["item",{"itemId":"204","public":"1","featured":"0","xmlns:xsi":"http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance","xsi:schemaLocation":"http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd","uri":"http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/items/show/204?output=omeka-json","accessDate":"2026-05-02T17:13:55+00:00"},["fileContainer",["file",{"fileId":"341"},["src","http://humanidades-digitales.fhuce.edu.uy/files/original/93fd7060d8cf52d7acd893a05449ef79.PDF"],["authentication","1785d99ac43145a2b24e3bb5c0fc6095"],["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"5"},["name","PDF Text"],["description"],["elementContainer",["element",{"elementId":"52"},["name","Text"],["description"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2272"},["text","•(papnin noncaijui o nunip 'nopBno^ua) pp?/nuojr;(p\n(BijotBJidBaj ezjanj) pofnsuajvj(o\n(uoiaBjnp) popitun^(q\n(BiaomioaiíiB Bza^BjniBa 'ajqraii) pvpijv^(b\n: ajuaoiB0i9p[\n-oisTj A b ai jan o^ eajqimpp eapBpaidojd 'afBti9na[ pp soprnofi so^ ap\nfojinsn opio p joíI soAiiopi stuopA omoa B3|qin8uiiBip) 9s¡t[ijda3J3(l\na^uanre.HiBnan s^pupanloJd bb¡ 'iio^p sa 'eBatooj sBaiisuaiaBJBa bb[ Bpp\n-asd ap o^nnd omoo op^aioi soiuajj — •smniíoj s<^?npajrfoj^ -—- m\\\n\n'S37VX3M30 SOMSIIH^ —'^\nnoojaiui B[ na vot^unf ne ^ivinfiuSts\nsomfliia bo[ anb o[ 'ptaiuaA afa p íainanipinjoj o puaiBnt\nsn^uaj pp aopmoH so[ anb o^ B^na^a^daj ptnozíjoq afa [^\n\n1VN0ID0W3 0I03dS¥\nA\nox^a^sv\n\np^p\n\neooiB)nasajdai anb [b á oiainijd p uoa ainama^nB]^uoa Bzniaaj^na\nas anb 'afa ojio na gopantlstp ouioa (OAijEpds ^ puopoina p Á\npnpapiut o^aades p A '[B^nozuoq Banj^ Bnn ainBtpam Eoianbsa ojiaann\nua BomBHiaS'UdaJ anb 'afa oragjuí p na sB;sandtiip o moa afen8ua[ pp\nfloptuos Bot ap BiauBi^ufl b[ A btojoj Bt jBjapisuoa p —Baponaaa ¡auop\n-uad 'odmap omsiui fy -BaiteinSn]| nppBSpBaAUi v\\ ap Bapa&jd b^ na\no moa Euoa^ v\\ na oinei eoBoqaaAOjd jas ap uBJBfap ou BpBzoqea jnb^\nupiaBaifinn bj ap eop^ipisaj so[ anb BouiBJadaa A 'appzrjeaj A oues\n-aaau ea oiuaini pj anb aomojapisno^) 'pjauaS Baij^injíuT] b[ ap buibj\nna suainpj SBnt[dpsip bbj sapo; jinnaj opondcid Boina^ bo^j ^ *y\n\nI s ÍÍ1U^SO0 0IM30Ü3\n\n�Refiriendo esas propiedades a los dos ejes antedichos, obtenemoi\nel esquema:\n\nSUSTANCIA Y FORMA\nCalidad\nCantidad\n\nASPECTO INTELECTUAL\ny\nASPECTO EMOCIONAL\n\nIntensidad\nTonalidad\n\n2. — Elementos constantes / elementos ocasionales. — Hemos\nconsiderado en segundo lugar ^ue, dentro de la infinita variedad de\nles y ocasionales, mientras otros, en cambio, son constantes en una\nlengua, constituyendo isoglosas, es decir, aspectos comunes en el ha\nblar de los individuos pertenecientes a una comunidad lingüistica.\nHemos, por lo tanto, distinguido, en un primer grado de abstracción,\nlos elementos individuales y ocasionales de los elementos constantes,\nes decir, los elementos exclusivos de los actos lingüísticos concretos\nde los elementos de la lengua:\n¡cumies\n\nElemer\n\nCalidad\nCantidad\nIntensidad\nTonalidad\nCAa^. c\n\njto)\n\nForma (Aspecto abstracto)\n\n3. — Elementos funcionales / elementos afuncionales. —- Hemos\nconsiderado luego que, entre los elementos fónicos constantes, algunos\nson simplemente normales y tradicionales sin ser funcionales, es decir\nque caracterizan una lengua, poro, desde el punto de vista de las\noposiciones funcionales que actúan en la lengua misma, son indife\nrentes y no se distinguen de las variantes puramente facultativas.\nHemos, por lo tanto, distinguido, en, un segundo grado de abstracción,\nlos elementos simplemente normales de los elementos funcionales, es\ndecir, los elementos de la norma de la lengua de los elementos del\nsistema de la lengua (*):\n\n(•) Por lo\n\n: Sútoma. normo y\n\n�so[ ap oipmsa pp (vaijpquiis\n\n-xa wj ap owjd ja ua somamaja sonis\n-ouo^^) iwpDiuasajdaj vj ap oimjii ja\n\nsarntoj) utn^vjodv A umsaud\n\nB-tsd piairaÜ ontnuai 011103 •(aatun\n\n-mea p opnUínpstp eomaq 'opaipa oi\n\no sooiuoj soinaoiajo boj ap oip\ntia p noa opjanoB 3q—-j\n\npBpj^UOX\n\nJriiL\n\nj^ppu^I\n\nPHPÜ\"D\n\n(jmnpjtt|\npipiBo^iE^\nK(tl'JVJ,M3S\n\noiaedsy pun^n opsdsy o^^renoa e\n•adB X nopo^dxa bj ap onejd ja t 1 (1 A '\n\n:nopBj\n^ ej ap ouejd\n\n•¡ tniorjowa ouBjd jap (oAi^fqo) pmioajaim onnjd ja 'bbb o 'fjpddy\n'^tirisojsnyl uoi^ajoda bj ap X faqiiSjMjJt^f ^^taTijpsTty) uop/nziJopsjxa o\nutMsajdxa uj ap oucjd jap fSii7i¡jaisxo(jJ itpiav^uasajdaj bj ap nnüjd [a\n^od Bpiaajtp^a oaipjnSinj ouáis jap sauopunj bbj ap upianpsTp bj\n'Xojpiaqiiij^ noa opjanaB ap *opB|dopB somaij 'afcnünaj jap sopEuos\nboj ap wí a nos bj ap oCa jb uajatja^ as anb 'soijatua saj] soiainud boj\naod BopBiimjjap soduiea boj ap onn BpBa ^^b^ — 'sauoiaunj — ~f\n\npopünnox\npupisnainj\npnppw\"O\nP'PÍFD\n\n�^esignar cualquier elemento fónico considerado en el campo de la\nrepresentación^ sugerimos el término fonosímbolo. Pío liemos todavía\nencontrado un término ^enera! apropiado para la unidad fónica con\nsiderada en el plano de la expresión y apelación.\n2.— De acuerdo con el tercer criterio, hemos distinguido, dentro\nde la fonosimbólica, el estudio de los elementos funcionales (Fonolo\ngía o Fonética funcional) del estudio de los elementos afuncianales\n(tonetica). .^ío liemos encontrado oportuno emplear términos genera\nles para designar las correspondientes unidades, puesto que, como se\nverá luego, los términos particulares las definen suficientemente.\n3.—• De acuerdo con el segundo criterio, hemos distinguido, en\nel campo de la fonética, el estudio de los elementos constantes (Foné\ntica de la norma o Normofonética) del estudio de los elementos indi\nviduales y ocasionales, o sea del aspecto concreto del hablar (Fonética\ndel habla o Alofonética). Por lo que concierne a los términos genera\nles para designar las correspondientes unidades, hemos adoptado el\ncriterio indicado en C2.\n4.—-De acuerdo con el primer criterio, hemos distinguido, en\ncada una de las tres disciplinas fonos i inb olí cas (Fonología, Fonética\nde la norma, Fonética del habla), los estudios de las cuatro propie\ndades fónicas:\n(a)Calidad: Fonemática, Fónwa, Alofánica.\n(b)Cantidad: Cronemática, Crónica, Alocrónica.\n(c)Intensidad: Prosodemática, Prosódica, Aloprosódica.\n(A)Tonalidad: Tonemática, Tónica, Alotónica.\nPor lo que concierne a las correspondientes unidades, hemos adop\ntado los términos:\n(a')Fonema, Fono, Alofón.\n(V)Cronema, Crono, Alacrán.\n(c'jProsodema, ??\n(d1)Tonema, Tono, Alotón.\n5.—.No hemos estudiudo todavía sufi cien temen le la situación de\nla Fonoestilistica. Nos limitamos a sugerir, para designar, respectiva\nmente, las disciplinas fonoestih'sticas del sistema, de la norma y del\nhahlar concreto, los términos: Fonoestilemútica {si se admite la posi\nbilidad de tal estudio), Estilística normofonética o NormofonoestilUtica y Fonoestilística del habla o Alofonoestilística. La unidad fónica\nconsiderada en el campo de la fonoestilemática sería el fonoestilema.\nEn cuanto a las otras dos disciplinas, hemos adoptado, para designar\nsus correspondientes unidades, solo los términos particulares, idén\nticos a los de la normofonética y de la alofonética, pero con el adje\ntivo estilístico añadido a cada uno de ellos: fono estilístico, tono esti\nlístico, alofón estilístico, ete.\n— 186 —\n\n�1VM0I30W^\n— oí^adsv—\n\n�E. ^ DEFINICIONES.\nSobre la base de todo lo antedicho y del esquema general a que\nheñios llegado, podemos definir:\n1)la fonología, como \"la disciplina que se ocupa de los elemen\ntos fónicos considerados abstractamente en su pura funcionalidad, es\ndecir, en el sistema de la lengua\"; es estudio de las invariantes fóni\ncas funcionales;\n2)la normofonética, como \"la disciplina que se ocupa de los\nelementos fónicos considerados abstractamente en cuanto elementos\nconstantes, es decir, elementos de la norma de la lengua\"; es estudio\nde las invariantes fónicas normales (realizadones constantes);\n[N. B. Una invariante de la norma es una variante desde el punto\nde vista del sistema. Así, por ej., las variantes obligatorias\nde un fonema son invariantes normales],\n3)la alofonética, como \"la disciplina que se ocupa de los ele\nmentos fónicos considerados en el hablar, o sea en la actividad lin\ngüística (es decir, en la realización concreta de la lengua)\"; es estudio\nde variantes de realización concreta, o sea una disciplina descriptiva\ne instrumental, que registra, analiza, describe y clasifica todas las\nmaterializaciones de los sonidos del lenguaje, en sn aspecto acústico\ny fisiológico.\n\nF. — DISTINCIONES SECUNDARIAS^\nI.—La fonología y la normofonética pueden ser sincróni^as y\ndiacrónicas. La alofonética es disciplina exclusivamente sincrónica\ny descriptiva.\n2.—-La estadística fónica puede intervenir en el campo de cualquiera de las ciencias fónicas, con la finalidad de:\na),\n\nestablecer el inventario de las respectivas unidades;\n\nb) calcular la importancia relativa de las oposiciones, realiza\nciones, etc., para indicar el estado y el equilibrio de un sistema lin\ngüístico, lo cual puede también permitirnos intnir la dirección de los\ncambios fónicos. Por lo tanto, la estadística fónica (o fonoestadística)\npuede considerarse como \"la disciplina que se ocupa de la frecuencia\nrelativa de las unidades fónicas y de cualquier fenómeno relacionado\n\n3. —No hemos todavía completado el estudio de las tres fundones comprendidas en el campo de la representación, es decir, las\nfunciones culminativa, delimitativa y distintiva. Por lo que concierne\na esta última, observamos que una unidad fonológica puede ser: (a).\n\n�— 681 ^\n;uut3}9ia a;uarn3is p\ni^ pp jouüdsa\np\np ejbiI 'a^jpnpap apand 'uopB]uas\nbj ap o d ote o j^\nnoj\npnoa anb oj joj\nsapBpran sb[ ap (nuaimeuoputij\nmj ap siin^mm ap sojduiaf^\n• [mSojovituja$ \"fa lod) pninion notara od moa ap oiuautap\n'aopour sopo^ ap 'o apiofijajd aApiiA aa A Bjcppd ouioa\npeptpnpiAipni H[ apjaid - ojaa Bmaposoid uoa - otmujaj\na^/ja^ É^J \" aao;TxoJBdojd Bxoapoaojo aoa ^ ^uitmaj\ntavtw¿a¡ af, 'aj - ouoiixojed Bniaposoad ooa - ouiwj&i\npmuuai p, -1} • onoiTXO sniaposo^d iioa - ouiuuaj\nlaemapoaoad boj ap ojnayraBaoiaanj pp ojdtuara njj\n\n(a)\n\n'íf/) ^ (^) BonoJ 80I 3P nojo^e oraoa opa auanao apand\nsaonoa pinapoiqB| enn :íi¡níinjf^ [ap [Oiiedsa p ua onoj otnoa o üraau\n-oj oinoa tA, a;srxa oj^r •BBii8ua[ be^io ap /a/ A /^/ '/q/ seiuauoj so[\naanpoa soinB[i|Bi[ ao[ ap Baigopnoj Bianaiauoa B[ 'buiouoj a;naipnod\n-saajoa p A sonoj ao;aa V '(8r) ^ t1^) ^<noj ao[ jod biujou B[ ua opsz\n-T[B3J '/q/ BUianoj oaran un OjÍBnSnjn Braa;BiB jo ua ^bjj (q)\n•[aanopBzipiaaiBiu ap\noiiaa aun Bpo; ap odi;-a;uB;uaeajdaa '90[p ap oun BpRa) -aja '[q] '[^]\n*I8] 'Eel '[^] '^ 'M 'Ezl \"EB]\n\nw>jo[f aoj 'o^ajauoa jBj.pq p na\n\n'^í í(q) '(A) l{x) *(z) '(a) bouoj boj (oapixainoH) B^^nSi^n buhqu\nB[ ua somaua] leuia;s¡9 p na /s/ BUiauoj oamn nn bib^ (b)\n•sapoptun ap\n:so[dniafa soaod soun mb^ ag \"^\noipnisa [b opBOijmn Etaonbea o^js\n\n[ — •[\na opBiqeq [ouBtlaa pp\nap opBjaa; aoxuajj\n\n•sisnyiw 3a soid^i^rs—\n\n•WM^W8\n\nV3IK3M0Í\n\nBai^auojoiUBtnag\n\nVD1W3M0H3\n\nE9(nl?UOJa0lnBnlaS\n\nEopna a ojb oiuS bjo ¡g\n\nV3IH3a0S0H^\n\nBatu.ípoao^dotUBmag\n\nBar aiaposo .i dotuS Btu¡g\n\nVDIH3NOX\n\nEafraonoio^usmog\n,,,^po.o^d.,,.M\n\n[\n\nSBaijdiosip eaiuainSra bbj 'b^i^ojocoj uopunj a;uBjjodiui ub; Bisa\nb ojoadsaj uoa 'optn^uijsip souiaq 'oiub; O[ io¿ •{bui^biuib p na o)\nuo^aB^io bt ua OAi;uT^aTp o^uamaia {a^ í b b iuo t jo m ap oAr]m;BTp o man^\n-ap o EEuajJora (q) ! BBuia;uBUiaB ap oAjiuiiaip omauiap o amaiuBUiae\n\n�ción delimiíativa\n\nFunción culminativa\n\n—\ncroncma\n\n—\nprosodema\n\npreso dama\n\n—\n—\n\n—\n\nCompárenlos este sistema con el del [ranees (el signo X indica la\npresencia funcional de una unidad; el signo O, ausencia funcional) :\n\nX\n\n0\n\n0\n\nX\n\n0\n\n0\n\n0\n\n0\n\nX\n\nX\n\n0\n\n0\n\nX\n\nX\n\n0\n\n0\n\nX\n\nX\n\nX\n\n0\n\n0\n\nX\n\no\n\n0\n\n(b) Por lo que concierne al funcionamiento de las unidades\nfonológicas en el campo particular de la función distintiva, podemos\nestablecer para el español del Uruguay el siguiente sistema:\n\nfonema\n\nfonema\n\n—\n\n—\n\n—\n\nprono dema\n\npr oso dema\n\n—\n\n—\n\n—\n\nHe aquí el mismo sistema Comparado con el del francés:\n\nX\n\nX\n\n0\n\nX\n\nX\n\n0\n\n0\n\n0\n\n0\n\nX\n\n0\n\n0\n\nX\n\nX\n\n0\n\n0\n\n0\n\n0\n\n0\n\n0\n\nX\n\n0\n\n?\n\nX\n\n�ap o jn\nsoj\n\nn^ X\npBjjnoR^ b¡ ap bjÍJ\njjj^\nj\njap\nix ap\np pj\nja edafl ja ua\nBaijano^ ap\np s anb EiSo\n^^\np\nRipam 'opuBJofaui Á opxrei\nd rj ap nqaiud fj\nBisa as opzoqsa mhv ^no\nOjd Emanlisa j^ — -^\n\nnaiquisi ona '(BAitmiBip) BAUR;uasaidoj nopuiij ojos unjjpnaj ou\nodji ajsa ap sanoiaisodo íbj ojaj -ajuaiJjoa bjcjuij Bjisanu na ajuara\n-jBrajou souiaaBij ou jBna oj '/f/ X /y/ o /s/ X /^/ oraoa sBmaiioj ap\nuoiaisodo bj ap oipam Jod SBJijBjBd imimisip X '(Baiaauiy ap hbjsij\n-BuoT3TpBjj a^ín sbuoz sBjjatA ap 'ajJBd ua lX) BUBdsg ap sBijna senos\n-^ad sbj jod 'peprauíajos Bjjap UBaijdrai anb supiiBisunajp na ajuara\n-^BjnaiJJBd 'opBjqFij jouBdsa jap ;Jiaap sa 'fifsiwtjs pjn¡iu¡r¡s) l4ABjd\n-raafa jousJea^ opBiuBjq jap oarjBtuauoj Braajsis p jouajuBra soraapod\nXBii^njfj pp jouBdsa ja ua 'isy ajuapaoa o aBÜjiiA sblu Braajsts un i\nBUiajsts un 'ojdniafa\n'\np aoj -BaijsmSi\n\nI piíp!\":\n\nB[ i\na [ja nd oai:\n\nje asaiaapa b Bapsijijsa nopnnj i\n\nEinajsi\n\n>pBAaasqo s\n\n�"]]]]]]]]],["collection",{"collectionId":"7"},["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"1"},["name","Dublin Core"],["description","The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/."],["elementContainer",["element",{"elementId":"50"},["name","Title"],["description","A name given to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"304"},["text","Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"39"},["name","Creator"],["description","An entity primarily responsible for making the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"305"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"45"},["name","Publisher"],["description","An entity responsible for making the resource available"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"306"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"40"},["name","Date"],["description","A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"307"},["text","1947-1989"]]]],["element",{"elementId":"47"},["name","Rights"],["description","Information about rights held in and over the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"308"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"44"},["name","Language"],["description","A language of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"309"},["text","Español"]]]],["element",{"elementId":"51"},["name","Type"],["description","The nature or genre of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"310"},["text","Publicación periódica"]]]],["element",{"elementId":"37"},["name","Contributor"],["description","An entity responsible for making contributions to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"903"},["text","Lic. Pablo Darriulat"]]]]]]]],["elementSetContainer",["elementSet",{"elementSetId":"1"},["name","Dublin Core"],["description","The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/."],["elementContainer",["element",{"elementId":"50"},["name","Title"],["description","A name given to the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2208"},["text","Para la unificación de las ciencias fónicas (Esquema provisional)"]]]],["element",{"elementId":"39"},["name","Creator"],["description","An entity primarily responsible for making the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2209"},["text","COSERIU, Eugenio ; VASQUEZ, Wáshington"]]]],["element",{"elementId":"48"},["name","Source"],["description","A related resource from which the described resource is derived"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2210"},["text","Revista de la Facultad de Humanidades y Ciencias /Universdad de la República. Montevideo : FHC, UR , Agosto 1953, Nº 10 : p. 183-191"]]]],["element",{"elementId":"45"},["name","Publisher"],["description","An entity responsible for making the resource available"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2211"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias"]]]],["element",{"elementId":"40"},["name","Date"],["description","A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2212"},["text","1953"]]]],["element",{"elementId":"47"},["name","Rights"],["description","Information about rights held in and over the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2213"},["text","Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación"]]]],["element",{"elementId":"44"},["name","Language"],["description","A language of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2214"},["text","Español"]]]],["element",{"elementId":"51"},["name","Type"],["description","The nature or genre of the resource"],["elementTextContainer",["elementText",{"elementTextId":"2215"},["text","Publicación periódica"]]]]]]],["tagContainer",["tag",{"tagId":"269"},["name","DISCIPLINAS FONICAS"]],["tag",{"tagId":"270"},["name","LINGÜISTICA"]]]]