (32).\nAparte de Antoni y los crocianos, hay un marcado interés en\ntodos los centros intelectuales italianos por los problemas del método\nen la Historia y la Sociología. Los filósofos especialmente han publi\ncado en los últimos años numerosos trabajos, a menudo interesantes,\nsobre el problema metodológico, la gnoseología en las ciencias sociales,\no las relaciones entre éstas y la filosofía o la teología.\nEn Milano se celebró en diciembre de 1953 un Convegno di Studi\nFilosofici dedicado al estudio de la teoría sociológica, y en este mes\nde abril de 1954, Bologna será escenario de una nueva reunión desti\nnada también al estudio de la Sociología teórica. Cuando en agosto\nde 1953 se reúne en Bruxelles el Xléme. Congres International de Philosophie, a propósito de la Filosofía de la Historia y la Filosofía de\nla cultura, hay comunicaciones importantes de autores italianos (33).\n(31)Ob. cit. p. 7. El ensayo se cierra diciendo que la fuerza persuasiva de la\nIdea no viene de sus orígenes, sino del hecho que \"essa viene a soddisfare un'esigenza\nvítale dello spirito, che e quella di consacrare la propria azione ad un principio e di daré\ncoerenza alia propria vita\", p. 8 in fine.\n(32)Ibid, p. 8. La crítica de Antoni jor Nicola Abbacnano Risposta a C. A., rev.\nQuaderni di Sociologia, Torino, n. 3, 1952, p. 137 y sigs.\n(33)Actas du Xléme. Congrés International de Philosophie, Louvain, Nauwelaerts,\n— 102 —\n\n�— soi —\n'^Z \"^ 1P 'q '^sa^qissod suoiinjos sasxaAip jnsajoniB.s 'ssijd ^nbeq^ xnod 'ia inaniasaano^iA\njuajuojjjEt8 mb saaiJBA saauBpoai ap sií^noa sap luaisgjiuBiu as 'aiapos anbeqa suBp,, oipip\nBq HDXiAUfif) omsiin [g \"eaiiBtaa^qojd ap o soAiiafqo ap anb sbiu '[snidaauoa ojcjbcIb ap\n'opoiatu ap uos bubi[B]i Biáo^opos b[ ap SBniapjojd soj ap aiJBd Buanq aiuaniBisnf\n4Í-• •sanbiuipai sas 'apoqiam B8 'janidaanoa [laxBddB\nnos aasiAaj ap )a Jaindatp niBJ] na isa ai3<qopos b[ • • -sanb^cqopos si<q sap mpa 'uijua\n'ja (0'9 íjaBuituopaad jnajjBj np injaa m (Q-g ¡^pos aj ja anbiqa¿sd a^ ajjua aoiipoddoj\nap mpa tu (o'f íajapos ja npiAipu; anua qj^uoa np inpa ¡u (0-g ísaj^ojd np ia\na^pjo { ap rapo in (0*g ¡aiinBmnq([ ap ijos np aniajqoad aj ¡n (^1 :ajpnossaa ap snpl\nasodoad as an apais \"amaxx nP ^i^oppos b^ isuiy,, aaip gj. -d \"lia *qo na HDXiABDf) (g)\n•aia '¿^6X 'BÍIBU BAOnM Bl 'aznaai^ 'duojs /pp ojja^gos jns otggv iíiuidV^ oaiy íowspjjojs\nojpp Doijpa a tjjadsy '61-91 \"d 'saxxaxnag ap osajáuo^ ^ap *ip -qo na vn^vxxvg\n^OS6l\"6^6l 'ixopBpuoj^ 'oubjij^ 'otusppotg a ojusi/oizi/a/sis^ X vjajXg suagtij 'idvj\nap í6I 'ixopBpuopí 'oubjij^ 'IKOXNV^ OKag ap vtjojg a ojj^^ ímÍ9 xod 'isy (^g)\n•otusijDUOizvdJt a auoizD^ 'vjjmio vjjap tuigijQ\naxqos '8^6T 'Bnissaj\\[ -vifosojfj jp ajouoiznjy osaugtw^) yjy pp íjj^ '-fa xod 'j^a 'opojam\njap Bma¡qoxd ^ap uBdnao as anb bi^osojij ap soubijbii sosaxinoa so^ axjug \"HIA *I0A 'S6I\njj v[ 'BiSo^oaj^ b^ b u^ioisodo aod ojuaiintoouoD gp buijoj ojubtio\nna Biou9i^ B[ ^p pBpitaxjt^g^ tb\\ gp Bsugjap b^ o^dragfg aod isy\n•^n^gg[gjut oipgui p Bquasgjd ^\\ anb pqson ojpBng \\v\ng^uaaj 'Bin^diasip b{ gp BsugjgpojnB gp soiunsB gp Bouqna B[ ofBq asjBj\n-nguiA ugpgnd anb 'soai^p^pojaní SBmai ^ BpBaipap B^sa BUBipii Baiá\n-p^xaos uoiggnpoad b^ ap ajJBd Buanq Bun 'ouiuuaj jguitad u^\n•(5g) odingp ojjsanu ap sopiuj^ sopBjs^ o Bia\n-ubj^; ap uotaBnqts v\\ b noiaisodo aod 'BaijBinajsts BiSo^iaos B^ b ^jsoq\na^uauíBqdiuB Bip Áox\\ ane oipaui un ap SBioua^ixa sb[ b apuodsgj\nsand ^BaiiBuia^qojd Bsa b pBpiraxjia^ ayjBáau BaijiuSis ou ois^\n'atSojoioos vj ap ajjanjan umjvooci qr na SBpB^adns BJBnjdaauoa\n4HDXiAHíi^) '\"fa Jod 'anb 'sauoijsana ap cqnajia un ua a^uauíajuajBdB\nuaAanm as anb ap uoiaBjBjsuoa b[ aaBq as 'Bijoso^^ B{ X bijojstjj u\\\nuoa Bi^o^iaog b^ ap sauoia^pi sb^ ajqos ^iaadsa ua Xnra X 'opojaui\npp Biua[qojd [ap ojisodoxd b 4BiSo[oxaog b[ ap soubi[bji SBjsqsiaadsa\nsajoCam so[ ap sofBqBjq sajuaioaj sbiu so[ uBuiuiBxa as opu^n^\n•(uiBpa^ 'BAopB^ 'btjoso[ii^ ^[[ap ^pojg a Bijostqt^ ip Baijtja Bu^as\n\"8BH) ^j^^oS ^ '(OUÍJOX) 9iuapiooQ ouioo sa[Bjaua^ sbui sauoiaBoqqnd\nosn[aui o '(tuoa-^ oun^g 'joaj [a Jod Bpiáuip) biab^ ip BjisaaAiuj^\n- aqaiqi[o^ azuaiag ip B^oaB^ B[[ap BisiAtg 'oaijijo^ j¡ ouioa sauoia^a\n-i[qnd uauatj soai^o[otaos soipnisa so[ ^aaouoa BJBd anb BiauBjaoduii\nB[ sa oubi[bii [Bnqaa[ajut aquaxquiB [ap BatjsuajaBJBa Xn^^ \"ouB[i]^ ip\naaon^) oja^g [ap pBpisjaAiu^ B[ aód BpBai[qnd 'ijwioo^ azwaiag ip ajnu\n-oizvuxajuj ü^siíii^^ Buisiui b[ X '(ixonvaaa^ ODMva^ tp a OMVM^vaav\nvaoDi^[ ip sana b 'ouB[i]^) vi^ojoioo^ ip íuuapnn^ SB^stAaa sns ap\nsaABJ} b pBptAiiaB Bqjaia BiaajdB as soub souiii[n so[ ua oxad 'bi[bj[ ua\nsaaoqna soqanuí uoa B^uana ou opuBuasaj uauaiA as anb SBiauB^suna\n-jxa sb[ SBpoi ap oíaaduii aod 4Bui[diastp Bqsa anb oi[aip sq as B^\n¿Bi^o[oiaos B[\nap pBptuiiii8a[ B[ ua uaaaa aní^ sosoipnjsa so^anbs sopoj ap X 4sa[Bu\n-oísajoad so3o[piaos so[ ap pnjijaB B[ sa [Bna? 'o^sa opo^ b ajuaa^\n*f 'oiossvj^ 'y 'iaavaiMc^ ODMva^ 'inixwv^ oaqy '1x01103\noosaDMva^ 'idv^ ozm^ 4imoxmv3 oi^ag b sBuia^ soqsa ap UBdnao as anb\noaijoso[tj ajuaiquiB [ap sopiaouoa sbui sajo^nB so[ aajua souiaji3\n\n�riografía (en el sentido que la entendiese Benedetto Croce) , o la\nFilosofía (36).\nLos sociólogos asumen asimismo la defensa de las Ciencias Socia\nles, en un plano semejante, y naturalmente el derecho a la misma\nexistencia de la Sociología tan encarnizadamente negada, como hemos\nvisto, por ejemplo, en los escritos de Antoni.\nEn general, puede decirse que este capítulo está dominado por\nla sombra de la personalidad de Croce, y en menor grado de los idea\nlistas italianos como Petrone y Gentile, y aún de los criticistas neokantianos.\nExaminemos sus definiciones de la Sociología como las que encon\ntramos por ejemplo en Nicola Abbagnano, que en el Convegno di\nStudi Filosofici de Milano (diciembre de 1953), nos dice: \"Intendo\nper teoria sociológica un complesso organizzato di significati linguistici, adatto a guidare la ricerca sperimentale e a descriverne i risultati\" (37).\nPara Cobrado Gini la Sociología es la \"disciplina que estudia las\nleyes generales de las agrupaciones humanas\" y no puede confundirse\ncon Ciencias Sociales, como hacen otros autores mediante la inclusión\nde las leyes establecidas por las Ciencias Sociales especializadas (Eco\nnomía, Derecho, Etnología, Demografía, Lingüística, etc.), y también\ncon las \"disciplinas auxiliares\" como serían: Estadística, Etnografía,\nGeografía e Historia (38).\nEn los deslindes entre Sociología y las demás disciplinas intelec\ntuales, los sociólogos italianos en términos generales se interesan por\nlos que corresponden a la Filosofía, o a la Teología. En cuanto al tema\nde las relaciones entre Historia y Sociología, en general se plantea con\nrelación a la Historiografía —en el sentido que la entendiese Croce—\ny muy escasas veces recuerda los términos de la polémica, como se\nencuentra por ejemplo en Francia actual.\nCuando en escasas ocasiones se encuentra un intento de deslinde\ndel último tema aludido, el planteo se resiente por hacerse en tér\nminos que ya la crítica ha superado fuera de Italia. Así, por ejemplo,\nen el citado trabajo de Abbagnano se dice: \"II secondo compito di\nuna teoria sociológica é quello di determinare l'oggetto specifico della\nricerca sociológica. II campo dei fatti sociali comprende infatti realtá\ndiverse ed eterogenee che sonó assunte como oggetti di studio diver\nse... La prima esigenza é forse propio quella di distinguere l'oggetto\ndelle discipline sociologiche dall'oggetto delle discipline storiche. Su\nquesto punto si puó diré che di fronte al carattere individuato (o\nindividuabile) dell'oggetto storico, sta il carattere relativamente comune, uniforme, ripetibile dell'oggetto sociológico. Gli strumenti di\n(36)Uno de los trabajos más interesantes en ese sentido, que hace referencia a\nuno de los últimos libros de Croce (Storiografia e idealitá morale, Barí, Laterza, 1950),\nes del Prof. Eugenio Pennati L'ultima polémica tra ideali^mo e sociología, estratto de\nII Político, Pavia, Ponzio, 1951.\n(37)Appunti per una teoría sociológica. Milano. Convegno di Studi Filosofici, 1953.\ned. mimeográfica. El Prof. Treves ha observado —en esta misma reunión— que siendo\nun punto de vista estrictamente sociológico, recordaba las formulaciones de Ceorg Simmel.\n(38)C. Gini, oh. cit., p. 223.\n— 104 —\n\n�— sot -*fS6T 9P o^jBm ap { Bjp p biuojj ua ^peqjaj 'aojnB ]f BptSpip bjjb^ Bun bq (\\f)\n•6I-SI #d '^S6I '^83W\nop8uy B^psiAiq^jy BauBjpasij^ 'oub^ijb^ IP 811J3 'ijvpos azuatas 377^ ossauStud 71 a\npi^ajv 17^ X 2S6]; 'saaua^ sap aqnje^ 'jnqinBisj 'ai^ojopos %a aiifdvjSotuaQ ¡ ^S6T 'Hdít0H\n'oubjij^ *ijp íap auojzDjUajui a auoizvjnduto^) í 0S6T 'Bi^ojo^og ip *aaiaj osaaáuo^) \\l\\\npp ijjy 'Btno^j 'oigojoiaog a nituouoa^ souiaiía 'ltouis¡joqBjaui pp iqon^s o BjijBj^oniap\nBi8opi3<>9 8¡{ap,, uoi3Bzt[Bpadsa eijojou ns ap oajuap aadniats 'euiojj ap Bt8o[opo ap\njosajojj jap sofEC|Bjj souiiqri so[ aaiug -jg^ -d 'iaii^) \"3 ouisiui jap \"lia -qo B[ bq (0^)\n•Í-Z s3?d 1P \"qO (6)\nJB[[OJJBS^p B SOU9UI O[ JOtl O 4B[OS Bun SBUljdlDSip SBqiUB 9p J30Bl[ B\napuaij ^nb 'boijjjo^ á BjSo[oioog ap ozb^ |a sa opB[Buas souaui o^_\n'(tí7) ttBlB-i3^BS9 bjbjs bis osuas ojsanb m\nBzuarqjut Bns bj aqa opaaa oí 4bj[B3j uj -BjBAij[oa oaod a Bi^o^oxaog\nB[ bt[bII ni as irq b Bdjoa b^ ouuBp tjjoni a o^iuBaas oaixnau Bja au\nijáa 'Bi^ojoiaog bj Bpjen^u aija oía aa^ *ojBj^ouojs auioa aooa^ ip\nauoiznpojd bj auaq oasouoa uo^[15 rB^sajuoa sou oiaBuoijsana ojjsanu\nb opuaipuodsajj 'Bdnao sou anb Biuaj jb uoiaBjaj ua 33OH3 oxxaa\n-aMag ^p ojuaiuiBSuad ja axqos uoiaBiaa^dB ns jbui^isuod aiuBsaja^uí sa\nsbubijbji sajBiaog SBiauai^ sbj ua iMif) ap oí^ijsajd ja opBQ\n-oianjoAax sbj ua Á SBJxan^ sbj u^ ossa ja sa ouioa 'sajBiaos sojuaiui\n-lAoiu soj ap suaaotu wnwfud ja 'ojaaja ua 'opnuaiu b sa ouatuouaj asa\noaijqnd jap soto soj b opipuoasa opuBpanb : oaijBxSouiap ouauípuaj ja\najuaipuadapui ajqBiaBA ouioa JBxapisuoa jijn opnuaui b sa anb buijijb\nas oxad 'saxojaBj so.no soj ap upiaaB bj B^aiu as ou uoiadaauoa B^sa b\nopjanaB aQ *aja 'anaa^ ap BjsijBUBoaisd ísojdapB sns ap Á nvaMiaof)\nap Bai^ojodoxjuB íviacq ap ^ xavj^[ ap Baiiuouoaa íavi^ a'q ap\nuoiadaauoa bj b auodBjxnÁ as anb Bi^ojoiaos bj ap boij\nuoiadaauoa buii b opB^ajj^^ xaqBq buixijb xojnB ajs^\n•iMi^) oavaao3 'jo^tl 'Bi^ojoiaog\nip bubijbjj Bjaiaog bj ap X 'biuojj ap ijBiXBnjjy pa aqaijBj^oiuaQ\n'aqa^si^Big aauaiag ip bjjoob^ bj ap aiuapisaxd ja BAijjna aiuauíjBia\n-adsa 'anb 'BaijBj^ouiap Bi^ojoiaos bj oSibjjb jBuoiaipBJj ap sa isy\n•soubij\n-b^i soSojoiaos soj aiuaiua^uajajaid uBdnao as anb ap sapBpijBiaadsa\nsbj ap buibjoubcI ja JBUiuiBxa sa 'bijbjj ua pBpaiaos bj UBipnjsa\nanb SBuijdiasip sbj ap jBjnaij.iBd o^sas ja xaaouoa ap buijoj bjjq\n'(6) 4tJlIBJ Bjajduioa\na a^isa auijdiasip ip iddnx^ tap ounuSo ajBnb bj jad 'BjiJBjuaiuajd\n-uioa ojoj bj ojsojjnid bui aqai^ojoiaos auijdiasip a aqaijBJoiJojs auijd\n-lasip bjj ouisiuoáBjuB^ aasijiqBjs uou auoizuijsip Bjsanb aqa ojBiqa\n^ • • 'ijiqijadij a junuioa ajuaiuBAijBjaj ijja^So ajsauíjap b aaaAUi\nouopuaj BaiSojoiaos aui^Bpuij 3jbaab is ina ip ijuauínjjs ij^) -ajiqijad\n-ajji a oaiun ojjoa un uoa 'ijbjihiis ijja^^o uoa auoizBJBdiuoa Bjjsp\naxiasn aAap aasa aqa a oduiaj jau a oizBds ojjau Baiun auoizBaojjoa\nBun bij aqa ojuaAa ojoáuis un ajduias a BaijBjSoiJojs auoiznxjsoaiJ\nBjjap (bis aqa ajBnb) on^^^oj ajBnb bj jad 'ajUBzzijBnpiAipui auoizuaj\n-uiun (tjjBSjaAiun,, 'ojojij iSBisjBnb b 'ajnua^iJ aiJoSa^sa o ijjaauoa ip\nbjjbj^ is as aqauB) ajdiuas ouuBq BaijBj^oiJo^s BajaaiJ bj 3jbaab is ina\n\n�la sociología política. Es bien característico el hecho de que una de\nlas tres cátedras de Sociología de Italia, la desempeñe Camillo Pellizzi, ex-profesor de Storia del fascismo, mientras el Prof. Pennati,\nejerce la segunda en la Facoltá di Scienze Politiche de Pavia (42).\nDespués de la guerra ha cobrado especial vigor la sociología jurí\ndica, que en Italia se apoya en una amplia difusión que desde el\nsiglo XII tienen las Ciencias Jurídicas, y que ha dado frutos de mé\nrito. Recuérdese que un autor tan dotado para la sociología como\nRenato Treves, es Profesor de Filosofía del Derecho (Milano), y la\nProfesora Giuseppina Nirchio, ejerce como asistente de la Cátedra\nde Filosofía del Derecho de la Facultad de Jurisprudencia de Palermo (43).\nPero si se explica el rápido progreso de esa corriente por\ncondiciones especialmente propicias, resulta todavía más visible el\nascenso de la sociografía, sociometría, y formas conexas que se aprecia\nen los últimos años. Aquí de nuevo es necesario citar los nombres de\nTreves, Pennati y Nirchio (44).\nPor último, y este es un rasgo que en Italia participa de las carac\nterísticas de otros países, hay toda una sociología vinculada a la ideo\nlogía socialista, que arranca —lo mismo que la historiográfica que\ncomentamos al principio— de principios de siglo con la figura de\nLabrióla (45).\n\nEs posible eshozar un breve balance de la situación y muy espe\ncialmente de las posibilidades de futuro de la Historia y de la Socio\nlogía en Italia.\nTodo hace pensar que ambas disciplinas intelectuales, como todas\nlas demás ciencias que se ocupan de la sociedad, están llamadas a un\ngran porvenir. En otras palabras: es nuestra opinión que los proble(42)Citemos, por ejemplo, de Pennati Fondamenti di una filosofía dolía política,\nMilano, Ist. Edit. Italiano, 1945 y Forme di trasmissione e conquista del potere, estratto\nda II Político, Pavia, Fusi, 1953 y su trabajo inédito Dottrine politiche minoritarie. I capi\ne le masse, de Treves, la ob. cit. Interpretazioni sociologiche del fascismo.\n(43)Citemos de Giuseppina Nirchio la serie L'autonomia del diritto nel sistema\ncrociano, G. B. Vico e la scienza del diritto y Una nuova interpretazione della filosofía giuridica di Giorgio Del Vecchio, Padova, Cedam, 1950 a 1953, y el folleto Intorno al pensiero\ndi Gustav Radbruch, estratto da // Político, Pavia, Monzio, 1953. Naturalmente estos au\ntores, lo mismo que aquellos citados que cultivan la Ciencia Política, disienten con la\norientación que la corriente crociana diera por intermedio de Felice Battaglia al decir:\n\"Desde el punto de vista académico, la sociología no ha sido capaz de desplazar a la\nfilosofía del derecho y a la ciencia política... Creemos que no deben emplear las bases\nempíricas que, a nuestros ojos, desacreditan a la sociología\". El fragmento pertenece a\nuna carta de Battaglia al Profesor W. Rex Crawford de la Universidad de Pennsilvania,\nque conocemos por la ob. cit. de Barnes-Becker, t. II, p. 226.\n(44)Recordamos especialmente de Renato Treves Introducción a las investigaciones\nsociales, Tucumán, Universidad Nacional, 1942; de Eugenio Pennati Sociología e Sociografía, estratto dagli Atti del XIV Congresso Internazionale di Sociología, Roma, Soc. It.\ndi Sociología, 1950 y de G. Nirchio La sociología come scienza autónoma. Tecniche sociografiche e sociometriche, estratto da 7Í Político, Pavia, Fusi, 1953.\n(45)Así, por ejemplo, el citado Pennati, L'etica e il marxismo, Firenze, La Nuova\nItalia, 1948, los trabajos que se cumplen alrededor de Comunita, del Ingeniero Olivetti de\nIvrea, en Milano a través de la Biblioteca Feltrinelli y su revista Movimento Operario\ny en Firenze en II Ponte que dirige Piero Calamandrei. Citemos finalmente a los her\nmanos Roselli y a E. Gramsci, cuyos trabajos han sido largamente difundidos.\n— 106 —\n\n�— ¿oí —\n•jBnjo^jajn; cnijdpsip ojuena ua\nbijojsijj b¡ b uaiquiB) sajqBJijdB nos anb sotuBsnad 'BiSojopog ej ap uoiDBjuaiJo bj X ajjans\nB{ BjBd sa[B]uauiB[)unj ouioj 'e][eiap HDXiAHfif) seuiSied seinsim sesa na anb soqaaq soq\n^-g *d '-jid -qo 'aígojotaos x>\\ ap ajpnj^D uopvooci vq (if)\n•Lf6l 'P\n-BJJSI1JJ ojSig yí 'oapiAajnop^ 'oaijpjsi^ vpioDjnoadsa oj ap pvpfoiuojsijj ofeqexi ensaña aa\nbjsia ap ojund asa opiuajsos somaq BijeaSoiJoisiq E[ e Biaoaxa^aj Bsaadxa U03 (9^)\n\nb^ gp opunuí p bjbíI soAistoap ouioo\neopBjBJj Á sopijnas 'sooiSo^pojatn SBtag^qo^d so^ gp oipn^sa p bjbcI\nOAijsg3n8 Á 000 ubj biubjoub(Í un oppgxp Bq gs Bounu 'ojubj u^\n•BjJáopigog B^ gp p ug ouioo 'btjojsijj b[ gp odiuBo p ug ojubj 'oiipra\ngp SBAijuBjsns SBjqo gp opBuozBS ojnxj [g bububui jboijiu^is gpgnd\n'SBip soajsgnu gp BgiSoppoigra uopgnpo^d BqduiB b^ gnb jqB gQ\n•g^qipnpui g oiAgad o^uguioni un sg opojgui pp SBuig^qojd so^\njBjgpisuog 'uoxsnp souiBigBq gnb b BdBjg BAgnu Bsg jbioiui bjb^\n•SBuqüpsip SB^sg gp oduieg p ug sosgjS\n-ojd sg^ugpgj bo| gp JBptpugq gsopugipnd 'sgpnjpB^ bb^ SBpoj gp\npn^ggpjuí opunuí p uod o^dbjuoo ug BJjugnoug gs bi^bjj 'sgpigos sbiu\n-gpp^d bo^ gp oipnisg p SBiJBitJojnB SBjSopgpi sb^ BBpo^ ouioo bijbjj\n-uoo 'BjspsBj BiuouigSgq gp soub sop opBgijtuis UBq sojggdsB soqoniu\nug gnb ojugiuiB[sjB p opBjgdns ^ooijijugio bjsia gp ojund pQ\n•jopBiaoistq p bjbú o|nuijisg un sg\nugiquiB} 'oSoppos p B^Bd pijgiBiu osuginuí un guodns oisg ig\n•sguoigj A\nsb^ gp SBidoad sguopipuoo sb^ lod SBpBOi^dpinuí sguopBnjis gp\n-gdsosui isbo pspgiJBA Bun 'SBAiaogdsjgd A 8Btug[qoad gp ounsinbu o.ip\n-Bng un gjugtuBjsnf gggjjo odragij oj^sgnu gp BUBip^i pBpgpos vj\n' (lf) ttuoijBgjg gp ^g gouggsgAjgjjg4p '3}in| gp }Bjg ug 'g-iiej ^s gp utbxj.\nug 'gjugsgjd gjgpos b^ jns sibui 'sggsi|pisoo Bfgp sgppos suoijBn^is\njg sgjn^gna^s sgp jns oragiu tu 'gjgpos b^ gp gsBBd g| ans '\ngp ssd uou s^jojp sgs jg^jugguoo ba gfp4nb uiBjjgg ^uguigpág\nsnou u 'giqdoso^iqd B[ ^g sgjgijnoijjBd sg[Bpos sggugps sg^ jgqjosgj\nJiojnoA tu 'sguiSpo sgs gp sgisipijgdtuí suo^ugpjd xnB BjngyyiB4p\nsubs 'gyggys *aing^^ np gijioui gpuoogs By gp sgguBSSiBnuog gp\ngy suBp u^yd jgyuígjd gp go^yd gun jgdnooo BJAgp gjSoyoioos\nvrlii '^j^oyoigog By BJt^d ggsq HDXiAaa^) anb sguoigoipgad s^y 'pBpaioos\nBy gp uBdngo gs gnb SBuiydigsip SBy SBpoj b gsjgpug^xg B^po^\n* (9^) 3DOH3 otusyui yg ouiinjgj yB\ngsgip gy gnb optjugs oiydinB yg ug 'ouispijoisiq yg ug SBpinyoui UB^sg A\nooxjoisiq g^ugiquiB yg ugAiA BrjBjSoiJojsiyj By A BjSoyoioog By baijiuij\n-gp ug A 'sgyqBJOABj gjuguiyBiggdsg uos SBOijpjsiq sguoyoipuog BB^q\n•ouBiyBji ojugiiuBSugd ygp BdBjg BAgnu Bun BiounuB gnb 'ojugiiuiggjg gp\nsisyjg Bun b ugpuodsgjjog gnb soy uos gjuguiyBnjaB ugingsip gs gnb sbui\n\n�"]]]]]]]]],["collection",{"collectionId":"7"},["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"1"},["name","Dublin Core"],["description","The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/."],["elementContainer",["element",{"elementId":"50"},["name","Title"],["description","A name given to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"304"},["text","Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"39"},["name","Creator"],["description","An entity primarily responsible for making the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"305"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"45"},["name","Publisher"],["description","An entity responsible for making the resource available"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"306"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"40"},["name","Date"],["description","A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"307"},["text","1947-1989"]]]],["element",{"elementId":"47"},["name","Rights"],["description","Information about rights held in and over the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"308"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"44"},["name","Language"],["description","A language of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"309"},["text","Español"]]]],["element",{"elementId":"51"},["name","Type"],["description","The nature or genre of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"310"},["text","Publicación periódica"]]]],["element",{"elementId":"37"},["name","Contributor"],["description","An entity responsible for making contributions to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"903"},["text","Lic. Pablo Darriulat"]]]]]]]],["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"1"},["name","Dublin Core"],["description","The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/."],["elementContainer",["element",{"elementId":"50"},["name","Title"],["description","A name given to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2761"},["text","El problema metodológico en los actuales historiadores y sociólogos italianos"]]]],["element",{"elementId":"41"},["name","Description"],["description","An account of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2762"},["text","Trabajo presentado a la Sorbonne en abril de 1954 con el título, tal vez más expresivo, de la Méthode chez les historiens et les sociologues italiens après Croce, bajo el patrocinio del Prof. George Gurvitch."]]]],["element",{"elementId":"39"},["name","Creator"],["description","An entity primarily responsible for making the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2763"},["text","RAMA, Carlos M."]]]],["element",{"elementId":"48"},["name","Source"],["description","A related resource from which the described resource is derived"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2764"},["text","Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias /Universidad de la República. Montevideo : FHC, UR , Julio 1954, Nº 12 : p. 91-107"]]]],["element",{"elementId":"45"},["name","Publisher"],["description","An entity responsible for making the resource available"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2765"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"40"},["name","Date"],["description","A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2766"},["text","1954"]]]],["element",{"elementId":"47"},["name","Rights"],["description","Information about rights held in and over the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2767"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"44"},["name","Language"],["description","A language of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2768"},["text","Español"]]]],["element",{"elementId":"51"},["name","Type"],["description","The nature or genre of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2769"},["text","Publicación periódica"]]]]]]],["tagContainer",["tag",{"tagId":"183"},["name","BENEDETTO CROCE"]],["tag",{"tagId":"334"},["name","ITALIA"]],["tag",{"tagId":"335"},["name","SOCIOLOGIA"]]]]