["item",{"itemId":"209","public":"1","featured":"0","xmlns:xsi":"http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance","xsi:schemaLocation":"http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd","uri":"http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/items/show/209?output=omeka-json","accessDate":"2026-04-15T12:10:07+00:00"},["fileContainer",["file",{"fileId":"339"},["src","http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/files/original/521d86e1f598f76a1799d96f84608334.PDF"],["authentication","307820c2b8d570cab3fb05517a7d85ca"],["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"5"},["name","PDF Text"],["description"],["elementContainer",["element",{"elementId":"52"},["name","Text"],["description"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2253"},["text","— S6 —\n•BUBlunij UOÍ^ipíIBB ^^ Bp Biaort 'TpJBtlUif'J\n\nií oraainiBSUod ap foiio iis 'Bapaod fiuiib ns 'otosíanse ¡A 'ipjBdoag\nap uraaod oratjjn ja sa BmBpjj sg 'amauíjBapi a Bai^ojouoj;)\n•ajjE ns ap Bjmpoq ajuatpaqo sa otuaá ¡ap\nptA i -FainB^^ jÍ ojqixauui -Í3[ ns bi.il'iiijojsohjí ap oqnq aob ua\na^lanta ap ^nwa orasira [a na 'e^a ap ojtpluioa Á onpiaA 'asaaaodtni\na;aaantAisaj:djo8 Á j^gjatna ejnd sotJEsaoau so^uaiiaipaaajd so[ ap o ti\n-anp A ^ojdinais optiB^t^ap 'saiqisua;so soqoaij soi ap b{[b sera 'eptA b^\nJBmp jaacif aqes aiJB p oja^ '3i^b jo a^np anb oj Fjnp epiA E^j\n• • aiofin^) uop A sa]iiAja^ ¡ijjanBpJBOS [EJiaadsa on^^no ja\nouie 'entrioiQ ap joiitej jo Fjsa ou f^Í f^sj op fjjb sbiii :ajeaod ns uoa\napunij as ^jfi omoa fPía ns i 'miPIaoH ap hoze^ fj ¡FjjBOJFqF\nBJBd soob nata soj e ^e^o^ Fqeiisooan a ni) Biauauadxa ajdpjnra ap\nafanos Jad jap nppieodun bj orno a anj anb as j erajijo aqap aqiao^)\nap Bpp^ b^jbj bj aa osjpBJB^ jap sos^a sotHtijn boj uoa anáuijxa as\n3¡nB(j ^p BpiA b-j -oiniBap ns ap aued etnioj pepijBnosiad ns íapjA\nna ap bj sa Bjqo ns ap noisnpnoa bj íaAiAaiqos as gn oraaíi jg\n•sajqnioq\neoj sopoi tnBjaipua}ua oj naiq is 'rnte A ^oinstni oj iiaap uapand\nsoruaá soj sopoj^ •aqasziai^j Bqasnad 'ltBptA iin ou 'esaaajni ora añb oj\nBJqo ¡tu sg,, •pnjJtA BaoAjnba A Bjsannj na o 'uopijsaadns ua opBiiuoj\n-SQBJ] oeq Bsojpaui ^apa bj ^í sajara; ja anb bj b '•ofBqHij jap pBpq\n-EjBj ^sa 'upEU jaaFt; on aajnp un ap A otao jap ajqraoa ua aieqraoo\nopuFua Bisaq 'ajqBoiiBjm JopBfBqBj; ^a ajdtuais sa ajqraoq jg\n•jaSuy jaiü^tK ap\nBianj FaBiuoraap BpsjaAsap bj ouioa 'uBtujiq^ íl^j^^ ap EjjaaBZB^joq\nEaijrañBui fj jas apand anb A 'BJaqtj A auiipaj anb ofBqBai ns —^\"}p\nI B!H!a BI anbunn upptpjura BjapepjaA— unmoa ofBqBJt jf .taiiodo\njapod ap asa so osjaaxa sera ja 'bjija Bpuqojd ne ap oipora na oma^\nja aasod oí^ajpud nnSjB ts j^ 'Bjqo ns ají A umsitn ns ap ^epua3pta\nsej uoo A ofeqejj ns noa BpBaijiraap; Fisa oraa^ nn ap spp eg\n\njawap j3p uojf aj o\n\nouisiiuis^d pp setu^od\nOddVDS S07^V0\n\n�lie poesía. Todas sus otras obras conducen a ésta y al desolado pen\nsamiento que la informa. Y dicho su canto, Leopardi muere.\nEn la lamentable vía crucis del poeta por las ciudades de Italia\n—imagen del mundo reacio— IVápoles es la estación final y un refugio\nen cierto modo placentero.\nEl poderoso panorama de sol y de fuego cuadraba bien a su\nagonía titánica, y su muerte, a los pies casi del volcán, adquiere la\nsignificación de un símbolo prodigioso. El Prometeo jorobado de Reeanalí ha hallado, al fin, su Cáucaso; y allí, sobre el plano mayeslático\nde aquella realidad colosal, perdido para los hombres, como un Epimentdes. un Edipo, o itn Moisés... el daimon es devuelto al fuego\ny a los demás elementos, vencido y humillado, al parecer, por la\n\"arcana malvagitá\".\nSi la vida de Leopardi, en el aspecto sustancial del padecer decondición. —-y tan oportuna, también— trae el recuerdo del Prometeo\nesquileo. Y no es metáfora, en el caso presente, el que el hombre de\ncarne y hueso rivalice con el símbolo poético^ o lo es, pero con el\nmismo irónico y parado jal sentido de un heroico ^iordano Rruno\ncontrastando un grande Farinata. Dignidad y sentido prometemos hay\nen la vida y la obra de Leopardi, como en Lucrecio. Heroicidad y\nfilantropía; rebeldía y pasión redentora, y, en la raíz, la pregunta por\nel hombre y por el \"mundo, por el destino y por la marcha de las\ncosasr Zeus o teiforme Mona para el litan esquileo; ^arcana malvagi\ntá\", naturaleza, \"brutlo poter\". para el Prometeo jorobado de Reeanati,\nühv un proií-LcniH de Ja redención, esto es, la situación cu que\nel hombre existe es, por naturaleza, y contra naturaleza, injusta c\nilegal. Eslá el hombre, criatura descentrada y fuera de ambiente, como\nun contrabando en la creación. Pero es problema también que el\nSu existir es un vaivén infruetuoso en el seno de una dualidad,\nlo cosmológico; en lo ético, un modo de ser suporlicial v un modo\nprofundo de ser; hay un hombre vano y menospreciable, se aduce,\nfrente ai real, exacto y eredíblc. Es un mundo inrsluble. en alternativa,\n\ngeni lo, aunque tamil leu poderosamente atraído por su centro.\nUna irrefutable^ draeilificarión, que engendra y justifica la burla\ndel escéptieo, planea entonces, a la mirada sin amor v sin eompren-\n\nque una humanidad estéril infecta y afea el espacio.\nPero una pertinaz sabiduría no deja de recordárnoslo: sólo el\ndolor ordena ese caos de liviandades. Sólo por el dolor despierta el\nhombre al problema de su redención, o, lo que es lo mismo, a su re\nbeldía lúcida. Para ser serio, necesita un abismo.\n— 96 —\n\n�•BAistoap X pmj nopBinoxynoo Bsa ap otnomrjsa} ¡a ea ítEorEíajj Bg?i\nbhh ap ye;iLiq aauuap ya X Eioiaiuisap Ejqo hb ap pmra^Btn b[ Eiaoade\n'SBppj an^ na seppjBdsa 'sBBOJoyop X saiisnyi 'buo^giij efatA ap semiu\nBEI U3 i -BpEiBodB ji[b Bianaiod prajaym By 'ojninra e oinuira 'oaiu\n-oÜb X osojautaj 'ibb B^uainTjadxa X soasEd sajozue ua sajopapajp Bns\nltB4i^BApin BiieajE,, B[ ap oaaiad ouoji oaapapjaA 'BUBinom bj oo iijej]\nnB a;uaoiBLJBip Bpnus B^aod [g aBtnB([ X eauati^^ aoniiuadaj X BopiÜ\n-nui sopaos noa apnodaaa -—tied[oa ^a— BZO[BjniEn ej ísejqE^Bd sns X\nsoiij^ sus aaot^ojd aiqnioq p :a[qujai bbto afBnSca| tib b B^a^ ipjBcl\n•*^n. aP lpoi\nOiíopip p 'sapdB^j ap bbjp soraiqn sosa ug\n\"BaisijEjaní BuodB pinaroBpnnj B[ a ranea j as anfa na\n*aaB X so3o[ 'a^api ap jud pp b^ 'oSaiq X íopfi[ un aod 'ojqmoq pp\nBjopBzip;o; nopBjapieuoa bj :Bap4¡dBa BauoiaaaJip na 'epnnaaj eraio^\nua 'BpBinaiio o parid X noiauaiu BJisanu opuBTmqoaj anüit 'uitqBJid\n-sni B[ saauo4ua aiü) soai|Bjra X BOBOiSipj soigaiulne uo[ ap no^JBui p\n'anL op^nas jopEjqnmpap X O4piao un ap bbui Bjjopna '34JB jap oi9\n-r^saad^ap a4uain^tBuoa ra nu^ X ^Bisauuui bj ap Batfa404ST^B-oarao4BTd\npEptuuaSu;,, c[ 'BunSp Bpnp uig -aquatUBaiira oipaurjoiui ns jod\no '34JB p u^ X opqniís p uj .ivjqninpu apand ojos oprauopaj4na o\nopirajop aj(pnoi^ p anb BAi4BOTjiu!n TS uorana^ur a pBprraiyqns ^EzapuBX^\nbj spo4 UBjqoaaj Bpp e[ X p^pipaA ey 'oiaatdíiap aaqumq ya bjbj\n[Bniac X 04nyosqB oraE[aa.i X Bianajanoa\nEqaag pspipu ey aiUB aaauanbadraa aa oyoqrats p taauoiu\n\noyog\n\n•noa BB9Oi_iB3Ína eey ra 'BnaqejBd saaBaiyaní sny on X ^Brauona4 BnpiBB X\npepjaA aag uaaapb uatq ya X BiaT4Bnr ^y uainb na ajqraoq yap noiSBd\ney X 'ajjns anb aaqraoq pp puaATim pmyiaB bj ea anb 'Bayaqamojd\npn4i43E B[ aSana ib ^ o|jianpa^ ajainJ) ouiisap ya anb b BpBU Esa ap 1141114\nub b naiqiUB4 ajquioq outoa Buaídsap 'ao|op \\n Bjjatdsap anb yg\n-BBBoa bb| ajina\noiBuiinouB nB ap opyiuaB ya aa y^na X 'aajBaydraa anb ana 14 anb na\nap a4naraBnoa sa naiaa^ ^jBdrax pirnTU^uTiii X o^nBj ap bjii4Bitia 'ajnraou\nP *BPI* EI aP PPaH3 n P A lBIU I3P 9Pp^W 'joyop ya nog\n•pBpiuuojuoa Ey ap\nX pepiAiBBd By ap annpaj bou BB^auBUi sepoi ap ¡Jas jaqap o.iisanu\nanodo.rd X BiaaXojd o ja^ oji^ann ajqna^ap í jayBA BoraBTjaqap anb\noy o aoinayBA anb oy Biaunnap ¡Bisid bhii X napjo nnn aa joyop yg\nas pBpiyniiourai ny anb uoa 'a4janra ap odi4 ouap ap o 'pupipiiouiui\nap uop^ana aun sa ^ouoq ya ^ -jouoq ap noi4Bana Enn sa Epp Bg\n•pepiyElJoraiu ey ap íoab^ b bob bX 'ip^^doag ocubiiu\nya na oraoa ^ono^. OA40 uoa ^X ^oíaa^ang na oraoa a^^anra bj ap BaABA4 B\nB3B bX 'noyanapaj By ^od B4nn3aad ey sa opnnuí ya Jod BinnSajd By X\n'opmun ya ^od B]nn3ajd By sainByd as ^tayns je aaqraoq ya a^draaig\n\n�En el comienzo del poema, nna imagen clara y sencilla, la más\níntimamente vivida por el poeta, adquiere, en forma espontánea y\ncida y olorosa, que eleva su aroma hasta los cielos, y alegra la \"árida\nespalda del formidable monte\", es, aunque el poeta no lo haya, quizá,\npensado expresamente asi, el nombre con su alma inútil, dando su\namor y su belleza, en el seno de la naturaleza, no enterada ni exo\nrable, sobre la muerte.\nLeopardi ha sabido bailar en forma genial esos símbolos sencillos\ny directos, en las situaciones más corrientes: no usa el símbolo a la\nmanera de Vigny, más preponderante, abstracto e idealizador; su arle,\nbien, en asir una representación concreta de la que ohjetrv uniente se\ndesprende un sentido simbólico, con tanta más amplitud y potencia\ncuanto más indiferente parece ser el poeta a ello.\nEl paisaje de Ñapóles le evoca el recuerdo de la desolada campiña\nromana, en que también florece la retama, \"amante/ de tristes sitios\nque ba olvidado el mundo/ y de afligentes suertes compañera\".\nSe adivina en esta evocación la angustia mortal que lo dominó\ncuando, luego de ea primera evasión de Recanati, pudo al fin visitar\nla Roma de sus sueños y de sus lecturas: la realidad presente lo de\nrribó, y buho de volver, más enfermo que nunca, de esa primera,\nvenial,\"dádiva de su libertad, a su cubil provinciano.\nEs evidente que la congoja del precito no hubiera sido menor, ni\ndistinta, aunque hubiera tenido ante sus ojos, rediviva, su Roma de\nCatón, su Roma de Rruto: la prisión no es Recanati, es el mundo;\nla prisión está en la vida misma, en la disparidad Hombre-Mundo.\nEntonces lo descubre.\n—Aqu i en la á ridu e spalda\nVestí!.'ío\"e\\term ninté\nque n ingunu olLru fio•r ni árbol alegran,\ntrio eii tonno esparces\nr^nlen\nla en Ioe? desu o Y te ha .„.,\nii e\nque eiivuehe lit ciudad\nseñora en otro tiemp o de los hombres.\ny del perdido .\ncon su inf u 1Lo y grave aspecto\nfe v r\nifrecer' al <\nAhora\nde tn tes sitios qne Vi ol<ndudo el mundo.\nde iifhgcnte suert.:B co mpane ra (li\ndo dt las ru mas, que tan!.^ ha Btr^ ido de\nla meditar\nll MIC lo pu. ti eos, i\nu ba tenido efiicacia t an honda,\ny duradei\niahda d, comí\n^arac\nante\ne tsts qmb vemo desple¡\n\n(1) 'fcn Retama1. Traducción de Cuu-os Sesera. Edfel\n\n�— 66 —\nX oni.iii..s sa oisg -sbsoo sbj sepo^ ap p^piaiipsa B[ ap |a lojuaimBs\n-uad onistuí un amaino] qm-iBAui ii.ioAO.id sbuiiu sb| ap oíandiu; [g\n-SEiauajaup jí sbziii? famas ap oiui^iaaiioa tioauia A ofnriaj\nun na 'aj.pnojí |a no ropo] ap pup^n^^ ej ñaiqui*, oaip! as 'pnpis\n-joatp Esa ap a pBpip-jupI usa ap boab-h 11 anlt oiJfn[iLU •oS.iBqma uis\n>sg -saiBiJOicm etqnapjBd siq ap b| anl, .gqtumipB sbiii pnipiijiíi fiíin\najuaiufr-iapRpjaA anL SRzj.tn] ssaiun -sonpiAipm Jp oipaiiuaiiii jod un\n-Oiaaajjad as A it^oj.n^ap os 'aaaja [inpiui;[iini| bj 'bijO)sh[ b¡ ap o^jü[\no¡ y '^\"i ^[ ap ^I ™l> ^HWiüíi^ fiPm saaaA ¡iui sa ^iuuídsa o[ ap\npuprpqLMíauadiui b^^ -oraBA jucpjnlt vdn^o anh jFiínT [a onb Á -opoiu\n•Aann sa -opimos ouap un ua -ajipuo.| cpDJ -ajr[iuoM ja op.s • -n[B\n^d X '[Buau^d opom ojj^oiul Bou^pl osa o|^ aJi|os anL ojirp sa\n•pjd |O 'somaiinpamo.il! so^ 'sa[imi;uB soj 'siMpai.l sv.\\ -sa.piu sbj \"sojj\n^or 'saioi-iJc soi nos lopiaouoa A oI.ija .i|iiaiiiBuja|a'Oí sa orín iijina b\nejsojd son opmini (a auh o¡ A Bqinsaad a¡ opunui [a anL O[ oporu ns\ni; janodinoaoj oiih btjbi| 011 |.> aní -isoa upo] b [iFpijBin^^i.io ruanb\n-ad [ ap oipnjd pp opnjaq^ 'oibur^ ap .ioiob p, isb ji.wp opu(I\n[a anL aqitB jopua^a ojapnpjaA (a -SBajBi upiiBJ^i sb[ r^ed pvp!|tqiB\n•uasni ap X cpiínjoiuír ap utiiiis bj piipiiBuiíípo ap iiopiia4.utl n^\n-as omomiíAom ja ajdiuais üJi|jrd zaisni.iA jiaj.iui cXn.i opsap 'ojjaid\n-sap a.U[Luoi| jaiuud |ap upiurui b¡ jod -opjBAa^iTu; a eaiuti zbj ns uj\nopB[inasap aju3iin;a.uaj X 'sbjjbÜ Aod opuduj omoa 'opiizijiAoimn anj\nopuura ja 'BomaiuBpnnj X sozjanjsa sojjoio ap pU|ii.jBiiai b¡ bab(|\n•Fisaod usi-á B| anli\nopjíadaí X ofap sbiu 'oiquica 110 'sa upw -s.ipBpqtmiííuo sBsouisüd na\n-adaí [qniaiMA m^ jod sopilfaj. unas anL pi 'soajiajo^d X sopBJidsui\n•SBiaod sapuBJÜ sbui soT ap OAijBAiad sa anL o|pg -Bisaod b, ap sbki\nmura JEJÍn[ uia -aiprní ap sa o[ ou aiduod [oiau|sa AaqBq ns ap sa\nou aiih ^iuaj un AC([Ojjnsap pjaqap iaod [a usb.i aisa ua iianjiURj^\n•E3OJ buii n BpEiB Bfin^B un ap BpB.iadsasap BZJanj iq noa !Ub aap[B\n'sojnaujA sopuoq sbui boj .md sEjp b BpRuapnaiia -i;ui;uinq ^piA B[ anfa\nX ^biuoSb ainojmoa^ X EpEui^qo ap 'ojsiiBq^a aubraiB 'opus^d un ap\n(iioniaj B[ 11a.) EzuBjadsa 34ua.aBuaj aadinais B| ap iupn| ^aiaaimí ap X\nupiA ap SBiusim suiia o a ajsp j4uoa oai^BEUB.ip 'ojup^ ^oii a -sniíiaud soi\nua aiufilTdpd X baia üuoisiq puais uuSis sbuliu süsa anl) ouiisaaau\nB3 !BB3MOinq snumj siq ap Biauasa^d baoui B| monq ou anb sa ^\n'' ' !PÍA !' o;í\"V,. ^aoii B[\nap opis jambimia ua 'r fu dina o Bad[o,i sb| oíd [a anb odiuan [ü 'oais\n-asqo odiiomad X uoíhiBABd omoa 'aadmais b.oosb sBI omauuBsuad la\n•Biuaiap aaisn^ sbui b| úsb tqjiaap Jod 'sa Btuo^ onb'.iod íbibb([ osa\nX 'ttBu^Biu pBpnra r¡,, 'Binoy b opB^qiuou eq Bjjod ^g sofo so^sanu\n\n�elemental, aunque hay que saberlo; y no sólo saberlo: hay que te\nnerlo presente siempre. La diferencia entre el hombre dormido y el\nhombre despierto -—única clasificación que admitiríamos-— no está\ntanto en las cosas que uno sabe y que el otro ignora, sino en la acti\ntud frente a lo que ambos pueden saber muy bien: mientras uno lo\nolvida constantemente, el otro lo repite, lo remueve y lo registra cons\ntantemente.\nDel pensamiento de la caducidad de las cosas, como del de la\ndesproporción entre el hombre y el cosmos, lo habitual en la poesía\nes el tránsito al pensamiento de los valores eternos, y, por ende, a la\nactitud mística, de conformidad superable en la esperanza.\nLeopardi no incurre en ello. Ya hemos visto cómo Lcopardi, por\ntí deb^lad extrema v minuciosa a la condición li liman a •—oue es el mas\nalto valor que su pensamiento registra en la existencia, y en el que\ngran transferencia Hombre-Dios; permanece, \"hombre entre los hom\nbres\", en la etapa de alerta y de registro, o, como hoy se diría, en la\netapa fenomenológíca, indagadora, de la investigación y de la expeEl dolor le otorga el privilegio de una renovación constante del\nproblema, y, por su insistencia sobrehumana, el problema mismo,\ndominador y flagrante, será la solución que se patentice en su poesía;\nla solución está en la férrea atracción e inexhausta virtualidad y sufi\nciencia de lo problemático mismo, secreto éste del conocimiento poé\ntico, o fórmula huraña y difícil del saber que, ya cu insuperable ins\ntancia, cede a lo poético por donde lo humano se acucia sin condiLa solución del hombre es ser problema, o es en estar constitu\nyéndose siempre, por vigilancia de su voluntad, como problema; por\nque, en el fondo, el hombre, puesto en la existencia, es para sí cosa\nresuelta o llega a serlo por sí, pero lo demás, que lo problemaliza y\nble, es lo que debe solucionarse y ordenarse ahora.\nHalla, en cambio, Leopardi, manera de agregar a la actitud de\ntodos una nota personal al descubrir tras aquellos esparcidos vesti\ngios de vencidos esplendores, el esguince de la \"arcana malvagita\".\n¿Quién duda de nuestra con ilición ? ¿Quien quisiera pensar que\nel hombre lia nacido sobre un lecho de rosas? Venga aquí. Ni extensa\nar^umentación, ni iógico pormenor, son necesarios; el simple gesto,\nahí, eso, basta.>\nEsas ruinas son lección evidente, y un trágico espejo en el que,\nal par que el hombre —criatura llena de sentido, y creador de cosas\nllenas de sentido, que apelan al sentido— se mira integralmente en au\norfandad y en su condición miserable, ve también a la potencia que\nlo manipula, superándolo ostentosamente en bus \"progresivas suertes\",\nno se sabe tras qué sentido, o con que total sin sentido.\nEl pathos de la naturaleza llega en La Retama a su clima más\nintenso. Allí era la indiferencia; aquí es, además, la crueldad.\n^ 100 —\n\n�— roí —\n-Buuad ouajua oaiim p ua A 'J¡ \"fap as on ib ba on anb 'aporaui a\npuiSjBin pBpi[B,^ ua 'o inorares no d us ap A pujim[oA ne ap uopiuado\naod 'opi^JSAuoa 'e3nj ssa f ainajj Risa aaqiuoq [a 'B[ja na op^ajEquia\nim attb sauoiacja^joa Á sanoiaunj ap ofnjj un ap Fipaq\noiatsuRj} tíun sa RptA RJisanu í ruipisuBJi ap nos soiuauíom\nsol BOP1 '^^P^FP11! \"P!11 \"I n3 'POIU oiUBiin [ag -^aiqejnp opeisa\nun F^nai ^Btia p ua o¡;s un Baunu Rj^Sa^ iu 'auai^p as Eaunn fubui\n•nq pupaiaoa F[ anbiod 'ipjRdoaq oaip 'npiaisiiB-n ap uos snüoda sbi\nsBpo t \"Ibi o moa oiuu oiuauíBATiBif jua o^ací ^anjOTa ua omiTii un ap\no 'oijosiq; opKsnd un ap uaÜBini o|os 'aiuasa^d opoj ap pepiae^ín^ A\n'jBiaajdB apaud ouuumq oiafns p 'oiuaiuiEsuad p ^od op^fiji\n•BpiA Risa ua\noSaisos A pBppnaj ap sapnpuiprn sosh^ bo[ op aesad b ajdmais sa o^ A\n-uoa bi opas apand omoa cpm ubi sa atili 'jiaap so 'joad ei ajdraaw\na-iqruoi[ p anb^od 'joad b^ aidmaia sa data as anb ua nooda n^\n\n}P\n\n�nente y sustancial para los juicios y las valoraciones. Todas las cosas\npasan si el hombro permanece, porque el hombre sabe soltar y retener.\nY la situación del hombre para lo hondo y definitivo de sus esines se escuchan en el siglo XI\\ progresista \\ técnico, que se eseuMir¡\nligio\nque el c mino trdz do\nabandonaste y h n atrás volviendo,\nlu deserción api lides\ny la llamas progre o\nTas pequencics los ingenios todos,\nvan adul ndo en lanto\nharén de ti No vo\ncon tal vergüenza bajaré a la tierra,\n<\ny bien f cil me futra,\ndesatinando adrede cual los otros\neanlandote al oído ha.erme acepto .)\nPero en ramblo el dtprecio que yo guardo\npara ti dentro el pecho\n\noprime a aquel que al siglo propio increpa.\nDe este mal que contigo\n\nLibertad vas sonando\n\nsiervo a un tiempo\n\nsolo por quien surgimos\nde la barbarie en porte y por quien sólo\ncivilid d tenemos que a lo prospero\nguia las co as publiras\nLa verdad te displace\nde nue Iro sino v el mezquino puesto\nque natura nos dio \\ I e pal das\nruinmente las volví te asi a la lumbre\nque la evidencia v fugitivo llamas\na quien la busra vil\ny magn mmo a aquel\nque mofándose astuto o oloiado\na los astros levanta el mortal grado\nEs el glo en efecto el que lia de mirarse en aquel espejo trá\ngico y recibir la lección perentoria de las ruinas; es decir, todo lo\nfluctuante, onatnbulo e inauttntico que huye por vacío interior, con\nlas cosas humana hacia la superficie y la malvende por pompas y\nPero el prohlema es comple o, porque en la época que quiere\ncomenzar en tiempo de Teopardi el faratter ilusorio o ficticio no es\nprecisamente lo qm predomina o miJuye, sino, por el contrario, un\nsentido de la realizaciones po ítivas y practicas, en cuyo nombre se\natacan la falsedad y limitaciones de la épocas anteriores.\n— 102 —\n\n�ajqmoq jop bj onb 'spuBlsna ua 'odij oras ira pp '^ooda b[ X ojqinoq p\nauna upiaioso bj ojqEjiAoin ao 'Bionoiiraa bj opora asa ap BpBojuiijg\n•(b^uoj\nbt on onb opon n^ tío uo uotOBaijinsis bohío bj joa O ^souoiobotjtuÍ) i a op\nopunul oti oo ojqiuoq pp baiieoijiu^is uotoiujijiuoo bj oiuoniBjsnr job\napood Ojqiooq pp uoioboijioÜis-ui ej ¡te opaop ojquioq jo opuB.iijmJíis\njjnSoa op opoiu un ao onli) ajqnioq pp aopnoijiuüis-in o 'uoioeoijiu\n-Ste ej o^uoaojtpoi so 'uoínjiisuoo souoiobotjiuííis sBjjonbfl oob ojujha\noqio p bjbiI *is o 'ojqmoij pp ooideoijiu^tb b[ bjbi! jEjinj mi ^ínq\nujodo cnn op üanapEoijiiiiiis op otjos ti\\ uo is joa op 'eond 'bjbji og\n•oppaod oopcoijioSie apoi op opipowA Á Bpipom\n'Bjouojopj uo ouoFauoo ^>a jÍ lo[qisod oppBorjro^iB Bpoi op oinsira\noi;noo p uo Btpeso ns iod Boiqn os Euod A oiuots onb ojqtuóq ^^\n•jo^roo^tud oooj opBpAOjji o opBJOoÜi na n ^iuoii^^^ opBp\n-noBOBiutnb A onofoj bbui na opsop une LotuonnBsuod opo| op opi^JjsB^\nA opmoiuoo opHA p ajdmoia A 'ojuoipoqo oujoioj p 'pBpiaooan bsoj\nna A jijóos na jo.d opioijop ajqtooq p no 'sopijijana 'l aouopoEjj\n-aqB op oponin ou oo 'jooaJEdttaop Bia^q 'osjitunsqna j oaj'OA[oaip op\n-ond BQBiutiq uoprpooo b^ 'csooíd ojuoiobjooi onb o-tqtuoq p oo ig\n•osjOAiun p ao onb oioonuEBoad un op —ojqBdpia\nBjaBif A—' ojqBsnodsoJ ojjuoo ouioa oj^na oa A o ala ob onb ojuoiobuoo\n-ojnB BjniBt.io B^ ¡BOBinnq oopipuoo bj :oao[I bou onb b ojond p Boa\nEjombpno ^BimouoinB op A pBpm^ip ap so onbaod 'ojdoioia oopüApa\nop A uoiooopoj op so anb lajuopteip X oipoin otnniBo on 'sajno-on\nA sojoa ap BoojJBq uoisnjojd B[ na BpBzqt.iaiBO 'upiSipj bj A 'notaito\nna A uoStjo na bibta ap jopood bisbij asjBijojjjadiq o asjoooqjaqosoo\nopond onb 'biouoio b^ 'Bjudaip uo sojiioijjoo sBquiB ojiuo Xbjj\n•aaiqijoojjod X BO|qEJüdne aoo\n-oiBnjr sBjuBj bejjo ouioo jOpooojjaj uBjaqop —Etn^op ap X tioixJTpj op\nodi) opoi— Bui^op p X npi^íipj bj oaiqoíBi 'bjjo ojub :Bp¡[ps bboi X\napjTiunq beoi zoa bj b ea ip^^doaq ap pnpjaA bj ¡oaa ea on ojoj\n•^ooijnnjjB,, soojojoj sojqTaodmt\no 'ajdinaia BjBd SBpBiooniBiiJj 'fapBpmno^ot sBoip^oje opuBnoa coiq o\n'oiuouiop jap BZBuauíB X npioEooAa bj ooj bX 'oaoj^nod jap X biouoio\n^i ap ojiqínB p uo onao ouquioa uoo uoduinjJi ^Einiíop jap X aonoi^\n-|joj a[ op opuamiA 'onb aojpnbR aopoj uoo 'oiuouo,m X ajqij ubj\nojduiois 'ipjBdoo'j jippoioo Bijoooied 'jsioijjodna uoiubxo un o^\n•BoGtpuoui uopnpa\naootBOA oj anboOB 'ofojdmoo X [toijjp Xnm íjpijip so Btnojqojd jg\n¿biou bj op X oojop jap Eiood |a o 'saonj sej op oj^is jo 'osjejun^ojd\noqBO ^upzGj auajj uom^? ipjBdoog op oraaimjaod jo 'ajqisuojduioaoi\no \"oouBoiBjp ubi eos aub jqs OQ •sooBiutiq asmojip aoj ap 'BíBtjduita\njod ftopFmoaoaop X osjbj ojnonOBO]UBjd jo 'ooisutitjdo ooiSoj ib ojunf\n'BooAOjd osa X 'BzajBJiuEU bj op X ojqiuoq jap pBpqBjBj en^ijoB bj b\njoouoa aaojed osaj^oJd jg •pop^^a / op ujqiuou uo 'oooj X oiqjaqos ap\nBsnoB 'aouopiaod bbj ajoaoiBnpJB opuEoojisBjj '¡p^^doog 'pBpaoA bj ap\nOJqmoo no upianji bj BtoirejOBf bj bjsbij Bitjitqiuoo anb oj^t8 un y\n\n�y el mundo: en una se rebela lo individual contra lo colectivo; en la\nolra lo personal contra lo cósmico universal, y es también escisión y\nrebeldía del hombre consi^o mismo.\nEl hombre, que ha adherido por fatalidad de su ser nacido y\ndad, el mundo y el destino, de pronLo encuentra, por debajo de todas\nesas seductoras y expeditivas construcciones, su vida en irredimible\nsoledad c insatisfacción y se descubre como víctima de una felonía,\nexplotado y aprovechado, en no consentidos planes y proyectos, con\nsu autenticidad aplazada, en rebeldía categórica, y sin significado.\nY por primera vez, en forma radical, en busca de un significado cabal\nque no se base en sustituciones ui fáciles transferencias.\nen la justificación o congruencia de la crítica, casi siempre acertada,\npor lo demás, en la voluntad con que ese hombre intenta reasumir\nsu destino, desvirtuado por las soluciones y sentencias de la colecti\nvidad.\nEl apostrofe al siglo contiene la expresión de un desencuenlro\nentre el hombre y el tiempo, entre progreso individual y progreso\ncolectivo. El hombre no puede renunciar a la consagración de la\nindividualidad, al-\"aé lo qué eres\" o como quiera llamársele, a su\npeculiar destino y a las exigencias de su realización personal, en ar.as\nde las conquistas progresivas de las generaciones, porque ello equi\nvaldría a BusLituir la realidad concreta del hombre por la de una\nabstracción parásita —incapaz de resistir el cotejo con lo individual\ny que sólo existe y opera eu tanto duerme inconscio el hombre- un fantasma sin tiempo posible.\nTras esc ideal, aparentemente noble y generoso, no es raro encon\ntrar una gran cobardía y un miedo fundamental: es el de rehuir la\nresponsabilidad de aquella consagración individual por el temor pre\n^oncebido a su fracaso, o a su imposibilidad, o a loa esfuerzos y sa\ncrificios inauditos que su realización exige.\nPero ningún ideal colectivo, ni siquiera el gran ideal de una hu\nmanidad mejor futura, puede edificarse con nulidades individuales,\nO con individuos previamente anulados y destituidos de bus exigenLa solución inesperada y paradójica de una imposible transfetencia de lo individual en lo colectivo, con que responde Lcopardi\nal prodigioso albor de su época, sólo se comprende desde la excepcio\nnal suerte del hombre, ligada siempre a la configuración de un des\ntino individual por inembargables exigencias, y que, en lo que a él\nrespecta, poco o nada espera de la civilización en sentido cuantitativo,\nantes bien, ésta se le aparece aquejada de una provisoriedad tanto\nEl Hombre es, cu su fatalidad más profunda, una criatura a la\nque el pensar apenas nutre y convierte; de ahí la novadora rudeza del\nlenguaje individual. Sólo es claro el lenguaje de las actitudes abs-\n\n— 104 —\n\n�^ sot —\n'opranj opoj ajue asjaaajUBiii opipod bíbij 'Eja oj anb na jbjoj op^aS ^^\nna ^ '0a^ onioa ouijarna TpjBcioarí anb oiTBjjxa or ajnamBjsnr s^\n'pippnninti\nap uozbj na auri-ij>sa or namb E.ijuoa ajdmais a Ara tía a^ 'Brauau\n-Edfi na oai^oj ojaBxa ubi 'omaran^ae ajsg -pBpanuajua B[ ap uoznj\nBf b opuBjade oqaaq pip^'BJopeiBidBap A j^bj 'nppnaqdxa J OAanu ap\n-noa aod 'ojja ap a ^a ap uaqpaj A 'eotiBinnq soaanj sus ap pmmajd\nBJ uo BlJaje A Bpranj 'BptA Bun ap opijuaes [a uoa UBnoijB as to^an[\nsosbíI sa^B^^BABaixa n o^oa 'prps aiaiuaaxa bT A 'pepi^aanaá A\nonpiAipui OJiua BAiiuiiÁsip esuat c¡ onbaod 'opeanea^ SBin oipasF\nA 'BsopppTita npiaünna^nB cnn aSixa bou ajuasaad osea ja oaaj\n•BpHjrxa A BijHMontHaap vaBd B[ia aa|o^ aa^a aaainb pBpiuBinni^ bj ap\noiaipaaaA ¡^ üzapniüS ni uoiapaijiisiif nía oiuaiuiiiuasaj na A 'rtpuj\n-¡I pepajo^ naniuomap ua 'HBonj;siioni A a[qi^i[aiutui as^enJOi aaa^tid\nBnnminj ^njeijo B[ anb na OATBiaap A oaijjja ojuml un a^sa s^\n•Bso.m^u\nBopaB^d [B^uanrnjiBu; BiaBütja 'oinpsip o ojjb bbiu oiaiaae oj]o anb\nBijodnri 011 ap naiíJciLi tb ^jaiia] B(iap o ^B^nai on anb ^pnpjaA ap o oí^\najqrüíA ^^m sajaiu; iib b oitiajj ajq¡[ Bpanb ajqmoi¡ ja A 'sBninb^ara\naíuanqBn^fi o sapnnjü aiuauíjnn^í scpeuiclip jas napand sop sbj '[boj A\nBiajiuo;> joTjaHti noiaBaijiii>ftB Epoi Bpiaa.iüdBsap íoin^i oayiajodrn na\nBpEJiidnjB o 'rsiiaiajd prpjaA o|ps jas ejajpnd uaiq bjjo b^ uj 'Bia^a\n•Tja noa o ja (I osoubSu^ BjHipisaj ean na anb oj anbiod 'bjjo bj anb\nna¡({ BFni BJnjsod fijsa jbzijo[ba Ejoipnd anb onn^[B oidpuijd 'BJanj\nisb w 'Bwi^q ov ¿osa ind anb mai BpB^? ¿Bi.iasira ñs ua opinrsap\nopiBfap A opiüfodsop BJBd oajis ojos anb 'znj B[ ap EpiAajjB biujoj\nbjjo Bjsa .ibzt|Baij bso 'ajqmoq jb BzrnbjBjaf A BaijiituBni anb '^saanj,,\nap o[^¡b un no-^? ¿sBjqaitnj an^? ¿Bjea sa ziq an^)? ¿onio^?\n•itznj bj b SBjqannj sbj nojaucjajd\nsajqinoq eoj xn ^^oiaBijaqxa o aipojdaj un 'npnainudaí Bnn oinoa\njjjb sBjsand 'Braaod pip ajulBaB oiuoa ubjiiStj anb sujqBpd bbj Bsopiaj\n•snu a Baijajojd BUBjjxa uoiaBaintiiíis uun ubjiiod 'BjnjjB Bjsa ~v~\n•pBjuaA bj sp Binapjojd ja A •\n'^ajuajod 'otnisiapip^ 'ojuaiinirsuad jap osn nanq [ap ¡o^aJ oiuajniBS\n-uad jap einajqoid ja 'opnoj [a u^ 'e^ SBnapnoa A sajouoq 'cduiod\nBpBianBisunajia noa 'oÜotj opua.ínqijjsip 'ptipjaA B[ b npjEdsa sbj j3a\n-joa ap 'utj ua ' ^ajqnioq jap opBjS [Bjjoru ]3 'osojapod A opnnaaj\noniínb ns ap opjpuRans 'amapnidnif a BpBJinaasap boijoj ua 'jaaajjBna\nap 'BaijuaiitBui pBijaqij ap souilubj soauojja jod ot.ibziibi te 'oíjbz\n-[ABjasa ap íajqiunpBsod BntíiqniE ns ua BAinbsa bj os o 'nnjjtAsap o\nfiuotaiBJi 'BuopunqB as Hijojaa.i ajqBuBjjua B.ína '..ojuannnsuad^ jap\nsBsuadxa b opB.ii^oi 'zeibj osaj^ojd ap 'ounifps sisBiua uOa 'BsnaB oq\n\"M¿oaoj A oiqjaqos,. ojis ns b ipjBdoaq 'Bnnis ua 'Bsnae anb ^q?\n•ajadns\nA auapsap oj ^JEjnaijJEd^^ ajqmoq ja anb onBjjxa ea ou 'ojuej jod ÍA\n'jBjnaijJBd na auBin ajqnioij nrtóu¡u b asa ojad 'eajBjaua3 A sbjobjj\n\n�rebelde y solo; que haya podido, no por, sino a pesar de su enferme\ndad incurrir en rebeldía y disentimiento, y mantenerse incambiado,\nporque, lo psicológicamente patente es que lo ordinario en el entermo\n—cuando como en este caso se llega además a la desventura física\ny al dolor puro y simple— es que caiga en la comunidad de las ilu\nsiones^ la mera razón de la enfermedad conduce más a esto que a lo\notro, a no ser que interfiera un destello de verdad y de sumo bien\nque puede darse en lo uno y en lo otro nó.\nHay un doble o triple heroísmo que nos obliga a pensar en la\ncantidad de salud que es necesaria para producir, mantener y cultivar\ntales enfermedades; y a tener que admitir que una poesía y una fi\nlosofía como la de Leopardi, esto es, una actitud vital como la suya,\nsólo por el concepto de una vida heroica se explican pleñaría y ex\nhaustivamente. Sólo una fuerza de superior linaje se obstina en fide\nlidades tales en el seno de tales condiciones.\nEn su vivir, Leopardi se plantea constantemente, se plantea y re\nplantea con tenacidad diamantina, su congrua irremisible polaridad\nentre esas tinieblas y esa luz; entre un tipo y otro de vida: categorías\neternas del pensar y del anhelar humanos están aquí, asimismo, no\nmenos eficaces y militantes, aunque insospechadas.\nEl heroísmo de la verdad ea la dimensión fundamental del alma\nnoble, y la definición específica de lo humano, porque el vivir hu\nmano solo puede ordenarse v planearse auténticamente como tal en\nfunción de una identificación final y categórica, y es esa exigencia\nde identificación final y categórica la que no solamente da lo humano\ndel ente que llamamos hombre, sino ese otro ente que llamamos\nLa obra de Leopardi, más que pensada, destilada —su \"enferme\ndad\" lo convirtió en alambique, y sus poemas e ideas fueron \"cris\ntales\" tan pacientes e implacables como los de la naturaleza...—\nresponde a eso; y La Retama nos da, en la forma escueta y descar\nnada de este peculiarísimo estilo vital y poético, una solución, si in\nesperada y abstraen, inteligible.\nEn efecto: la luz y la verdad a que nos convoca Leopardi no\nconducen sin más a la percepción lisa y llana de nuestra miseria y\nal desprestigio del hombre, sino a la edificación y a la percepción de\nuna dignidad en el hombre; de una dignidad renovada y restaurada,\npura y exenta de compromisos, y más fiel al hombre a pesar de su\nnegativídad aparente. Esta \"vita nuova\" sólo puede brotar a la vera\nde la muerle, que es foco y haz de todos los compromisos y gráva\nla muerte desprestigia al hombre, y su dignidad —mondada o adel\ngazada, pero propia e inalienable—, sólo puede ser una dignidad fren\nte a la muerte. Nadie sin dignidad quiere salvar la vida, ni nadie\nquiere conservarla o eternizarla sin dignidad; oscura o breve, nuestra\nvida tiene ese lampo triunfal de que podemos gozar con toda nuestra\naudacia y nuestro atrevimiento, retando de igual a igual al sino; ella\nes el signo de lo identificable en nosotros, y el resorte, camino y nor— 106 —\n\n�— ¿ot —\n•aiarpj as nanpuoa B[ ap pepiiuiiú^^i b^ f anb q na 'pepra\n-Fmmj X 'nopesígiAp X pBpaiaos —FiAcpoi nos o[ on— sainapAinba\nsopFpjiuea uob ou sand 'orasitn o^ jod ouFtuni[ ajnamajqmpadsoeni\nanb une -[BiiiiqEq fuuou tq EjKd (opezT[tAtani a piaosut eiAepoi opnars\nan^^is ajqinoq [a 'oAiqna zoaaj ñu jod X 'sapna sO[ jod sapjoiii-oaiíitq\n•oi.n o tíB3[{pianpajii¡1 soiaaia X^q anb 'aiuBisqo ou 'jaqes anb Xe|j\nBUBtAT[ X Bpmja BzaqEa e[ uoa jesed\njpod ajqmoq p sapna n\\ ofcq Eooniam bj ap laiuaujipni sauoi^epi\nEliqjp b[ ap 'Jiaap e BÍfa^ as 'is o^ad 'opirena Buodiai ou 'jaaajBdE\n-eap ap ¡jqBq auanm E[ ap Eiua[qojil p osiqau; íajqmoq jap pepim\n-iim z^nai e^ ap asjttaBS uapand soiopuBzmiiniLu X eoppuen^iASap\nojos onb.iod 'opBAwd bbiu ^aqcq ns u-ied 'uoiaiiuj a^qijja; noa 'BuiBp\n-3J ajqnioq p anb sBina[qo^d t^q ap oinainiBrotjB un b^bji 'BpBAap\nX a^qou bbui Biauaia B^ op eiujoj B[ na uriB '^arnaai b^ X osaj^ojd p\nanb JBSuad opipod Eq as oaijnuaia oiuanuEuoznj |a no^ saonj scuap\n-ajBHBJi saiqísoduii ap BpBjaqrj pBpHrnt'íA!t>uí •>UIoa 'o^qnioq [g\n•ppjed X oia]dtuoani 'ten oppap aod 'opoi\nUn b o 'Biaiduioaui Bianaisrxa Bnn b ^ouiAtp 01 ap oQiiajjajm oaiiiu\n-ijap un na unB 'jauodiur ap X ^n^a^^B ap saaBd^a somos anb o^anljB\nopoi ap appiaunua^jí uopicpra B[ na X ouiiijJJa^ o^tiü^o p na o.iubtjb\nas oiuaiminnaina o^jsann anb BJBd ^BaTsri oms fb jo ni oíos ott ^bj^\n-ajuí BaiiJBiBa npniBnptAipu; nun ap ornaad opBisa p oraoa 'upra^zipu\nBJisanu ap oinairaB^qtunpap pp 'ai-md bjio aod 'somEiisaaa^\n•auanui b¡ aA(|os sauop\n-luijap SEipBi SBjjaia na oíaoJiuoa 0| omoa 'pepiuaJia bj ajqos sisai\n-pd'iq SBuap na aaqnq apand Bpjpjad X nopüziiibABjafeap üjur; sand\n'aiionra ap ojiibo opEujinjaiap mi o 'pepin-iap ap oipaa oprntiauai\n-ap nn ouisiuiisb Baiiiu^is oisa opoi Bpuauadxa ns ap uoiaBzpou\n-ouiaod bt na bX ajqnioq p BJBd X lBimouoinB X pBptiBs^aAEun\n'BpuauBUi-iad ns ap e| Bire-uua peptuíiip B[ ^p npu^AiA ^\\ ^ uopipuoa\nO oip^isa opoi na ainauíBiiqosqe pai Jas ap oms 'ouaídsap jBisa\nap o[os ou opoiu un sa anb 'pupmáip B| ap onaiqn X pej-a Aiun oxau\ntoiuBq?IqBH jojba Ta noa opBp Bq 'pvpiiritip B¡ noa opep sq anb Tg\n•opB^ipp Bisa anb b s^puaSixa sB[ ap X peptu^ip lis ap Fpuapnoa bi\nnoa Bapdsa o( —ajqmoq pp opepaa^d on jas p ^iqiuoq pp apaoae\nX Ejaina p^pipnoejad B[ íuozbj b^ 'Jpap nn sa •••—uozej ns oaad\n'ainaiUBAiiiuipp aHJtnnp X jaaaaad Basnq ajqmoq p X — ^.jnpups,,\nns na ^osiqaní *jABp sa X BzapjniBU ns na ?ísa ona— ub^iiej as X ubs\n.ubo as Boiuairaimau sog -uozbj b^ jod 'somaimiiuas so[ ap pBpqiqej\n•au; bi apua[[B 'opiÜixa X 'opEiuaiuepunj X opiqaauoa oiuompuoiaBj\njouoq ap uoiisana eun ea aijanin b¡ b RJpuodo as anb pFpipiJonrai\nB[ nny -ounsnoa ap 'soiaajB eo[ X BpnaSipiui b[ X 'p^iunjoA b[ jod\n(ipepidena X Bpipnajduia 'sojiosou na Ejopuagijuapi uotaBiado B[ ap ai.\n\n�La ciencia es hija del hombre, pero sus caminos se separan con\nsumada la génesis, como el arco y la flecha. Y el hombre no puede\ntener conciencia de sí mismo sino mediante un desasimiento y una\nrenuncia de esos orbes de ideas o de acciones que le deben la vida\nestudiada repulsa, que luego él mismo volverá a franquear, pero con\ndistinta razón y conciencia. Esta diáslole y sístole, desde el hombre\na los productos y desde los productos al hombre, ignorada por el\nhombre que se piensa meramente en filósofo, o en investigador, y\nhasta en poeta.,., las salte muy bien el hombre que, consciente del\njuego, se piensa a sí mismo, inicial y radicalmente, como condición\nhumana, y edifica sobre ella otra forma de orgullo y de arrogancia.\nY otra forma de ser educado, sociable y civilizado.\n\"Sólo sé que, enfermo o sano, pisoteo la cobardía de los hombres,\nrechazo todo consuelo, todo engaño pueril, y ten\"o el valor de sos\ntener el estar privado de toda esperanza, mirar intrépidamente el de\nsierto de la vida, no disimular nada de la infelicidad humana y aceptar\ntodas las consecuencias de una filosofía ^olorosa, pero verdadera. La\ncomplacencia de ver arrancado el manto a la encubierta y misteriosa\ncrueldad del destino\".\nNo es posible exigirle más al hombre; pero no se le puede exigir\nmenos tttmpoco. Asi se agolan también las posibilidades de lo humano\ny se cumplen, de sorpresivo modo, la culminación de la individualidad,\ny la exigencia pindárico-socrética, por un Fausto distinto, pero no\nmenos ambicioso y voluntarioso. Tal es, asimismo, la etopeya del\nhombro noble por excelencia, be.tle Dnnlo preocupación tuerte de la\npoesía italiana v que alcanza en LcOpardi, con nuevo vigor, una fundamentación iin pies ion ante.\nY en el desvivirse incompartible de esa criatura se opera la mos\ntración impositiva de lo humano, que ya no aparece disperso y tras\ncendido en categorías de lo real, y fnncionalmente conexo e imbricado\nen lo demás, sino todo junto, solo y legislando su ser enLero y su futuro.\nEl hombre, pobre J de onformizos n embros,\naunque m su alma es alto v genero^\nneo de oro o galla rdo.\nm de esplendida vi da o de valiente\ngur\nharé risible alarde\nmas de fortuna > de podi r mendigo\nsin vergüenza e muestra v se derlur\nhablando abiertamr nte y a sus roaai\nvalora en forma iginal\nno creo, sino ebtult o\na aquel que hedió\ny de fétido orgullo\nlos libros llena, ex^elsos hechos, nueva\nfelicidad —que el cielo mismo ignora.\n\n�ríos y soluciones, o enigmas.\nDe un trato familiar y vulgar consigo mismo, ptiede pasar a la\norpre.a radical Je un aer-ú-miamo, con novedad ab.olola y peli6roSa,\ny ala eoiiscuien te perdida cíe todo contorno habit Lia I en Que se afir^\nme y reconozca. Ocurre con el hombre que aunque indudablemente\n\ndiversa y abigarradamente en sucesión de tiempos y lugares, y esto\nlo confunde eon una multiplicidad de formas aproximativas, rivales\no pasivamente vecinas, en que se quiebra —hasta desaparecer y dipu\ntársele, por el propio sujeto humana, hipótesis o piadosa maravilla—•\nel ser-sí-mismo básico y productor.\nPor lo mismo, en cada momento es mucho mas —por ser también\n\nción, es capaz de revelarle. Tiene un ser, tiene indudablemente un\nser real en la realidad, pero no dispone de él abierta y francamente,\n\nnecesidad y obligación ineludibles, o nostalgia perenne en él. Pero\nqué sea como hombre mientras aspira a hombre, y qué sea aquello\nque el llamaba vida y mundo cuando, convertidas las condiciones, des\nde el puro ser hombro las considera, eso no logra dilucidarlo desde\ntan instable y escurridiza dualidad por la que, o se piensa el hombre\nen formas abstractas y mediatas, pero no su grave y rudo peso, o se\nlo experimenta en directa y sorda convivencia, pero no se lo piensa,\nporque el hombre, sorprendido en su reducto es en cierto sentido, una\ny sólo accede a un pensamiento cuando admite mundo y constelaciones,\nJJe tai modo solicitado, ninguna criatura es mas íaciimente aunl—\nterabíe; se diría que el fraude le es constitutivo^ la misma consigna\n\nes exceso y milagro de la voluntad el que pueda, a pesar de tales te\nnaces remoras, permanecer firme en su puesto y en su senda, sordo\na las expeditivas soluciones del mundo, y resistente e indoblegable\ntambién a infundadas ambiciones que por su ser trepan y en su inte\nrior se desmandan. T\" que todo ello no sea nada más que por un tipo\nde conducta a Ja que nada de lo que el mundo y, a su turno, el pen\nsamiento, ofrecen, puede adscribírsele como galardón o estímulo. Es\n\nfórmulas negativas v por gestos de ascético deslinde.\nLeopardi ve cómo el apremiado optimismo de su si<do está trai\ncionando radicalmente al hombre, por un lado, al ofrecerle lo que es\nde suyo imposible —\"la felicidad de la vida es uno de los grandes\n— 110 —\n\n�— III —\n•3901] ns ^ oinoui.qqBOBpIuii asnpaaiiid.il 'Bimtmq uopip\nO M0^ B3 '^J(Jll.lB(IltlO.t Til OpppAO.l UU UO131131UI US .\">() BipiBIllílMp*\n3p .iopB.ro a ap opppBsui un moa rqsou.ij.iqn.isap A opBJjBom ooo.iBd\nruoisiij ns aub oiusiiu o| .tod o|qrj.i.q sbui zoa iqnto Bitt.qqoJrJ A 'Eina^q\n-OJlI 93 Ojquioq |g \"OJOpiS OJ 31llj 31(1 U3 CTH3jqOJ(l BA'l!l[ UU 31lL ipop\nv.ÍP.\\\\ oh jnb o.i3,[ -ofO|iuitz!fB.iiiiiíiisap o '[til orno,! opptiüimtirp 'Biiiajq\n-OJlI |3 (1^I9TIO3 opBJ^EJJH I1BIJ 'LMIO II ÜH11 3p [1?.1.>1>T| THI1 orUIIIIO[M^rI\n|o o 'oipnd3j ns jb^uaojü [B -Miwjnxj si jd o ^|L|Bi^fi|o Á app.r^dns\nBzjiejuiBU btustm ns aod 'upi^^^^j iq A bijhoto v[ ohio.i s^noprijog\n\n3 'utJi.ifiuijTiuapT iq ^p 'ucq^uapaj iq ap üiu.qqo.id p buioi;u 'sa 01S3\n•SBSO3 si^io Bt.>Bt[ ouniuiu] Á aiuiujotliiit iq ;>[) oidaatioa pi BZtqdsjp os\njuüiq pTiitiioipBjg ^ ajqiuoq omoo op^^^odc aniíis ¡oiaaniu bj op 11 tu\n-O|qu..d p ruiDia^ -pHpiiuíip baihhtisiioü u( 'oimioioii ofoiA [o 'oiuoiut\n\n•adiia oSubj us op niíjjdsa |o opinqi]S3a -otnsTuí oJ(pnoq [op p 'otustui\no 1 so orín o 1 t> o 1.1011 tu iq ,q> [o . o.iqtuoii p oppoiuuoo ubij o^uuiois\nanb sBtii.qqo.id sopuiu^ bo^ •snoiiuaiiiBüT osiqjui o sopuioiru! 'soptoal\n•jAu.i OS.11-JHU k uBzatdiiia •odiuoii ns op ouisrmiido |op ziq b¡ y\n•bptJanni B{ BJBd o.irqjitiu opuisBUiap ^01^3 • • -s^soo stq sb[>oi o.iqos\n'p 1100 opifid iu 'tm^sap [3 oiub iizaqno tq ofuq in qiBpi.iq.qni uu b\nsootpouiad 90[ eopoi i 'oaj.. ara ^i A 'oiuisioipjut .ios 'o^ts pp A oÁm\n'osajsiiutl pqi JOpRioojdsouout oiuoo A t?iuo[iout Bijosíqtj bi op jopap\n.uajiío pin oinoa opiqoajdsap eiijag^^ -^soorpoiiod so[ op Bijosop],, rr\nBzpsua 011b eptA B[ ap nipoiuoo iq b ai.ianuí tq jp.ija.ttl op tqiüJ^iojj^j\nA BJBqinq ptiup tq p ajuü oaia p y qiBptt^^ip ns op bibjsoiIb un X\nou^sop ns op BÜnjstiEjj un ipjudoaq v^d so o^iís pqi o.iqiuoq 13\n•uopuopoi bj ap sod na opBjuoiunpunj\nozionjso un ibuiojui jopod eied o^ipupsa-TcInii oaippjora osed p so 01\n-uoiuitoouo.í oXuo ^ooobjb p opoi añil tío sopoi souotoipuoo sur B]Sia ap\n™,>.i.).I a|raaiu| i iilojil .ibc[ ni ap <ii|aa aia noa u|jjRdo ja 'oirol\nmío jod 1 \"ouBintur ot op uai^oboj í a itjins p? ^oijbJiuoo us tía &ttta\n.nüiuüuoa B.iyJitq a piqqiHinq ns apiBistp 011 ^opiuOAtioo poní. 'ojJBoip\n-Búa pi oinaniaplmis -ouptiBa ouioiur ap pupisoaati uis -onb oiqtsod o[\nopotu p^ ap JBzinbJBiaf p *sa oisa '—^ououotupap o[3tt> pp soiu^aui\n\n�En el problema del hombre, como en laa demáa cosas, la primera\nexi^encia metódica radica en el planteamiento rigurosamente fiel. Y\nes justamente esta exigencia fundamental la tpie soslaya el optimismo.\nEl optimismo, contra toda apariencia, suele tener muy corta la\nesperanza y muy mezquino el concepto del hombre. Aquello provoca\nuna rápida satisfacción en los más próximos aledaños; esto trae una\nsistemática fuga ante la verdad para la que no se supone con suficiente\naguante y resistencia al hombre. De modo que el optimismo, en sn\núnica vaga forma posible, por lo demás, puede quitarle al hombre\npor el lado sustancial de las honduras y sorpresas de la esperanza\nmucho más de lo que le dé por el lado ocasional y fugitivo de la\n\"oferta\" optimista.\nCuando se piensa en estricta función de lo humano, y hasta cuan\ndo se despiensa, y no de las instancias generales, abstractas y de trans\nferencia, se percibe cómo hay más grado de afirmación y de dignidad\nen el pesimista, con su actitud de repulsa categórica y con su no\na la vida, pues brotando está todo eso de la disconformidad, y de la\ninsaciabiliilad de los deseos, y entrambas cosas de la conciencia de\nun derecho mayor irrenunciable con la que los logros reales se\ncontrastan.\nLa vida es una cuestión de honor. Por eso el hombre se ve obli\ngado a asumir su condición miserable, y a levantarla como bandera\ny convertirla en cláusula imperativa de su justificación en la existen\ncia. Su honor le exige ser grande expresamente por donde más se lo\nhumilla, y a causa de ello.\nNo hay en realidad otro optimismo que la fe. Pero la fe, no la fe\nfórmula por pretensas razones, sino esa rara, intempestiva seguridad\nquo llena al hombre tras la laboriosa v férrea asunción de sí mismo,\ny que, como la galladura en la yema, logra ver luego pegado a todo\ncuanto existe, la fe sólo se conquista allende todas las pruebas y mor\ntales sinsabores del pesiuiismo más obstinado y consecuente, que el\nhombre alerta y lúcido profesa a manera de propedéutica y vía as\ncética. Y es, tras la plena desjerarquizacion, el hombre convertido en\n¿Qué es, en suma, lo noble y lo grande de un pensador, de una\ngrande alma? Es, desde luego, 'la fidelidad estricta a lo humano;\nempieza por ser el no ceder en el terreno de las exigencias fundamen\ntales, aunque el mundo descargue sus invectivas, y los demás hombrea,\ncapturados por distintos órdenes valorativos, olviden y escarnezcan;\ny la gloria se esfume.\nAl siglo que corre seguro opone la imagen varada del hombre\ny de su soledad le da esa intrepidez que llega al desafío, y esa segu\nridad que llega a la misericordia, o a un amor que hasta en burla\nse ampara.\nReaparece el tipo del varón antiguo, reacio y omiso tanto frente\na la marcha de las cosas, como a la sabiduría pragmática del mundo.\n\n�— 11 —\n-ap X ojjbjtjS Ejnd BzajBjjoj ajuaiaijns X '^eaunu., a^^ Juqnasap BJBd\najqmoq ja ua pvppffSsB ajuoroijns XbH 'oinjosqn ^paunu,, un X 'oqaatj\njop uppBOTjdxa X nopmi[[tqtsod bsjbj Eun auodns 'ajsa bjjuoo sojnjnj\nboj b o smnap soj ojqos ojliis jb 'sond 'jbzjbsu;¡j 'Bounu o 'ajdniais\njapaons optqap btj o 'Barasnq ojasira oiubi no ojquroq p anb 'pBpiaA\nQp uoiauapaj bj anbjod 'ajciuiou ja aiuipaj as anb fcja no o rn 'ojjíts\np na Va o^r -BzoiBanjBn bj ap -uatqmej 'boi^bp uopipuoa bj noo X\níodinaij opoj ap X ojííis jap BBajjFTn^Bjd bbj ap ojjuap X 'osaaBoad pp\nanead u apjnuipaaai o ojuapaají —onanjaov omn;^ [ap aois^d ^o— sapj\n-nauíBpunr oaBtlniBsot) X pBpojos na ^oaqmou jap EatJÍBai notaipuoa bj\nap npnapuoa ej noa BaadQ ojp Baad sopir|¡oaodn oh saaqmoq boj ap\ncanjaoj bj X ojBpnttosa ja BSiisa X 'aiua.redsuB.u X finua^ui Bniaoj ua\npBpaaA bj noa saado ipnpjOA bj ap Bppnis X aina^istmajuí jouib na aod\nBzraajaeaBO as ¡paadoa'i ap ltajqou aaqraoq,, ja \\pnqe ajqoa,, b-^\n•aoonoosap onpjAipni ojdoad ja soaoA smjaniu anli npi.iBtpBaat Bsa\nuoo X '[Biippipui upiadaaxa bj ua asasp apand ojos bjujuioij esa noa\nanbaod ^sajBaauo^ sanOTanjos sbj ap oatliuais aiuasnu Bjsa 'js osa 'anb\nubjb omnua^ mi Xbij BjsBjaonooi aoanj ns snaj j^ -buisiui uotaipuoa\nns na aaquioq p sa anb baja uozgj zojaj Bsa ap 'zojoj BjsijBnopBa\nomoa X Bjsipmopejjj awoa BnoTsaadmi amauiBApBUjaijB 'tjuBdoa'j\n•orij sbhi apsap njvaua sbj\noiad 'sBapi sbj nuapsap on :oajioojb oj na opBJjuaa Bjsa ajqmoq Ia\n•EXodu os orasijBuoiJBj asa anb p aaqos opijuas-ms ja j^a jaanq sa\nbjsi|buoiobjji oji^s* jap oppuas ja ÍBtnajsis onioa bajes oj as aiiiarujBia\nouisrjBiioraBj jo n; HsojjBd sns ap B^uz bj b ba ^ojuíj sa anb ^ajqnioii ja\n'so o lúe ua ! orna j] xa jaub^ no onroo ajso ua Xblj uozbj^uts b jubj aub JOd\na uozgj ajjuo jrLíoia aob Janoj ua ojstsuoo ou Euiajnojd J'J \"ajqiuoq\njap o^npjaA bjseij X olub uozbj bj 'ajjnao otuoo ou X 'uoznj ns ap\noiub jas ap bij ajqmoq ja anb ua Bjsa —uozbj kjjo ap ajquiou ua aoBq\noj as anb jo d 'ajdmojs ojjoBTAOjd— ovusjjbuoi.ibjji jap oppuas j^j\n•soiiojB^ijqo X aopunoaj ojuoui\n-pnT 'Bjjanbtt Jod sopBpmosap 'sajcjisod sonrraco sopo u^a 'Bzanbij\njoXbui noo 'X 'sojuajoqui sapBjjnoTjTp sbj b X sBuiojqojd soj b soqoaq\nubjso sauainb e ojduiais uBJBu^^ndaj anb 'Booda bj ap e^jan opnisBm\n•ap X sB-iBio opBiSBUiop sauoianios sbj b BJBjnaJiua as aub oobiobsut a\noipajspBsui jBUoioBjjj opuoj un b Bjade as ib oprpuajduioa jas ajiand\nojos uozbj bj bjjuoo uozbj bj ap osn ajsa 'soqiuB ua 'opoj uo^)\n*jb]oi X ojnjosqB oppuas un ua ^uojattduaoajd^ bj sa ipjndooq ujj\n•(sauoTOBiuixojdB\nsajoXitnr b soujionpuoa aqap —ooiuojBjd opimas ua jbioob oj— ajjnu\noj anb oopa opuoj ja jod 'nEassnofj na oapjjod oj uajq ib) oduiajj\nns ap Bijosojij bj BjnSas anb ja X aiquioq ap jBapi ns ojjua apmj\n•sap p Biado aub bj 'ouBpBpnp otuoo opiqaouoo ajqmoq pp bj 'boijij\n-od npjoBdnaoajd bj sa nBassnojj u^ -ojupsip sa soqniB ua oppuas ja\no^ad íBsuajdaJ ipjBdoa-]; anb 'nBassnoa p ojdniafa ja Bjsa omppj¿\n\n�nunciarlo. Por el orgullo, la (soberbia y la dureza en el sufrimiento\nmerecido e insoslayable, y por la adhesión consciente a la causa de\nLa verdad comporta la comprensión y el amor, y por éstos, la\nfraternidad sustancial, activa y eficaz del género bumano unido en\nprimordial inteligencia con un vínculo indestructible, la condición\nhumana, vivida y experimentada en cada criatura. Sólo el sufrimiento\no la conciencia del sufrimiento y del peligro presente o inminente\ncentra al liomore en si nusiuo y en el prójimo, y borra de su mente\nla categoría \"enemigo\", que el goce deja subsistir en loa planos super\nficiales; la conciencia del problema, en suma. Y esta conciencia del\nproblema, del problema uno en lodo tiempo, había sido, no diremos\nsuprimida, pero sí atenuada, o desviada, por diversidad de móviles,\nserios y hasta heroicos, unos; despreciables y mezquinos, otros —como\nse fustiga también en el clamor profético de Tolstoi— por el optivista y naturalístico, en términos simplistas, uno de cuyos tu a mía un en*\n\nes muy sencillo de decir para quien, no llevado por el dolor al fondo\nmismo de la condición humana, habla del hombre sin serlo, sin expc-\n\nnidad —y el belicismo es uno de sus aspectos— como ocurre cuando\nen los problemas humanos -—moral, política, ciencia - lo general y\nabstracto se sobrepone a lo concreto, reacio a las bipostasis, que tanto\natraen y deslumhran, no obstante.\n^-,, ii,.11j i oe\nj tíos\ni\n__\nci\nnomiire coma contacto con la numaniuaii\nmaneras.\nsuperficialmcnte, en la relación \"social\"; radicalmente, en la relación\ndirecta c inmediata consigo mismo. Leopardi, el solitario y el recluso,\nha llegado a Ja unión entrañable con la humanidad por el camino\nde su hondura, y por ello conoce el peligro real que la humanidad\nvía ti 1 e. .La primera forma, en cambio, los desconoce en sn urgente\nactualidad y presencia.\nEl poeta, asumiendo así su ingénita cualidad de profeta —-todo\nhombre es profeta cuando habla de su condición^ puede fallar, desde\nsu sensible atalaya, con un argumento insuperable en el que es pro\nblema clave de la convivencia, la paz y la guerra entre los hombres,\nque por lo mismo que es un problema del que los políticos y los con\ngresos han hecho ya fundamental pretexto de su existencia como tales,\nparece ser, con ser decisivo, poco serio y poco importante. Los políticos\nuo pueden resolverlo porque en realidad no lo conocen, aunque o pemito, vive demasiado orgiásticamente los vapores y atracciones de su\nsubstautia prima , con olvido y menosprecio de la segunda. ..\nGuando se comprenda que el único enemigo es la naturaleza, el\n\"brutto poter\", la \"arcana malvagitá\" —y para ello hay que ser con\n^ 114 —\n\n�jQB so¡ uapuapsap\n] p n jod anb ^\na qd si apq^ p\njod anb\n\n^uqmoq p ou anb a n^qaiu pi\nBBjotuaj siiui uiAEpoi sci|anbo\nopuana ¡Jala opoi pp ea 9a[\n^ii ea ajqiua^ p anb ua oqupt\n\na jad aapuo una anb ornjj o ji d p\najnp anb Bapap ap\n\nOnpiAipui HE\nBpipuojap 93 pBprnBumii bt A pBpmuuinq ua euijüibup-ii as onp\n-¡[duma p sapipadmi ap sq on o\\[\n|draa}uo t.o[ nb Bun^uii\nou Ba^aj ^n^ aiiu3 3nb m ^^aiquioq sor anb sbux Bpand Bzan\nE! ap ojumjj un sa Bipn^ B[ b Baiqraoq so[ b aanpuoa anb si;\n\nBiüd A onn EpBa ap bui|b p ua zfid B[ ap opiim oidaauoa \\a buib\n-—opas Bjed A 'aiqraoq ¡b uarq Jaoonoo Eisd ^o^iuiaua^ p j;\n^od jBzadiua anb A^u ^ainauiBBjaAui a (BTauapnadapui a btuic\n\naiap\nepoj\n\n�y en civiles costumbres\npare re a todas superar ¿qué impulsos,\ninfeliz prole mortal, qué pensamiento\nBaria tí el corazón, al fin, atiza?\nNo sé si triunfa en mi piedad o risa.\nComo, de árbol cayendo, ínfima poma\nque en el tardío otoño\nde los puebfos de hormigas los albergues\nd1 gl b\nm h f\n1 b\n\nP ts d i\n\n1 g\n\np d\n\n1\n\npU\n\npl1 nr\ndesb d\n— 116 —\n\n�IP BBJqnq iq ou\n'|B]JOUI Opjüj p\n\n'oSanj oauBssaiqns Tap BBJiquin,\nnaiou pius B| b oisajd 111 uaiqn\n•^OpBTOdRap BOdlUBS EOlSa 8EU4t\nvanbsoq sogo^op ap a\n\nBtJJOd B I\n[0\n\n^psa\n\nsapa pa aI\n\nsopoiqa obíml\nnb\nasqrooq pp b, ;n3¡ ] ey\n\n\"'i\n\n'aofai ap \"se,jqBHOS\n•ba1B[ uasaunj B[ ap so3pj p 34.ios\naaBpqu\nOJ1B31U16 Uinqsnq ua o\nOSttpiJJ\njpuos^ a anb\nBHJ SSlÚsopip S:o|dtua\nioü\n} ao[ 4 od\n>n npjsas iq*Bp .\naqa<\nloj^oq p ua A\n\nBzaqes\n[naq B][ .(\nOUIDl OpIUKdlq p BJi\nÍ3I\nmfBp p ^8B}UUUllipa sitauiui ap\noj pp\nOMaranssap p pn paid c1 EI4I4T\n\nA\n\n:qqe juism a •B3a,| op ubi ida.13 anb\nam\napiqa iDs^n ^aj B3[ ajq.uBq p'P anb\npra\nP A D^n\ns\"9oVen*\niq -aspan'\nd jaa<\nDpiJaíl\nBP\nB3 'BÍ Á 1 >p3[dilap\nSOJI f¡q nB B 44B[piqjliq apitaij^iq\n!tl3li P, Bqsasos ozod\nqisauii>P PP\npu<'J I:\n'1 ! s A\num:,a43K '\nIa BBa',4d SN ap\n•D ap\nBO1\n,nb p 'o^ OUB4B\nsnti\niop p iqos\n\n�ni en el de lorio donde\n\npie el leído o por li lieslua alemas\nle 'ai, ma'mihijli ,le la na,,,, ll.n , li ,.p,,..M d^.'rd ili,\", ', ,1,']\n\nEl poeta infliae al hombre la mueide. como anles la mili leiiti i\nele eti ptqninie i -to o d, en h^n e\\nlo y \\inlukto I'iirinio lo\nítilun lene lirmuio- n ,1,\n\nlúe,!,, lo rlllrriila a su real (leslino. Omile\n\n.unza I i mmni Tilid id .pie pe i U ne, , ...eilnii, i .líos i ilasuli\nel, liill.l, mi. in 1 .lilis . . .11.1, litis con ,|ll. lo. linuilii . ilinin.all\nla paitt _ra>p v n .pon, .lili .1, ,1 1111.111... ni. pin i.iniorl ilul i I .me.\npor 11, p ule, l e.pilllle, i, luí, „ i ..... nt\n\ni.liiim.sl, id i , i. I lionili.t\n\nelli .l.spiii. ilt tan tup.o, i in.pl „ ahí.. nialisi. , iiiulii. , n li\n\n...i kailthillo, lle enniptllsitloii n.it.iiia\nSu olistina. ion ., ,11 .ni tniluiont. solo int, la itiiuile pn, di\ndtptn.r ti ludo liiiin oio . .1, . ele linil t si.pi ,no ,, -to s,,.^, u\nparadd.pras ¡Inminorione. El hombre está orilleado iliifinili. oneiilt\n, tu finiii i txlnii-tiii eot loii.lininti\n\nI'tu. la.nl,un i.,, .tutu\n\nmainel.],,. Miserable t ilele/tlalile trente a la suerte y el liado -t\nari^a,,li en la real aulonooiía de su aiilneoiicieneio. El enipeipi, n,\ntiiiu.nio líenle al mundo es una exillarión de si líente i si\n1 tstt .,, ..li.i.imo de ,„ se, piopio no itod pira .„,,(„ ,,,a\ntlon t .onei^niloil di su 1, ,¿ u,j ,y,slen.ial i li d,-p,t-tl^i id i ni\nluort dldad .pie el \"sipln\" da —el \"sialo\" de lodos lo. sialo smo\na la muerte, a su muerte, que di mismo elabora, di mismo eolnpone\n\ntsp.in dispnisl, j ap.isl.il, ton I, i.lidij'. y la niiin,e un\n\nIra Idionoso li,l,Vo, pit.tsion, , „„, lu,, utt, y [ rt.n'i iln ol ,s, ,\nts. n nlti illa niisini tir^ida .1, siano posilno y ahiuinadi por los\nyalo.i, y,tal,, qu, el homhu 1, tutu^a\nToda la alano-i ne atiyolid inteuoi ,L tontiiit, ,n la posit,.i.la.l\nde esta muerte amada hasta la einliriaiuiez y el , \\i -i, y tsto, s.^nos\npositi.os ,._,,s.n y solo,yii.lin po, la yuli paia iluimniili de nu.yo\n\n-\n\n118 —\n\n�— 611 —\n'odt% ns ap aiqmoq un anb b^e<I 'E[ja ua iaA Bjpod as anb íBjja na\nBiqBij anb ^? ¿pFpyiBiJoraur bj ap Bjnmioj niara bj biobij osotdufuf^\nX opEisnsB aXnq anb ajqiuoq jb jiajos X Jiqap ap bsiiob X iojj B[\n•Bzuoiadsa\n-sap B| ap nfopBiBd fj jbj :bioimj X Btisuj FzuBiadsa b-j •sajqBiodns X\nsaaeíinj 'sajBp.iBd 'sbiio sbj b iBpunuaj opiqap fij ojp BiBd ^ ojqtno\n-unuai.il a Biíata BZUBiadsa B[ ap rpanbimq ej :sBaiíÍBii BBra^B eapuBiá\nBB] ap BzuiriadsaBap bj ap opcjuas p Sa [bj A •BZUBiodsa bT ap ^panb\n-snq B^ aiuanqnqBa sa tpi^doaq ap BpBz.iBiadsa^ap fPTa b[ :B||anbB\n-uiB] anb 'opBzuEíadsa^ap [B 'sauozHi X sssnBa ^aioXBra noa ^uaiquiB]\nasi^aiplB aq.,p -oaudaa^a ^p ajqBpnpm a zb3bs uoiaBai|d^a Bisa'iofara\nX loiíadns pepia^ biio ap Bqaad^o^ e^ auap as opiiBna o 'pspiaA b^ b\noinajE Bjsa as opu^na 'uiisn^y iing osuad 'pupiaA buii u^aiu ag\nX opsp o^ b uopEoijiuáta X pFpiíua onts 'oiinnj \\e pBpiiua X upia^a\n-Eilinuaü sbiu o'ms 'cipnp o] ap oiiFuaasa ^ iiBinnq as ou sBai)r..ad9a\nFjanpuoa ns X nopan ns o4UKiia lod aiqq sa iiuaAiod ns ap appap p\no^os 01 he ti a ua ait[tj sa oaad 'aiainb anb o[ aiuanijBniaB Bpand ou anb\napapaans apand oiu^na uo aiqq sa o^ BiuBiáoíd un sa pni.iaqq ng\n•asiniíaqTi opatid anb is oiad íaiqi] Fas aiqtuoq p anb Bzmb B^ip as opj\n•FpiBnSB BpBU bX anb jap opunra p Biiodos aiqinoq ¡a appsod o¡ b\noiadsai jod _ -sriiajo ans X opunra pp p noa apioaB 'it apand ou\np anbiod ^iBiadsa b auod as Biup p opuBna bi^ba as opunm t^\n•pcpqiqis\n-od jbiia hb ap oiiBipodap OAanu p oraoa 'osiAip b^ aidraais anb na\npBorjciod X ouisiuo^^bieih [B pa3.iaiu tFjaAai at as anb ^a]ianra bt b ainara\n-BAiiBiadrai BopsopuBBopr Bmra.tai '[Epuaisisa BiaiiBa ns ap Binjp\nBjiaia EiBBq piA B[ e sojdpaspB BiaiA anb so[ :sonS;s ap X s^.tojfa ap\n-lii p X aiqraoq pp |b,ia oraip p eopnp i^Biojuapoi,, 'pBpiAtqsod ap\nFpBiÍJEa aiíamn buii ua iniijuoa p ^oiub^ jod 'uaiquici so ap¡BiiAaui\n\"opi^ixa oí X opirp ot nafaisap X uEioioAip as anb ua osaaaid p sa iiau\nns X ÍEpsp BpiA bj Bajodsa X BÜpqea —jas Fi^d uoiseoo ojos b3 BpiA\nbj— piíA-Biijn o 'jbiia jFapi orasira ja ;ji!;ia jeapi un ap jopB}iod\naiuaraBAiiaaja sa aiqraoq ja anbiod 'ajqBiiAaui sa opianaBsap ja\n•jbjia irop\n-nps ouioa a9ms 'sojanuas X sot^tisaid sns ouaiiuBra BpjA bj sBiiuaira\nas 'a,uaiqraB X nu 'jBjniBiraoa EpiA bj 'Fiíod aiqraoq [a anb pjp\npapi p X Bisandrai a BiioiBÍiijqo BpiA hj aiiua opjanaBsap ja ua\n•js ap ojoqrats X EpuBisns oiuoa tionpa aiuaraspianj\naiuatjnra oidoíd ja anb Biojuapoi X BiojiBiaqij ai jan tu fj Ouis kBiaA\nns e Bjiauod ap oqaaij ja jod ^auodmi ^jaiod onniq^ jo anb aiíamu\nbj ou 'sa FpBznreuinq iojj fj Fjqop as anb fj ^iue oijanm e^\n\n�dominado en tanto poeta por la afectividad pura, tipo de angélico\namoroso y heroico, que está en la vida todo entero aunque no lo\nparezca, se vuelva hacia ella con tan lúcida y positiva convicción, y\ndé las espaldas a Ja inmortalidad pregonada en el mundo como ante\nnn fraude mezquino?\nCuando decididamente se necesita la inmortalidad, esto es, cuan\ndo decididamente se siente y se experimenta el hombre como sede\ny lugar absoluto de una inmortalidad real, es forzoso el que se ponga\nen guardia y vigilancia, aún en irónica manera, contra sus vanos sus\ntitutos a los (pie púdica y airadamente saque el cuerpo refugiándose\nlijamente discernido como la inmortalidad misma.\nLeopardi no es un suicida; por ese lado, ni aún loa que a toda\ncosta desean vivir deben temerle. El suicida típico —irrealizable, si\nse quiere, en el hombre— ama su destrucción. Leopardi nó; necesita\nde su muerte.\nUn hecho que Axel Munthe comenta, aunque en forma pueril,\nes ilustrativo de esa misteriosa posición que la muerte busca en Leo\npardi, y de la fina estrategia que éste usa con ella.\nCuando el cólera azotaba a Ñapóles, dice el autor de San Michele, Leopardi \"que había suspirado por la muerte en exquisitos\nversos, desde su infancia, fue el primero en huir.. .\".\nLa opinión, no obstante ser la de un hombre iteligente\nes. cetn\nse ve, bario superficial. Es, con todo, la opiniói\nr^ue suele adoipt.\nla generalidad de doctos e indoctos cuando abusa\ndel a. he nran\ntas \"claras y distintas'' con que operan en el m\nido.\nUn\nj\noveíi si\nenjbargo, puede contundir a un anciano, y nn * razóti liln\ne pined\nios razo\ne 1í\nmisma. \"Me encontraba terriblemente\nteni\ner\nni\nmes\nI11\nhas tiad< déla vid\n-es<•^ribe Leopardi en 1819— y en grandísimo dentí no sé qué indicio de enfermedad que\nseo de matarnle, cuaiodo\nel preciso momento en que deseaba morir,\nme liizci temer la mué:rte\nicdiíilamenite t\nsíón y ansiedad ante aquel temor. No he\nap\nsentido jamás con mayor fuerza la absoluta falta de armonía entre\nlos elementos que iornian la condición humana. El hombre se ve\nobligado a temer por su vida y a procurar conservarla a todo trance,\nprecisamente cuando más le agobia y cuando fácilmente se decidiría\na privarse de ella por su voluntad, pero no por otras causas\".\nSutil psicólogo era el recanatiense; y lo que agrega \"el amor a\nla vida a el amor al propio bien\" equivale asimismo sin violencia a\n\"el amor a la muerte...\". Pero ese \"propio bien\" es cosa de la volun\ntad, que sólo puede ser una voluntad, no digamos ni buena ni mala,\nsino una voluntad de hombre, cuando se expande en todo el ser y\nrige su conducta sin compromisos. Cuando ella vacila, pululan en\ntomo al hombre dioses y demonios. Y si la voluntad es un explorador\ndel destino, la inteligencia ha de ser su dragomán sumiso. La inteli\ngencia, operando sola, puede confundir a la voluntad en sus secas y\nparadójicas paralizaciones de cobardía; pero la inteligencia que no\n— 120 —\n\n�cmd noio^^au ns X sajojBA so^^ ajjua orne 'jas oh X xas ajjua o^os Bjq\n-Bjua as on Buiajyp ja ¡saiojBA op^ioans ^q 'johif jod 'ajqraoq jg\nJijaría oa jajanb ajqtsod ^a on oja^ -jp-Bisa ap opn^fap otns jtjsixa\nap Ezaiot.li bj ajqmoq ja aBiBa^s apand oy joXboi \\bju un sa 'opiAi*\njaqoq ap sandeap Bianajsixo-ou bj oja^ 'jEtn un sa BianajHTxa b-j\n•Ojapisa uaiq optj\n-naa un anajj ojad íeajqmoq boj ap pBpqsjoj bj xod Buoinaui ap Bpjj\n-adax las apand asBjj Eisa X ¡ojjaia sg \"ibui nn sa Biauajsixa vj\n^aijantn BpEUTtmoiap sa oinBi na ^aijanm ej ts apsap a^nant\n-Bsoixadnq Bqauoa 'BBido.id sauoiaisoduti b X b^jojea e oiafns osaaoxd\nomoa —^^\\\\*^ n^ Bisa anb aijanm bj ap ^omsiin oj jod *X ^ptA bj ap\nxjaop apand a^qutoq jo ojob X—- aiqiuoq ja xod Bqaip 'spiA vj\n•ojos ubi pBp\n•maaA BaTiaSo^a^atr na ^tBjaiBtoa osaans sa aut^od oiaaXojd tu Etatiou\nlonai apatul on BptA BjjBanu anh bj ap 'ajdtnais odmaijsap jnpuBj\n-sns na X Bisnfui auanm bj 'B||anbE o 'luninj omoa ouotun fij atnnsE\nopiiEtnnqno EpiA EJisann atibjod ^BpiA Bjjsanu ap noiaEuiuqna b;i anb\nbj ts :apnop aod X 'sjadsa bou auonm anb '^and 'j^a ap fij ag\n•sa^as omoa upiafipGj^ap\nX uoian;i]Hap BJisann ojja noa X 'oaisjj oqaaq 'nptaanjisap Bjjsan.ii\nso janliB na ojteni oj ÍBpiA bj ua ajuaui;niii; pBpqtqtsod fj Bpoi ap\nafBztpuajdF ja sa ajaontn bj ap Btauauadxa bj :ouisiui jbita osooojd\nja B^sa sa ¡ajjaniu bj ap Btanauadxa aun X^q X aiíanra bj b opaira nn\nXbjj -upiaEjSBBUoa tis X jbjua oqaaq jap uoiat¡mneuoa ej oms 'jeiiaijub\nouampuaj un ajjanm bj sa on 'opujsa onBtnnq o| ap bjiiu ej opsa^\n•jtAiA ojjsann b ajnajaqui o^jf sa a^anm bj anbjod 'sajojBA\nnnSas natqnjEj bob on anb ajjanut jBti^Ejt opand ou ^sojoiea ui t^as\nBpiA Fnn BjdaaB ojos anb ajqraoq ja anb sa j^ -jouoq ap uorisaea enn\nuuio^ auodtnt sou as jjala ap tipiaE^tjqo ej 'o3jbi¡uio tns X 'saaaA sBqa\n-nm ji.iora somBiJEasajj 'opnnra jap sojiEjnatjaj sopt^tj boj ua ojjanm\njsjianb íopnnm ja outa 'ojqmoq jb EtjsnSnB onb oj ajjanuí fj sa oy\n'somaaajam anb oí opoj jEjsmbuoa b sopF^tjno somFjsa 'sajouiou Oj\n-UBna ua 'anb X 'jofant X sbui oqaitm somaaajaui anb UBJBaiunraoa sou\non 'BBpBapjna X sBpEjjajB 'Etanaáijajut ej X uozbj bj ib auodns as anb\noj ap Jiobj saín Bijas —EpBjngtjBiiFjj X Bsinto— noiaBuqs ajqijjaj bxj\n-Banu ap rpqBS BAijrpadxa ouioa aijanm bj jFjdaoB 'jtiom JBasag\n•Biaiisníui Bnn b Jojjoq ja 'opnoj ja na\n•sa ajjamn Bjjata b xomaj jg -p^piuSip Fijsann oanf na Bjsa anb na\najqrpnjaní jaqap no omoa aaajBd^ BanoraBaTim^TB X BETanBjsimajia sbjjo\nap sod na jt o 'saanojna Jijotu on íBajodsa son ^ajnaisnoa on uozbj\nBJjsanu X 'ajjanm bj napid bou 'soqaajjjBín X sopB^ijBj 'sojuatuiijuas\nsojjsann saaaA bejdb; anb 'opsj ojjo joj 'qjotu ojisann b ^ajib ojnara\n-otn jainbiEna tu 'ajjanm Bjjsanu sa ajjanm jambisua ou anb i ojn^\n-os oqaaq ajsa eonaui oj Jod ajjanm BJjsanu s ojaadeax noa Xbjj\noíainb\nap Bjanj X BpijjaAjad BianaStjajuí snn ea pBjunjOA bj b opto ja anod\n\n�y simple, ya que a la no-existencia no revierten ellos normalmente,\npor proceso inmanente, sino negados y destruidos.\nEn el centro de esa colisión está el hombre, abrumado de valores\ny Bentido, con su experiencia de la muerte.\nLa total, admirable coincidencia, que la ciencia calcula a veces,\nde ser y no ser, como el buceo y el saliente de una impronta, es impo\nsible, por inlerpósita persona, ese ambiguo inasible remanente que\nse alza con el hombre.\nEl hombre, criatura de razón y sentido, es creador de sentido\nen lodo lo que hace. Si I.eopardi huía del cólera era porque no podía\nmorir en ese instante, ni era aquélla —no la muerte por cólera, sino\nla mtierte-cntonces - la muerte adecuada y oportuna, según razón y\nsentido, según el hombre, para quien, por otra parle, ha proclamado\nlibre y obstinadamente su madurez, para la muerte. Porque una muerte según razón y sentido, dicha y declarada por el hombre, congruente\ncon su vivir característico y con los signos de su conducta específica,\nsólo puede ser una muerte cu libertad, \"por nuestra voluntad y no\nLa cercanía o lejanía de la muerte, de la que va y viene en nues\ntra inda, y es como el pulso de su palpitación está dentro de nosotros,\nqueremos salirle al encuenLro como al meoílo activo y fecundo.\nEstar maduro para la muerte es sentir por ios senos mismos de\nla mucrLe la libertad total con que nuestra personalidad culmina y se\nconsagra en aquello que era el sentido de todos sus actos, aun en\nla vida vaga e irreflexiva: la elaboración de una actividad libre y\nautónoma.\nQue nuestras cosas tengan un sentido, no depende de ningún po\nder ajeno a nosotros; depende exclusivamente de nuestra pretensión\ny de nuestro arbitrio. Y si vivir es un aprendizaje de la muerte, afirmacion es ésta que no ha de interpretarse únicamente con valor de\nfigural y anagÓguo, en sentido liumano y crítico— sino como la Babia\ne intencionada coordinación de los actos y fuerzas de nuestra vida\nen la que estas se exalten por Ja conciencia de su finalidad y de su\nplenitud lograda. Aprender a morir no es recibir sentido, sino impo\nner sentido.\nes fuerza que elabora y crea auténticamente; bien mirado, el mundo,\na los fines de las determinaciones superiores, es \"res nullius\", cosa\nque el hombre encuentra a su paso, con existencia perdida y mos\ntrenca. Si a ios ojos de la ciencia, el mundo es riquísimo y potente,\ncomo naturaleza y universo, a los ojos del hombre autónomo, hecho\nconducta moral, es pasividad tristísima que él termina por adoptar\ny prohijar en la lucidez de su fuerza y en los planes de su pensamiento.\nConciencia de hombre es también conciencia de ser la única fuerza nue autenticameutc labora y crea, y por ende, la única lucrza a\nla vista que tiene y que da sentido. Esto le significa también estar\n— 122 —\n\n�p sa BpiA na ap oyas epca na pFjjaqTy jsaj^) •Bjanpuoa ne opuBzipi\n•Bd X pEpij8aim na opuBpinbsap 'apupsa oy X apiAip oy anb ayqnyosny\na oubjixd odaana un omoa BpiA By na Eysnjaui ay aa ajjanm Eq\n•ajaantn iq : aiqnioq-yttnt ya 'ouyisap-Bjyuoa ns 'omajd\n-na a^uBautjyuoa na naiqniEy BJiuanaua 'ouijsap na Bjyuanaua anl) od\n-inayj ib 'pByiaqyy na ap Bjyn;Bq X oinaiuifiaimqd fa ua 'ajquioq y^\n•oaea Bpoa na Bmsyra B[ ap opBipnysa A opüiuautnpunj\noy A -Biuana ajqraoq ^p unianain; B| O[nS pBppBjjonnii a^BUJOxa\nA. ajqiauaiao Bnn anb Bai8o|oino A BaiajjBiaui Btpunfua cayj smn ap\n^opa BJüd Biojoaa A BppeA aiJanm Bun 'iaqei[ apand Laand 'ábji\n•BindpjBui bbi\nas anb uoa BtSa^ijiaa aina^paiin B| jod X 'oidoad aaa na na \"jnTaa me\n'jBjnp^ad ap a^qiuoq pp oippdojd oappadaa p sbijiub ap uoiaBnaape\ntq jod ouia ^BBiuann p jod o^a oSp UBaijrii^p pBpipj.ioinuT B^ m\n3)janni bj íu : aoinainiipaaojd anjaui ap jojea nn 'ajipnoq pp s^api\nap pinaranjpai p na uanap p^pipLiouim b¡ X a^anru b-^ -aajEzip,\n-^ouiui ap opíBa un e 'aaqp aae n^Rd 'a opa 'oejEaijpiiap! a Jjjjnpjad\n'jas EjEd BjnmnXoa omoa 'a[BAtnba anb asnaom ap o^psa un Xtjj\n¿soqaaaap ans X oí^paajd na 'bsobd na upa uoa apnnjuoa X 'auaiuu bj\nBzBjq^ Eiimra pB^jaqq b¡ opu^no aj^noo anb? 'opq ojio jod 'o.iaj .\n•ajjanm\nasEmEp 'nopdnjjt BpEppanTajduit ap X pBp iu b uinu-ni 3p btujoj Bpa\nB opa íotqiuBa X iippBjaqnpB na na njuaianoa 'jpap s^ 'uopcjnpjad\n-BAiqnitjsaoa a[qiaodrai 9^ ^\\ bsoo un opg -pBpipiJouim bi ap mnoa\najjantu ei ap ejnjunXoa b( uoa ojue; jpjnao apand R[p X ípB^aqt¡ b[\nap X Biieninq upiaBaijiioapt B| ap apua Jod X 'pBiunpA B[ ap Bo¡naiui\n-Tjnasuoa 80^ ap ojaiaas p bo oidoid jas na ua nopBjnpjad p.'j\n•oajRzíiBiJoumi b^b bX 'pBpamsaní\nBpBpAaiji a a]qjiJBdraoani na 'ojdniais ouisrui onteuoa X Bjaunm ne b\nasjtjom ojad 'ainatiiBAiiiuíjap X ppi aajppxa X as^ijoui e^s bX :efu\n-ip o| aaucji pj na anb uppnaim o ou^ia p Baa ejainbpna 'RppmtTA\n-aap o RppnEuajj 'ajqraoq pp uopisodstp BauB^uodsa X ajqq B[ na\nBditmjji anb oirej^xa odaana joXboi p aa Bi[a anb-iod 'pBiJ.iqq bj b\nopasieqo joXboi p sa 'Bpnapnn;noa Baisjj X opaira ojubj ua 'a)janni\nB[ anb 'opBj un jod 'aajnao -—opoi na so.ijoson jyieyxa nn ísoaioeou\nB ainajj ejaa 'upyadnwainy enn 'app^adnsui pepraBdo Enn 'pmiABpaa\ní somos anb jas pp a^jBd Einjoj 'eomaj^oí oy anb ^a aod opopiu p eae\nBjainbpna 'somos anb oy aaqBS anbaod 'ojopuaiqna somos anb oj jas\nap opom un 'ea oyaa 'uoiaBaijtyuapi Bjyeann sa 'o^sa .ipap ajaiub 'p^y\n-jaqti bj— Baoa ej^o Btiniftitu BJBd on X 'a]uBfj Etuitap omoa 'omsim\nla Bj^d jt^sixb un u^ o \\ oyya ua Eazouoaaj as anb onis *ja b aytiaJí\nBjaa anb ojpnbB na ^iymyi oj anb EpBn 'ousjixa ap Bpnu aj^uanana\n¿u oyafns ya anb na,, ;ya^aH aaip omoa 'aisisuoo pBuaqyy Ey ig\nBiyBj anb o8p ap Bianapuoa By omoo 'aysrxa\nanb o3[B ap Bianayanoa sy oiubj ou sa ajqmoq ya na aoyg op spnaya\n-uoa By \\ •tíetlínnn aaj^ P uoa ^ p^piApaB Bun uoa oyos jBiea :oyos\n\n�destino propio del hombre como conducta moral, y su búsqueda afa\nnosa, iniciada ya en el accionar enmarañado y vago de la vída coti\ndiana, es la operación que une a todos, al más insignificante sujeto\ninmerso en la vida vulgar y a los grandes arquetipos evadidos hacia\nel planteamiento final y definitivo, en quienes la condición de libres\nespera su autetilicidad de la confrontación con la muerte. Porque\nauténtica libertad >ólo puede aer libertad frente a la muerte! ai definimos al hombre por la libertad, necesitamos de la muerte -—pacto,\nsohrecnlendimiento o victoria—- para nuestra condición de librea y\nde hombres.\n¿Y qué puede ser libertad frente a la muerte sino un pensamiento\nde eternidad, y a su turno y por lo mismo, qué puede ser la eternidad\nsino un pensamiento de libertad^\nLa eternidad no puede tener otra definición o sentido que la\nbaga apetecible a la libertad humana que esa misma libertad; pero,\npor otra parte, necesitamos de la eternidad, o amada muerte que\nle dé paso, para que la libertad siga siendo libertad.\nHay un éxtasis de negar, no menos lógico que el éxtasis de la\nafirmación y de la alabanza: de inmortalidad, o de muerte que la\nequivalga, depende, al fin, la dignidad del bouibre, porque por entram\nbos costados puede ser cercado y atropellado basta el desquiciamiento\nde su condición v mesmedad, l-o el nombre en función de ninguna, snío\nentrambas en función del hombre, en la libre, secreta y caprichosa\ndiversidad de su consentir o nó.\nEl problema para el hombre, frente a la instancia última que es\nla muerte, es el mismo que frente a los obstáculos diversos surgidos\nen la vida: seguir siendo libre; defender su integridad en su libertad,\nya que la muerte puede ser el mentís que no sólo la invalide en el\ninstante de morir, sino, retrospectivamente, en lodos los actos que\nconcienda. Su trabajo, diario y vitalicio, de libertad lo enfr^nta booes teniente Juego ai morir condigno de una muerte propia.\nEl ner, e animal n homlme, sólo tina a eguit alendo. El\ninstinto de conservación, propio del mero animal, por el plano de\nla razón y del espíritu es la apetencia de inmortalidad, propia del\nhombre.\nEl hombre tiene que luchar no sólo por su perduración, sino por\ndad no se querría perdurar. Ser hombre oliliga a tener que dar fe de\nsí; autenticidad es identificación, vale decir, el poder el hombre dar\nte de si con pleno consentí m ieu to de su voluntad, porque sm pleno\nconsentimiento de su voluntad no hay identificación, y por tanto, no\nhay hombre o ponencia del hombre en el cosmos, y esto por decisión\nlibérrima del hombre mismo. El hombre puede renunciar de ante\nmano a muchos atributos y ambiciones, pero le es imposible renunciar\na su autenticidad, ya que en ella está la operación misma por la cnal\nes, y le es necesaria incluso para decretar, por pleno consentimiento\nde la voluntad, no ser. Como en todas estas cosas anda en juego no\n— 124 —\n\n�SB[ 'OnJEtpna UEg •SBpB-ERsnOa ^ BBpBtinDB Bjí BBpnilOJ SB[ B OBpj X\noun^-Eodoui aadmais aaajBil X bdia bj ap os-nia i o jaaadjojua b auaiA\nanb ajjanin e{ p soqied ouoioTpBjjuoa ^ oAisaoxa asa sa uaiainb on\nsajqinoq so[ onb o^y -ajuaiJinn ojqmoq pp joaBq msiiü Buoaj n^ atib\naiduus na^Bmi ET Ha riDRj BjanRin ap BtBana oh Bjatipuoa b^b^j\n•osjaApü is un b ajnojj ajqraoL] ap on ns nos\n*BJopBaiTnuapT pBpraTo-iaii BpEilniíu^a^imji na ai-^antn n^ uoa aj(iiooi^\naiuanreiiíainj op^isa bi| O4.hI 'opRanbsB j opBziJOJJot[ 'B[[a a(nn opipaa\n-oiiai Á uaiianui b^ ^od opciídsns^^ Bi[ ajuaniBAi^BUjaip 'ip^edoa^\n•aoranis.) ra soutos ou bí 'aíuauíBAitoaja 'o;sa apnatfy\n-opea-ia\nEanipni.iB naimaj as anb oi^onui b^ j BptA f[ aa ^j 'pfipm\n-jajo B[ 'sa ojsa 'iJArjiuipp X [uiauasa upiaBj^iqísad tjb jod Bpiutjap\npBi^qti Bt X 'pejjaq^ !![ jod ^piuijap X epeuniuaiap pjom v^npw\nv\\ íiBJont Bianpnoa na jod opBtnuuaiap ajqiuoq ja ¡eiaupuoa EjiuaS\n\nopnena 'auaiA ib 'EjpnaA ojos anbjod 'oinaid^ Fiaap onioa 'bo.ijobou\nbjjo Xbjj •pepqBiioBjad Bijsanu ap opijuas [a X pepip^oejad BjjBaun\n'EAijBJadnii apjaipuoa ojubj na 'sa anbjod 'soraesuod anb ua oaiun\nO[ 'joüi.i na 'sa atib X 'aajjosaj BajBipiaad sehi bo.iisouu uo:> BpBOTUpni\ncEpiB9nad somapod anb 'eptA Bj^sanu ua Bjsa anb ajjanuí niin Xbtt\n•oinapiíBBuad asa ap e[[e sbih auanra\nbjjo jaqBij apatid anb soniEpnipE anbniiB 'ojuainiBaijad uajaonn ap\n\n-Bhod hoibutb OHI9 sa Oh jtata oj^Baiin anb bt ap X 'aaanajjad boh anb\n'souaHí ib ajjanm B^-iaia noa 'ajjantu bt hoo a^nainEnEipijoa jbjiioo hts\n\no^jBHiHa hib sotnanap 'nB44aiana BBj^jBiBd 9Bsa anb tiotauajm Bptmiojd\nvi opuaiíJBdnioa una o^a^ -^Boajosou bouiiaia on bX 'e[p oprojA eq\nopuena X LE^[a opiuaA ei[ on ^^oiuiata SBJjnann 'sand 'aaanaj.iad sou\nBpBU na 'sapin soj ap opna-uoq sbih ja 'eand 'ajtanra ^j,, :ojnaidg\nap BBjqB[Bd sbibj SB[ uBqBHEJina anb 0^ sa pBpqjqrsodnn b^s^\n*pBj jaqiT na aj jaiAnoa as b ^sa o moa jas na ajjaiAixoa as\nBj^nbB ia^anni bj jBsuad sa BpBn b^ jBsuod oraoa a[qrsoduiT hbJj\n•Bpaaeq BJBd ejsa ajqutoq p 'BXBq v^ on opunna X\n'ajuaisnoa on ajqiuoii p 19 iBSiaAnin BiAajd pBpjaA Xeij ou anbjod\n'Bpnauod o uoptsodojd Bim o 'nppejoqojjoa mm o jas ap unjqBq\npBpp^nainB ns X nopeaijijuapr ns 'jraap sa 'BpaaBq b o pBpjaA bi\njuqnasap B o op^^qo Bjsa ajqntoq I3 -pi ouioa a^njoB epand BTp anb\ntí^ Bnj^noa eiDusjsna b^ ajajaap eopBiajaap p X 'ajojaap so[ pBjunpA\nBBS anbjod Bas naiq 'ajaotio as so[p Jod X ajtijdea so[ pcjunpA Esa\nanbjod eos naiq \"ajuBJado X paj sa Bpuajspa eXna 'saaopA X eem\njod autjapoinB as anb s^iap pBjuiqoA Bim orne 'pBjun]OA Bnn o|os\n\n�cosas en la existencia adquieren sentido por parejas: el hombre y\nla mujer, el placer y el dolor, la salud y la enfermedad, la vida y la\nmuerte; y es habilidad suma la del que, con olfato de alano, busca\nefectivamente, un poder sobrenatural en nosotros. Y su revelación\nentraña la ardua paradoja de que hay que estar lleno de vida, de\nfuerza y de salud, para estar enamorado de la muerte y sentirse,\ncomo Leopardi, maduro para morir'.\nSi no el e^traño hecho no so produce; ocurre en cambio la eva\nsión indigente y lamentable hacia cualquier tipo de sobrevivir, o\nhacia el tipo general de muerte que es una especie de sensualismo\ntransportado por inercia a la muerte.\nHay quienes traen la ostentación de un inmenso y desafiante poder\nque luego se nos revela provisorio; Leopardi, con su bárbara, belicosa\ny arrogante humillación nos trae, sin galas, la inmensidad de una\ndignidad capaz de fecundar, no menos poderosamente, el limo o el\nespíritu de la existencia.\n^Un poder sobrenatural?\nEl hombre, por amor, ha suscitado e impuesto valores, y el amor\nlos hereda, y los transporta y disemina; porque \"el amor y la muerte\nson hermanos\", y hay \"una gentileza de morir\" \"alta la frente\" sin\nmas esperanza que en la muerte misma hecha nombre, ídentilicados\nvina y muerte, muerte y amor hombre y muerte, en culminante resistencia al hado, que es, con faz de otra muerte, el antagonista de\nla libertad, de la libre disponibilidad de lodo futnro y de toda po\nsibilidad, latente en nuestra volunLad.\nMuerte en libertad o libertad ante la muerte. Sólo actuando desde\nadentro, con el viviente en su recta acción; con el muriente misino eti\nsu ín son da b le estrategia, puede asírsela e interpretarla, en consentíesta muerte de Leopardi del \"todos tenemos que morir\" del mundo!\nJunto al ^todos tenemos que morir del mundo esta justamente, en\nilógica contigüidad y aparente continuidad, aquella inmortalidad re\nchazada por Leopardi, inmortalidad gratuita y en cierto modo regala da con violencia al hombre no asumida por este desde si v consigo.\nHe aquí cómo la mnerle en Leopardi llega a ser una hipótesis\nnueva y revolucionaria, y la fecunda, audaz instancia de una secreta\noriginalidad de la vida.\nEn ausencia de otro poder aliado y consagrador —la historia del\ncosmos es la de un incomprensible interregno— nuestra voluntad está\npara quererlo todo.\nI orque en el mundo moral —el hombre es una conducta moral—•\nla verdad es lo que la voluntad propone.\n\n�"]]]]]]]]],["collection",{"collectionId":"7"},["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"1"},["name","Dublin Core"],["description","The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/."],["elementContainer",["element",{"elementId":"50"},["name","Title"],["description","A name given to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"304"},["text","Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"39"},["name","Creator"],["description","An entity primarily responsible for making the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"305"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"45"},["name","Publisher"],["description","An entity responsible for making the resource available"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"306"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"40"},["name","Date"],["description","A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"307"},["text","1947-1989"]]]],["element",{"elementId":"47"},["name","Rights"],["description","Information about rights held in and over the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"308"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"44"},["name","Language"],["description","A language of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"309"},["text","Español"]]]],["element",{"elementId":"51"},["name","Type"],["description","The nature or genre of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"310"},["text","Publicación periódica"]]]],["element",{"elementId":"37"},["name","Contributor"],["description","An entity responsible for making contributions to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"903"},["text","Lic. Pablo Darriulat"]]]]]]]],["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"1"},["name","Dublin Core"],["description","The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/."],["elementContainer",["element",{"elementId":"50"},["name","Title"],["description","A name given to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2254"},["text","Los poemas del pesimismo heroico"]]]],["element",{"elementId":"39"},["name","Creator"],["description","An entity primarily responsible for making the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2255"},["text","SCAFFO, Carlos "]]]],["element",{"elementId":"48"},["name","Source"],["description","A related resource from which the described resource is derived"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2256"},["text","Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias /Universidad de la República. Montevideo : FHC, UR , Agosto 1953, Nº 10 : p. 95-126"]]]],["element",{"elementId":"45"},["name","Publisher"],["description","An entity responsible for making the resource available"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2257"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias "]]]],["element",{"elementId":"40"},["name","Date"],["description","A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2258"},["text","1953"]]]],["element",{"elementId":"47"},["name","Rights"],["description","Information about rights held in and over the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2259"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"44"},["name","Language"],["description","A language of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2260"},["text","Español"]]]],["element",{"elementId":"51"},["name","Type"],["description","The nature or genre of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2261"},["text","Publicación periódica"]]]]]]],["tagContainer",["tag",{"tagId":"287"},["name","LA RETAMA O FLOR DEL DESIERTO"]]]]